Rw 136/73
WyrokIzba Karna1973-02-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji miał obowiązek zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 25 § 2 k.k. w sytuacji, gdy biegli stwierdzili u sprawcy znacząco ograniczoną poczytalność z powodu infantylizmu psychicznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 25 § 2 k.k. nie jest obligatoryjne, lecz fakultatywne. Decyzja w tym zakresie należy do sądu pierwszej instancji, który musi rozważyć wszystkie okoliczności, w tym społeczne niebezpieczeństwo czynu oraz dyrektywy wymiaru kary z art. 50 k.k. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji prawidłowo wyważył okoliczności łagodzące (ograniczona poczytalność, poprawna przeszłość) i uznał, że nie zachodzą podstawy do nadzwyczajnego złagodzenia kary, a wymierzona kara jest prawidłowo wyważona.Stan faktyczny
Janusz G. został skazany za przestępstwo z art. 306 pkt 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności. Biegli psychiatrzy stwierdzili u niego "osobowość niedojrzałą emocjonalnie z cechami historoidalnymi", która znacząco ograniczała jego zdolność kierowania postępowaniem w chwili popełnienia czynu. Obrońca domagał się uniewinnienia lub nadzwyczajnego złagodzenia kary, a oskarżony wnosił o nadzwyczajne złagodzenie i zawieszenie wykonania kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji oskarżonego Janusza G. oraz jego obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: ppłk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Gawrysiak, ppłk J. Górski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 1973 r. na rozprawie sprawy Janusza G. nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 stycznia 1973 r.nie uwzględnił rewizji oskarżonego Janusza G. oraz jego obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Janusz G. skazany został na karę 1 roku pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k.Obrońca w rewizji domaga się uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przypisanego mu przestępstwa, a ponadto zarzuca sądowi pierwszej instancji, że nie zastosował wobec oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 25 § 2 k.k.), mimo iż biegli lekarze psychiatrzy orzekli, że z powodu infantylizmu psychicznego miał on znacznie ograniczoną poczytalność.Oskarżony w swej rewizji wnosi o nadzwyczajne złagodzenie kary i zawieszenie jej wykonania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizje nie zasługują na uwzględnienie.1. Oskarżony w chwili popełnienia przypisanego mu czynu nie miał zniesionej poczytalności, przeto żądanie uniewinnienia go należy uznać za chybione.2. Prawdą jest, że biegli lekarze psychiatrzy rozpoznali u oskarżonego "osobowość niedojrzałą emocjonalnie z cechami historoidalnymi" i orzekli, iż "ten stan tempore criminis ograniczał jego zdolność kierowania swoim postępowaniem w stopniu znacznym".Nadzwyczajne złagodzenie kary w wypadku określonym w art. 25 § 2 k.k. jednak nie jest obligatoryjne, a jedynie fakultatywne. Rzeczą sądu pierwszej instancji było rozważenie, czy zastosować to dobrodziejstwo do oskarżonego, czy też nie. Sąd pierwszej instancji takich rozważań dokonał i doszedł do przekonania, że ze względu na szczególny stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu stosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec oskarżonego nie powinno mieć miejsca, występujące zaś w sprawie okoliczności łagodzące - działanie w stanie ograniczonej poczytalności oraz poprawna przeszłość oskarżonego - znajdują wystarczające odzwierciedlenie w wymiarze kary zbliżonym do dolnego ustawowego zagrożenia.Rozstrzygnięcie o zastosowaniu lub niezastosowaniu dobrodziejstwa wynikającego z art. 25 § 2 k.k. jest rozstrzygnięciem w kwestii wymiaru kary i jako takie musi uwzględniać wszystkie ogólne dyrektywy wymiaru kary zawarte w art. 50 k.k., czyli również cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania.Z tych też względów nie ma podstaw ani do złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary (jako prawidłowo wyważonej), ani tym bardziej do warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Powiązane orzeczenia
- II KR 63/73 1973-06-20Czy sąd ma obowiązek zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 25 § 2 k.k. w przypadku stwierdzenia znacznego ograniczenia poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia przestępstwa?
- II KR 171/79 1979-06-28Czy w podstawie prawnej skazania za przestępstwo z art. 148 § 1 k.k. należy powołać również art. 25 § 2 k.k., gdy sprawca działał w warunkach ograniczonej poczytalności, a jeśli tak, to czy okoliczności te uzasadniają za…
- V K 423/62 1963-07-02Czy sąd drugiej instancji może samodzielnie ustalać stan zmniejszonej poczytalności sprawcy na podstawie dowodów z dokumentów i wyjaśnień oskarżonych, bez opinii biegłych psychiatrów, jeśli w pierwszej instancji taki dow…
- Rw 358/80 1980-10-20Czy wyrok sądu pierwszej instancji, który nie zastosował nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k. pomimo ograniczonej poczytalności oskarżonego, jest zgodny z prawem, a jego utrzymanie w mocy przez S…
- I KR 411/72 1973-03-13Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary i czy zasadne jest orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym?
Powołane przepisy
art. 306 pkt 1 KKart. 25 § 2 KKart. 50 KK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.