Rw 962/82

WyrokIzba Karna1982-11-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja prawna czynu polegającego na przyjęciu w celu rozpowszechnienia i przechowywaniu nielegalnie wydanego pisma, zawierającego fałszywe wiadomości mogące wywołać niepokój publiczny, powinna być dokonana z art. 48 ust. 3 w zw. z art. 46 ust. 1 dekretu o stanie wojennym, a nie z art. 273 § 2 w zw. z art. 270 § 1 k.k. i art. 46 ust. 1 dekretu o stanie wojennym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut obrazy prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji był zasadny. Niewłaściwa interpretacja art. 48 ust. 3 dekretu o stanie wojennym doprowadziła do błędnej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego. Sąd Najwyższy stwierdził, że dyspozycje art. 48 ust. 1 i 2 dekretu o stanie wojennym dotyczą różnych materii, a szczególna postać działań przestępnych stypizowana w ust. 3 może dotyczyć zamiennie wymagań z ust. 1 lub ust. 2. W związku z tym, czyn oskarżonego powinien być kwalifikowany z art. 48 ust. 3 w zw. z art. 46 ust. 1 dekretu o stanie wojennym.
Stan faktyczny
Oskarżony Radzisław G. został skazany za przestępstwo polegające na przyjęciu w celu rozpowszechnienia i przechowywaniu nielegalnie wydanego pisma zatytułowanego "Grudzień 81 - Gazeta Wojenna NSZZ "Solidarność" nr 12/19", które zawierało fałszywe wiadomości mogące wywołać niepokój publiczny. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn z art. 273 § 2 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. i art. 46 ust. 1 dekretu o stanie wojennym. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając niewłaściwą kwalifikację prawną czynu i rażąco łagodną karę, domagając się kwalifikacji z art. 48 ust. 3 dekretu o stanie wojennym i podwyższenia kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego czynu na art. 48 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 2 w zw. z art. 46 ust. 1 dekretu o stanie wojennym oraz przyjął za podstawę wymiaru kary art. 48 ust. 3 tego dekretu, a w pozostałym zakresie wyrok utrzymał w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Mendyka (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Jeż, płk J. Juszczak. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk R. Kempara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 1982 r. na rozprawie sprawy Radzisława G., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 273 § 2 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. i w zbiegu z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154) na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 4 lat oraz - w myśl art. 75 § 1 k.k. - na grzywnę w wysokości 25.000 zł, z powodu rewizji na niekorzyść, wniesionej przez wiceprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 22 września 1982 r.,częściowo uwzględniając rewizję prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego Radzisławowi G. czynu, a określonego w art. 273 § 2 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. i w zb. z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, na prawidłową z art. 48 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 2 w zb. z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym oraz uznanie, że czyn ten polegał na tym, iż wymieniony oskarżony, będąc członkiem NSZZ "Solidarność", nie odstąpił od udziału w działalności tego związku w ten sposób, że w dniu 25 sierpnia 1982 r. w K. przyjął w celu rozpowszechnienia i przechowywał w swoim mieszkaniu do godz. 6.00 dnia 26 sierpnia 1982 r. 429 sztuk egzemplarzy nielegalnie wydanego pisma zatytułowanego "Grudzień 81 - Gazeta Wojenna NSZZ "Solidarność" nr 12/19 z dnia 25 sierpnia 1982 r.", zawierającego w swej treści sformułowania mające charakter wiadomości fałszywych, mogących wywołać niepokój publiczny lub rozruchy,b) przyjęcie za podstawę wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności art. 48 ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym - i z tymi zmianami wyrok ten utrzymał w mocy, pozostawiając dalej idące wnioski rewizji bez uwzględnienia (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator w rewizji zarzucił, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego wskutek niewłaściwego zakwalifikowania czynu oskarżonego według przepisów wyżej wymienionych, zamiast z art. 48 ust. 3 dekretu o stanie wojennym, jak również że za ten czyn orzekł karę rażąco łagodną. Podnosząc te zarzuty, skarżący wnosił o zmianę tego wyroku przez zakwalifikowanie czynu z art. 48 ust. 3 tego dekretu i podwyższenie wymierzonej Radzisławowi G. kary 3 lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który popierał rewizję, a także obrońców, wnoszących o oddalenie rewizji prokuratora i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Zasadny jest zarzut rewizji w części dotyczącej obrazy przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego przy ocenie prawnej zarzuconego oskarżonemu czynu przestępnego.Słusznie podnosi skarżący w uzasadnieniu rewizji, że zawarty w art. 43 ust. 3 spójnik "i", odsyłający do dyspozycji określonych w ust. 1 i 2 tego artykułu, nie wskazuje, a przynajmniej w wystarczającym stopniu, na to, by działanie określone w ust. 3 art. 48 dekretu o stanie wojennym musiało mieć postać stanowiącą połączenie w jedną całość tych działań, które zarówno co do treści, jak i celów działania stypizowane zostały jako oddzielne przestępstwa. Dyspozycje art. 48 ust. 1 i 2 dekretu o stanie wojennym dotyczą różnych materii z zakresu prawnokarnej ochrony określonych stosunków społecznych, w związku z czym należy uznać, że szczególna postać działań przestępnych, stypizowanych w ust. 3 art. 48 tego dekretu, może dotyczyć zamiennie bądź odnoszących się do wymagań zawartych w ust. 1, bądź w ust. 2 wymienionego artykułu. Niezrozumiałą byłoby rzeczą, aby konkretny czyn, będący formą dokonaną określonego działania zabronionego przez ustawę karną, mógł być kwalifikowany nie łącznie, lecz oddzielnie, w zależności od rodzaju i celu działania sprawcy, natomiast działanie zmierzające w konsekwencji do wywołania następstw rodzajowo różnych, oddzielnie typizowanych, musiało dotyczyć łącznie tychże następstw.Skoro zatem sąd pierwszej instancji, jak z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, tylko wskutek niewłaściwej interpretacji art. 48 ust. 3 dekretu o stanie wojennym uznał, że zarzucone oskarżonemu działanie nie może być z tego przepisu prawa kwalifikowane, przeto zaskarżony wyrok należało odpowiednio zmienić zarówno wtedy, gdy chodzi o opis czynu, jak i wtedy, gdy chodzi o jego kwalifikację prawną. W kwalifikacji tej, odpowiednio zmienionej, należało pozostawić zastosowany przez sąd art. 46 ust. 1 dekretu o stanie wojennym, gdyż został on także przez oskarżonego, przypisanym mu działaniem, naruszony. Zmiana kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego uzasadnia także przyjęcie innej, właściwej podstawy wymiaru kary względem niego (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 273 § 2 KKart. 270 § 1 KKart. 46 ust. 1art. 75 § 1 KKart. 48 ust. 3art. 48 ust. 2art. 43 ust. 3art. 48art. 48 ust. 1§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.