Rw 136/73

WyrokIzba Karna1973-02-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji miał obowiązek zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 25 § 2 k.k. w sytuacji, gdy biegli stwierdzili u sprawcy znacząco ograniczoną poczytalność z powodu infantylizmu psychicznego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 25 § 2 k.k. nie jest obligatoryjne, lecz fakultatywne. Decyzja w tym zakresie należy do sądu pierwszej instancji, który musi rozważyć wszystkie okoliczności, w tym społeczne niebezpieczeństwo czynu oraz dyrektywy wymiaru kary z art. 50 k.k. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji prawidłowo wyważył okoliczności łagodzące (ograniczona poczytalność, poprawna przeszłość) i uznał, że nie zachodzą podstawy do nadzwyczajnego złagodzenia kary, a wymierzona kara jest prawidłowo wyważona.
Stan faktyczny
Janusz G. został skazany za przestępstwo z art. 306 pkt 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności. Biegli psychiatrzy stwierdzili u niego "osobowość niedojrzałą emocjonalnie z cechami historoidalnymi", która znacząco ograniczała jego zdolność kierowania postępowaniem w chwili popełnienia czynu. Obrońca domagał się uniewinnienia lub nadzwyczajnego złagodzenia kary, a oskarżony wnosił o nadzwyczajne złagodzenie i zawieszenie wykonania kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji oskarżonego Janusza G. oraz jego obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: ppłk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Gawrysiak, ppłk J. Górski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 1973 r. na rozprawie sprawy Janusza G. nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 stycznia 1973 r.nie uwzględnił rewizji oskarżonego Janusza G. oraz jego obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Janusz G. skazany został na karę 1 roku pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k.Obrońca w rewizji domaga się uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przypisanego mu przestępstwa, a ponadto zarzuca sądowi pierwszej instancji, że nie zastosował wobec oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 25 § 2 k.k.), mimo iż biegli lekarze psychiatrzy orzekli, że z powodu infantylizmu psychicznego miał on znacznie ograniczoną poczytalność.Oskarżony w swej rewizji wnosi o nadzwyczajne złagodzenie kary i zawieszenie jej wykonania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizje nie zasługują na uwzględnienie.1. Oskarżony w chwili popełnienia przypisanego mu czynu nie miał zniesionej poczytalności, przeto żądanie uniewinnienia go należy uznać za chybione.2. Prawdą jest, że biegli lekarze psychiatrzy rozpoznali u oskarżonego "osobowość niedojrzałą emocjonalnie z cechami historoidalnymi" i orzekli, iż "ten stan tempore criminis ograniczał jego zdolność kierowania swoim postępowaniem w stopniu znacznym".Nadzwyczajne złagodzenie kary w wypadku określonym w art. 25 § 2 k.k. jednak nie jest obligatoryjne, a jedynie fakultatywne. Rzeczą sądu pierwszej instancji było rozważenie, czy zastosować to dobrodziejstwo do oskarżonego, czy też nie. Sąd pierwszej instancji takich rozważań dokonał i doszedł do przekonania, że ze względu na szczególny stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu stosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec oskarżonego nie powinno mieć miejsca, występujące zaś w sprawie okoliczności łagodzące - działanie w stanie ograniczonej poczytalności oraz poprawna przeszłość oskarżonego - znajdują wystarczające odzwierciedlenie w wymiarze kary zbliżonym do dolnego ustawowego zagrożenia.Rozstrzygnięcie o zastosowaniu lub niezastosowaniu dobrodziejstwa wynikającego z art. 25 § 2 k.k. jest rozstrzygnięciem w kwestii wymiaru kary i jako takie musi uwzględniać wszystkie ogólne dyrektywy wymiaru kary zawarte w art. 50 k.k., czyli również cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania.Z tych też względów nie ma podstaw ani do złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary (jako prawidłowo wyważonej), ani tym bardziej do warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 306 pkt 1 KKart. 25 § 2 KKart. 50 KK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.