IV KO 98/16
Izba Karna2017-01-20
Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bliskie powinowactwo jednego z oskarżonych z pracownikiem sądu, zatrudnionym na eksponowanym stanowisku urzędniczym w wydziale karnym, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że bliska relacja powinowactwa jednego z oskarżonych z pracownikiem sądu zatrudnionym na eksponowanym stanowisku urzędniczym w wydziale karnym, zwłaszcza w mniejszym sądzie, gdzie kontakty z sędziami są częste, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy. Nawet jeśli opinie kwestionujące zdolność sądu do obiektywnego rozstrzygnięcia nie są w pełni uzasadnione, sama bliska relacja rodzinna może prowadzić do postrzegania wyroku przez pryzmat innych okoliczności niż merytoryczne, co szkodzi wizerunkowi wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy R. G. i R. C., oskarżonych z art. 231 § 1 k.k. i art. 156 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była bliska relacja powinowactwa jednego z oskarżonych z długoletnią pracownicą sądu, kierowniczką sekretariatu. Sąd Rejonowy wskazał, że sprawa od lat nie znajduje ostatecznego rozstrzygnięcia, a trzy wyroki uniewinniające zostały uchylone przez sąd odwoławczy. Sąd Okręgowy zalecił rozważenie wystąpienia o przekazanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 98/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie R. G. i R. C. oskarżonych z art. 231 § 1 k.k. i art. 156 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2017 r. wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r., sygn. akt II K …/16 na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy R. G. i R. C., funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w O., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa ta od kilku lat nie znajduje ostatecznego rozstrzygnięcia, bowiem trzy wyroki uniewinniające oskarżonych zostały uchylone przez orzekający w instancji odwoławczej Sąd Okręgowy K. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, nadto że w uzasadnieniu ostatnio wydanego (w dniu 5 października 2016 r.) wyroku Sąd ten zalecił Sądowi pierwszej instancji rozważenie wystąpienia do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem Sądu Rejonowego za podjęciem decyzji, o której mowa w art. 37 k.p.k., przemawia fakt,
2 iż jeden z oskarżonych jest szwagrem (bratem męża) długoletniej pracownicy tego Sądu, aktualnie kierowniczki sekretariatu […]. Bliski stosunek powinowactwa pomiędzy tymi osobami sprawia, że rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy mogłoby wywołać w społecznej świadomości przekonanie, iż rozstrzygnięcia sądowe są zależne od relacji zawodowych istniejących między pracownikami wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przedstawiony wyżej wywód Sądu Rejonowego w O. nie jest całkiem jasny, w szczególności nie tłumaczy klarownie użytego sformułowania „relacje zawodowe istniejące między pracownikami wymiaru sprawiedliwości”. Wydaje się jednak, że chodzi o to, iż osoba zatrudniona na stanowisku urzędniczym, bliska powinowata jednego z oskarżonych, w sądzie rozpoznającym sprawę kontaktuje się z racji wykonywania czynności z sędziami orzekającymi. Wypada uznać, że ta okoliczność rzeczywiście przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi, chociaż może zastanawiać fakt, iż sąd właściwy wystąpił z inicjatywą w tym względzie przed przystąpieniem do rozpoznania po raz czwarty przedmiotowej sprawy. Istotnie, okoliczność, że jeden z występujących w niej oskarżonych pozostaje w relacji bliskiego powinowactwa, a zatem w relacji rodzinnej powszechnie uznawanej za bliską z osobą zatrudnioną na eksponowanym stanowisku urzędniczym w sądzie rozpoznającym sprawę, i to pracującej w wydziale karnym, z czym wiążą się, zwłaszcza w sądzie stosunkowo niedużym, częste kontakty z sędziami orzekającymi, nie jest korzystna z punktu widzenia dobra wymiaru sprawiedliwości. Mogą bowiem w odbiorze społecznym pojawić się, nie tylko w przypadku bardzo aktywnej w sprawie subsydiarnej oskarżycielki posiłkowej, mające cechę racjonalności opinie, kwestionujące zdolność Sądu Rejonowego w O. do rozpoznania sprawy w sposób całkowicie obiektywny. Nie chodzi przy tym o zasadność tych opinii, jednak trudno byłoby je traktować jako całkowicie pozbawione podstaw w sytuacji wspomnianej bliskiej relacji rodzinnej pomiędzy jednym z oskarżonych i pracownikiem sądu zatrudnionym na eksponowanym stanowisku urzędniczym. W związku z tym wydany w sprawie wyrok mógłby być
3 postrzegany, ze szkodą dla wizerunku wymiaru sprawiedliwości, nie tylko przez pryzmat okoliczności merytorycznych. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy przekazał sprawę nieodległemu od sądu właściwego Sądowi Rejonowemu w C. kc
Powiązane orzeczenia
- IV KO 57/15 2015-08-26Czy powiązania rodzinne i zawodowe oskarżonego z pracownikami wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- III KO 4/13 2013-03-14Czy bliskie relacje rodzinne i towarzyskie oskarżonego z sędzią orzekającą w sądzie właściwym miejscowo stanowią podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w cel…
- V KO 70/25 2025-05-14Czy okoliczności wskazujące na bliskie powiązania rodzinne pomiędzy podejrzanym, pokrzywdzonym a sędzią orzekającym w sądzie właściwym miejscowo, a także aktywne zaangażowanie tego sędziego i jego rodziny w sprawę, uzasa…
- IV KO 124/18 2019-01-29Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest najbliższym krewnym sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?
- V KO 89/22 2022-10-18Czy w sytuacji, gdy osoba bliska oskarżonemu (jego żona) jest sędzią sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sądu, uzasadniająca przekazanie sprawy innemu sądowi równorz…
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart. 156 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 37 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy