IV KZ 129/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch. Sędziowie: S. Kotowski (sprawozdawca), T. Majewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Pawła S., oskarżonego z art. 225 § 1 k.k. i art. 4 § 1 m.k.k., po rozpoznaniu zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 6 października 1969 r. i po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Prokuratury Generalnejpostanowił zażalenia nie uwzględnić.Uzasadnienie faktycznePaweł S. prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 4 stycznia 1958 r. został skazany za przestępstwo z art. 225 § 1 k.k. na karę 15 lat więzienia i za przestępstwo z art. 4 § 1 m.k.k. na karę 6 lat więzienia. Łącznie skazano go na karę 15 lat więzienia.W dniu 6 października 1969 r. Sąd Wojewódzki w Lublinie na podstawie art. 6 pkt 4 ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 151) złagodził skazanemu karę 6 lat więzienia, wymierzoną za przestępstwo z art. 4 § 1 m.k.k., o 1/3, tj. do 4 lat więzienia, wymierzając karę łączną w poprzedniej wysokości.Na to postanowienie złożył zażalenie skazany, domagając się jego uchylenia i niestosowania do niego dobrodziejstwa amnestii, gdyż - jak się wyraził - nie życzy sobie korzystać z amnestii.Sąd Wojewódzki nie przychylił się do tego zażalenia, wychodząc z założenia, że stosowanie amnestii nie jest zależne od woli skazanego, i przekazał zażalenie Sądowi Najwyższemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie skazanego nie może być uwzględnione, albowiem jest ono pozbawione podstaw prawnych.Amnestia jest aktem łaski powszechnym i stosowanie jej nie jest zależne od woli osoby, która jest sprawcą czynu podlegającego jej przepisom. Ustawa z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) zna jedynie dwa wyjątki od tej zasady.Pierwszym wyjątkiem jest szczególna instytucja zawarta w przepisie art. 8 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii. Polega ona na tym, że stosowanie przepisów tej ustawy w stosunku do sprawców przestępstw popełnionych przed dniem 15 lipca 1969 r., jeżeli sprawcy ci nie byli znani organom powołanym do ścigania przestępstw w dniu 22 lipca 1969 r., zależne jest od woli sprawców. Jeżeli bowiem sprawcy tych przestępstw, przed wykryciem ich przez wspomniane organy, zgłoszą się do nich i ujawnią istotne okoliczności przestępstw przez nich popełnionych oraz osoby, które z nimi współdziałały w popełnieniu przestepstw, to stosuje się do tych sprawców przepisy ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r., i to w znacznie szerszym zakresie niż do innych sprawców przestępstw podlegających tej ustawie.Z przepisu art. 8 cytowanej ustawy o amnestii wynika więc, że mamy tu do czynienia z wyjątkiem od ogólnej zasady, polegającym na tym, że jej zastosowanie jest zależne od woli sprawcy, i to od woli wyrażonej w przepisany sposób.Drugi wyjątek od sformułowanej wyżej zasady ogólnej zawarty jest w przepisie art. 14 cytowanej ustawy o amnestii. Przepis ten bowiem przewiduje, że osoba podejrzana lub oskarżona o popełnienie przestępstwa, w stosunku do której postępowanie karne umorzono na podstawie cytowanej ustawy, może się domagać rozpoznania sprawy. W tym jednak wypadku zastosowanie przepisów ustawy o amnestii jest tylko częściowo uzależnione od woli podejrzanego lub oskarżonego, albowiem w wypadku uznania go za winnego stosuje się amnestię. Jest to więc przepis, który pozwala osobie podejrzanej lub oskarżonej sprzeciwić się zastosowaniu przepisów ustawy o amnestii odnoszących się do sprawców przestępstw, jeżeli uważa się ona za niewinną i pragnie być uniewinniona.Poza tymi dwoma wyjątkami zastosowanie przepisów ustawy o amnestii w stosunku do sprawców przestępstw objętych amnestią nie jest zależne od ich woli, jak to wypowiedział Sąd Wojewódzki w swym postanowieniu z dnia 3 listopada 1969 r., ustosunkowując się do zażalenia skazanego.