IV KR 92/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN: J. Pustelnik.Sędziowie SN: W. Sikorski (spr.), J. Wieczorek.Przy udziale prokuratora Prok. Gen. J. Zięby.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna na rozprawie po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 1972 r. sprawy E.S. S. oskarżonego z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. z powodu rewizji założonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 7 stycznia 1972 r., sygn. akt (...):utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok i zasądza od osk. E.S. S. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2.000 zł tytułem opłaty sądowej za drugą instancję oraz koszty postępowania rewizyjnego, a nadto na rzecz Zespołu Adwokackiego Nr (...) w W. kwotę 1.000 zł tytułem obrony z urzędu przed Sądem Najwyższym.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 7 stycznia 1972 r. - E.S. S. uznany został za winnego tego, że w dniu 11 maja 1971 r. w R. (...) w zamiarze pozbawienia życia swojej żony K., będącej w ósmym miesiącu ciąży, uderzył ją nożem w szyję po stronie lewej w okolicę umiejscowienia dużych naczyń krwionośnych, powodując ranę kłutą, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął, ponieważ narzędzie przeszło obok głównych naczyń krwionośnych i za to na podstawie art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. oraz art. 40 § 2 k.k. skazał go na karę 9 (dziewięciu) lat pozbawienia wolności z pozbawieniem praw publicznych na okres lat 2 (dwóch).Wyrok ten zaskarżył obrońca oskarżonego.Rewizja, zawierając wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, zarzuca:1)obrazę przepisów procesowych mającą wpływ na treść orzeczenia, a polegającą na nienależytym rozważeniu zeznań świadków: I. I., M. C. i J. B. oraz wyjaśnień oskarżonego.2)błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku, a polegający na przyjęciu, że oskarżony jest sprawcą uderzenia żony oraz że działał on w zamiarze dokonania zabójstwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzuty rewizji oraz uzasadniające je wywody należy uznać za błędne, pomimo bowiem niedysponowania przez Sąd Wojewódzki zeznaniami poszkodowanej K. S., która skorzystała z przysługującego jej prawa odmowy zeznań na podstawie art. 165 § 1 k.p.k., dokonana przez ten Sąd ocena materiału dowodowego nie może nasuwać żadnych zastrzeżeń. Za trafny też należy uznać końcowy wniosek wynikający z tej oceny, a mianowicie, że sprawcą uderzenia K. S. jest jej mąż oskarżony E. S. S., oraz że działał on z zamiarem zabójstwa.Za całkowicie chybione należy uznać twierdzenie rewizji, że poszkodowana sama zraniła się w szyję w tym tylko celu, by spowodować niesłuszne skazania oskarżonego. Wysuwając takie twierdzenie rewizja powtarza wyjaśnienia oskarżonego, który w ten właśnie sposób bronił się przed zarzutem aktu oskarżenia.Należy w związku z tym stwierdzić, że Sąd Wojewódzki przekonywująco uzasadnił zajęte stanowisko, co do braku podstaw, by wyjaśnienia oskarżonego traktować jako wiarygodny dowód w sprawie.Wyrażając powyższy pogląd, Sąd ten oparł się na zeznaniach świadka I. I., której poszkodowana bezpośrednio po zranieniu podała, kto jest tego sprawcą, a więc że jest nim oskarżony, co zresztą K. S. potwierdziła w późniejszej wypowiedzi skierowanej do udzielających jej pomocy lekarza Szpitala Powiatowego w M.Wprawdzie rewizja wiarygodność tych relacji stara się podważyć przez twierdzenie, że poszkodowana była do oskarżonego wrogo usposobiona, co stało się wyłącznym źródłem jej wypowiedzi, to jednak również i to twierdzenie nie wytrzymuje krytyki.Z materiału dowodowego sprawy wynika bezspornie, że w małżeństwie oskarżonego dochodziło do ostrych konfliktów, że poszkodowana kilkakrotnie nawet opuszczała dom i przenosiła się do swoich rodziców, by po kilku dniach powracać do męża. Wbrew jednak wywodom rewizji za ten stan rzeczy cała odpowiedzialność spada na oskarżonego, który od dłuższego czasu nałogowo pił alkohol i wprowadzając się w stan nietrzeźwości wywoływał awantury domowe w trakcie których ubliżał i bił poszkodowaną. Świadczą o tym wyraźnie zeznania świadków J. B. P. B. oraz dane zawarte w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym. Na nałogowy alkoholizm oskarżonego wskazuje też opinia biegłych lekarzy psychiatrów.Ustalenia tego ani przez chwilę nie mogą podważyć zeznania świadka M. C., na które powołuje się rewizja.Przeciwnie zeznania te wskazują bowiem, że oskarżony miał chwile w których zdawał sobie sprawę z niewłaściwości swego postępowania wobec żony, czym dawał wyraz m.in. w tym, że kiedy żona opuściła go i przeniosła się do swojej matki to stwierdzał wobec tego świadka, " (...) że musi ją przeprosić (...)" (...). To właśnie na tym tle poszkodowana opuściła oskarżonego w maju 1971 r., oświadczając krytycznego dnia, że do niego już nie powróci. I w tym też leży źródło zamachu, jakiego oskarżony dopuścił się wobec poszkodowanej.O tym, że K. S. mimo smutnych z oskarżonym doświadczeń, nie jest do niego nieprzyjaźnie usposobiona, a tym właśnie rewizja wiąże swoją ocenę o nieprawdziwości jej relacji podanej I. I., wyraźnie świadczy list jaki już po wydaniu na oskarżonego wyroku adresowała ona do oskarżonego, który obrońca przedłożył na rozprawie rewizyjnej.Dokonując oceny winy oskarżonego, Sąd Wojewódzki trafnie powołał się na zachowanie oskarżonego po przestępstwie wyrażone w ucieczce z miejsca przestępstwa oraz na ukrywaniu się w odległej miejscowości, co równoznaczne było z porzuceniem pracy w miejscu zamieszkania. Dokonana w rewizji odmienna ocena tego zachowania jest całkowicie nieprzekonywująca.Z tych też względów za nietrafny uznać należy podnoszony w rewizji zarzut obrazy przepisów procesowych mającej wpływ na treść zaskarżonego wyroku.Również nietrafny jest drugi zarzut rewizji, a mianowicie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przypisaniu oskarżonemu zamiaru zabójstwa żony.Zarzut ten rewidujący uzasadnia dokonaną przez siebie oceną rany, jakiej doznała poszkodowana, a mianowicie że była to rana "płytka nie zagrażająca życiu (...)". Ocena ta jest błędna.Z opinii biegłego H. P. (...) wynika przecież wyraźnie, że "(...) miejsce zadania rany jest miejscem niebezpiecznymi dla życia, bo przecięcie tętnicy daje śmiertelne wykrwawienie (...)". Opinię tę wspiera pisemna opinia dr med. S. B., w której stwierdza się jednoznacznie, że rana z uwagi na swoje umiejscowienie zagrażała życiu i jeżeli nie spowodowała ona śmiertelnego krwotoku, to przypisać to należy wyłącznie natychmiastowej pomocy lekarskiej, jakiej udzielano poszkodowanej. Wbrew zatem twierdzeniom rewizji zranienie K. S. nie było powierzchowne, lecz zagrażało w sposób szczególnie groźny życiu poszkodowanej.Stąd też za bezbłędne należy uznać stwierdzenie przez Sąd Wojewódzki, że rodzaj użytego narzędzia oraz miejsce zadania ciosu daje wystarczającą podstawę do przyjęcia, że oskarżony działał z zamiarem zabójstwa, a można tylko uzupełniająco podać, że chodzi tu co najmniej o zamiar ewentualny.Z tych też powodów nie ma podstaw do uwzględnienia rewizji obrońcy oskarżonego, albowiem stwierdzenie w zaskarżonym wyroku winy oskarżonego z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. opiera się na niewadliwych przesłankach dowodowych.Kara wymierzona oskarżonemu - z przyczyn podanych w motywach wyroku Sądu Wojewódzkiego - nie może być uznana za rażąco surową.Jest to zresztą kara zbliżona do dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w przepisie stanowiącym podstawę skazania.Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy uznał rewizję za nietrafną i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.