Rw 282/78
WyrokIzba Karna1978-08-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dotychczasowa niekaralność sądowa sprawcy, zwłaszcza młodego, może stanowić samodzielną okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary, jeśli nie towarzyszą jej inne pozytywne fakty świadczące o nienagannym trybie życia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dotychczasowa niekaralność sądowa sprawcy nie stanowi sama przez się okoliczności łagodzącej przy wymiarze kary, chyba że sprawcą jest osoba starsza. W przypadku młodego sprawcy, sama niekaralność nie świadczy o nienagannym trybie życia, zwłaszcza gdy istnieją dowody na dyscyplinarne przewinienia w przeszłości.Stan faktyczny
Andrzej B. został skazany nieprawomocnie za przestępstwo z art. 208 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i grzywny. Postępowanie karne w części dotyczące czynu z art. 303 § 1 k.k. zostało umorzone. Obrońca złożył rewizję, wnosząc o warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności. Obrońca argumentował, że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w wystarczającym stopniu okoliczności łagodzących, w tym dotychczasowej niekaralności oskarżonego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk E. Zawiłowski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 1978 r. na rozprawie sprawy Andrzeja B., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 208 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 3.000 zł grzywny (na podstawie art. 11 pkt 2 k.p.k. w związku z art. 26 § 1 k.k. umorzono postępowanie karne o zarzucony oskarżonemu czyn określony w art. 303 § 1 k.k.), z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 4 lipca 1978 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy oskarżonego. Skarżący wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, wnoszącego o uwzględnienie rewizji, i po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarte w rewizji wywody, zmierzające do uzasadnienia przedstawionego wyżej wniosku, nie są przekonujące. Sam skarżący przyznaje, że: "(...) sąd pierwszej instancji (...) wprawdzie uwzględnił, lecz w stopniu niedostatecznym okoliczności łagodzące, czemu dał wyraz w wymierzonej karze 2 lat pozbawienia wolności" (cyt. z rewizji). Jeżeli zważy się, że sąd pierwszej instancji, uwzględniając kilka okoliczności obciążających, wymierzył karę grawitującą ku dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przewidzianego w art. 208 k.k., to należy dojść do wniosku, iż niesłuszne jest twierdzenie skarżącego, że sąd pierwszej instancji w niedostatecznym stopniu uwzględnił okoliczności łagodzące.W rewizji zawarte jest twierdzenie, że istotną okolicznością łagodzącą "w niniejszej sprawie jest dotychczasowa niekaralność oskarżonego" (cyt. z rewizji). To twierdzenie nie jest słuszne. Poprzednia niekaralność sądowa sprawcy, jako nie będąca synonimem jego dotychczasowego nienagannego trybu życia, nie stanowi sama przez się okoliczności łagodzącej, chyba że sprawcą przestępstwa (zwłaszcza nieumyślnego) jest człowiek starszy. Jakkolwiek od każdego człowieka wymaga się, aby jego postępowanie nie kolidowało z normami prawa karnego, to jednak inaczej należy oceniać dotychczasową niekaralność człowieka młodego, a inaczej niekaralność człowieka starszego. W tym drugim wypadku okres, w którym człowiek nie naruszył norm prawa karnego, jest nieproporcjonalnie dłuższy niż w wypadku pierwszym i łącznie z pewnymi dodatnimi faktami może być świadectwem nienagannego trybu życia sprawcy przed popełnieniem przestępstwa. Tak więc oceniając samą dotychczasową niekaralność sądową sprawcy w aspekcie uznania jej za okoliczność mającą znaczenie dla wymiaru kary, należy mieć na względzie wiek sprawcy. Oskarżony dopuścił się opisanego na wstępie przestępstwa mając 23 lat, a sam fakt, że nie był poprzednio karany sądownie, nie świadczy o nienagannym dotychczas jego trybie życia, skoro w czasie (około 18 miesięcy) pełnienia służby wojskowej był żołnierzem niezdyscyplinowanym i kilkakrotnie był karany przez przełożonych za przewinienia dyscyplinarne (...).
Powiązane orzeczenia
- II KR 254/73 1973-12-14Czy kara pozbawienia wolności wymierzona oskarżonym, którzy w chwili czynu mieli mniej niż 18 lat, była rażąco niewspółmiernie surowa, uwzględniając ich wiek, stan psychiczny, brak wcześniejszej karalności oraz rolę w po…
- I KR 171/89 1989-11-29Czy młody wiek oskarżonych, ich niekaralność, dobra opinia z miejsca pracy oraz pozostawanie pod wpływem dominującego współoskarżonego uzasadniają nadzwyczajne złagodzenie kary pozbawienia wolności orzeczonej za przestęp…
- II KR 66/85 1985-04-11Czy młodociany wiek, częściowe przyznanie się do winy i uprzednia niekaralność oskarżonego, a także zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec współsprawców na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach nielet…
- V KRN 196/90 1991-01-11Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku młodocianego sprawcy, który porzucił szkołę, nie podjął pracy, a jego zachowanie jest aroganckie i wulgarne?
- V KK 158/15 2015-10-08Czy sąd odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, który uznał, że nie jest możliwe wymierzenie sprawcy rozboju kary niższej niż dwa lata pozbawienia wolności, mimo istnienia podstaw do nadzwyc…
Powołane przepisy
art. 208 KKart. 11 pkt 2 KPKart. 26 § 1 KKart. 303 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.