IV KO 73/26

Izba Karna2026-06-30

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy zarzut postawiony oskarżonemu dotyczy znieważenia sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, a pozostali sędziowie tego sądu utrzymują z nim relacje służbowe i towarzyskie, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Sytuacja, w której zarzut dotyczy znieważenia sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, a pozostali sędziowie utrzymują z nim relacje służbowe i towarzyskie, może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. W celu uniknięcia zarzutów co do braku obiektywizmu i bezstronności, celowe jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego R. M. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżonemu zarzucono znieważenie funkcjonariusza publicznego – sędziego Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Uzasadnieniem wniosku była obawa, że ze względu na relacje służbowe i towarzyskie między sędziami tego sądu, rozpoznanie sprawy może nie być obiektywne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opolu, uznając zasadność wniosku sądu o przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 73/26 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie R. M. oskarżonego o czyn z art. 226 § 1 k.k. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 czerwca 2026 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej z dnia 29 maja 2026 r., sygn. akt III K 690/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opolu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 maja 2026 r. Sąd Rejonowy w Bielsku - Białej, w sprawie sygn. akt III K 690/24, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy oskarżonego R. M.. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zarzut postawiony oskarżonemu dotyczy znieważenia funkcjonariusza publicznego – sędziego Sądu właścwego miejscowo do rozpoznania sprawy. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o IV KO 73/26 2 braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Bielsku - Białej w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu sprawa dotyczy sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, tj. sedziego X. Y., który jest przewodniczacym Wydziału […] Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej, z którym pozostali sędziowie utrzymują relacje i kontakty służbowe oraz towarzyskie. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego aktu oskarżenia, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Opolu, który znajduje się w stosunkowo niedalekiej odległości od Bielska – Białej, (poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej) i ewentualny dojazd stron nie powinien stanowić przeszkody. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. IV KO 73/26 3 [J.J.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 226 § 1 KKart. 37 § 1 KPKart. 45 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy