IV KO 85/12
Izba Karna2012-12-05
Skład orzekający: Przemysław Kalinowski, Jarosław Matras, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący w zażaleniu na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa formułuje zarzuty wobec Prezesa Sądu Apelacyjnego, a Sąd Rejonowy wnioskuje o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na potencjalny brak obiektywizmu, Sąd Najwyższy powinien uwzględnić taki wniosek?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że argumenty Sądu Rejonowego nie wskazują na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że w skarżonej decyzji procesowej nie rozstrzygano o sprawstwie czynu Prezesa Sądu Apelacyjnego, a zarzuty dotyczyły braku wpływu na pracę orzeczniczą innych sędziów. SN zaznaczył, że instytucja przekazania sprawy nie może podlegać wykładni rozszerzającej, a jej nadmierne wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów.Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków i przyjmowania korzyści majątkowych przez Prezesa Sądu Apelacyjnego. L. K. wniósł zażalenie, zarzucając prokuratorowi ukrywanie dowodów i korupcję. Sąd Rejonowy, powołując się na potencjalny brak obiektywizmu z uwagi na zarzuty wobec Prezesa Sądu Apelacyjnego, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 85/12 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) w sprawie zażalenia L. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 30 czerwca 2012 r., o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 5 grudnia 2012 r., wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 kpk postanawia: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej postanowieniem z dnia 30 czerwca 2012 r., odmówił, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., wszczęcia śledztwa: - „w sprawie niedopełnienia obowiązków przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w … w nieustalonym dniu w okresie od 23.11.2009 r. do 12.06.2012 r. na szkodę L. K., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k., - w sprawie przyjmowania przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w … korzyści majątkowych lub osobistych w tym samym okresie czasu, tj. o czyn z art. 228 k.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa.”
2 Na to postanowienie zażalenie wniósł L. K. Z uzasadnienia tego zażalenia wynika, że skoro prokurator odmówił wszczęcia śledztwa, to oznacza, iż ukrywa on dowody przed wymiarem sprawiedliwości, poświadcza nieprawdę w dokumentach, nie dopełnia obowiązków służbowych oraz został skorumpowany. Sąd Rejonowy w K., postanowieniem z dnia 12 października 2012 r., zwrócił się w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt III Kp … do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy wskazał w uzasadnieniu swojego wystąpienia, że „skarżący w piśmie inicjującym postępowanie w sprawie jako osobę podejrzaną wskazał Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…) i w ocenie społecznej czymś zapewne dalece niewłaściwym byłoby dokonywanie przez sędziów tutejszego sądu analizy prawidłowości, zasadności i legalności postępowania osoby, która pełni funkcję Prezesa i posiada szerokie uprawnienia nadzorcze”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Argumenty podniesione przez Sąd Rejonowy w wystąpieniu nie wskazują na to, aby w sądzie tym brak było warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Analiza akt bowiem wskazuje, że właściwy miejscowo Sąd posiada zdolność do rozpoznania sprawy z zachowaniem zasady bezstronności. Przede wszystkim należy podkreślić, że w tej skarżonej decyzji procesowej nie rozstrzygano o sprawstwie jakiegokolwiek czynu Prezesa Sądu Apelacyjnego, chociażby z uwagi na brak prawomocnej uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej, a więc Prezes nie występuje w sprawie jako uczestnik postępowania. Zarzuty mu stawiane przez L. K. dotyczą natomiast braku jego wpływu, w drodze nadzoru, na pracę orzeczniczą innych sędziów. Zauważyć natomiast należy, iż sędziowie są niezawiśli w swoich decyzjach, a próba wpływu na nich, byłaby właśnie przekroczeniem uprawnień osoby pełniącej funkcje administracyjne. Podważanie autorytetu konkretnego sądu, pomawianie jego sędziów lub uwłaczanie ich godności, nie może skutkować zmianą właściwości miejscowej sądów. Przesłanki pozwalające na zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a nadmierne jej wykorzystywanie może w praktyce podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów, na co wielokrotnie wskazywał w swoich orzeczeniach Sąd Najwyższy. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie
3
Powiązane orzeczenia
- II KO 1/21 2021-02-24Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczą czynów zabronionych popełnionych przez Prezesa, Wiceprezesa oraz sędziów sądu właściwego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga…
- III KO 96/21 2022-01-21Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania przez sąd jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, a stroną skarżącą jest Prezes tego sądu, istnieje podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzęd…
- IV KO 18/22 2022-03-10Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy potencjalnego przestępstwa popełnionego przez Prezesa Sądu Rejonowego wobec sędziego tego samego sądu, a sąd miejscowo właściwy miałby oceniać prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie…
- V KO 83/13 2013-12-05Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. powinien zostać uwzględniony, gdy zarzuty dotyczą prezesa sądu, a odmowa wszczęcia śledztwa dotyczy oceny jego działań służbowych?
- I KO 40/21 2021-10-14Czy w sytuacji, gdy Prezes Sądu Rejonowego jest podejrzany o popełnienie przestępstwa, a zawiadomienie o tym przestępstwie zostało złożone przez sędziów tego samego sądu, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu są…
Powołane przepisy
art. 37 kpkart. 17 § 1 pkt 1 KPKart. 231 § 1 KKart. 228 KK§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy