Rw 952/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk J. Jeż (sprawozdawca), płk B. Bem (sędzia s. wojsk. - deleg.). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk R. Kempara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 1982 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych:1) Anny T. za popełnienie przestępstwa w art. 48 ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata,2) Ireny W. za popełnienie przestępstwa określonego w art. 48 ust. 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próbny wynoszący 2 lata,z powodu rewizji wniesionych przez obrońców od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 27 sierpnia 1981 r.rewizji obrońcy oskarżonej Anny T. nie uwzględnił, natomiast uwzględniając rewizję obrońcy oskarżonej Ireny W. zaskarżony w odniesieniu do niej wyrok uchylił i na podstawie art. 11 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 26 § 1 k.k. postępowanie karne o czyn określony w art. 48 ust. 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym umorzył (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok zaskarżyli obrońcy oskarżonych, którzy zarzucili sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na skazaniu wbrew okolicznościom sprawy, a w odniesieniu do oskarżonej Anny T. ponadto obrazę art. 357 k.p.k. wskutek nierozważenia zebranego materiału w aspekcie znikomości społecznego niebezpieczeństwa przypisanego jej czynu, jak też obrazę prawa karnego materialnego, polegającą na niezasadnym orzeczeniu przepadku maszyny do pisania. Podnosząc te zarzuty, obaj domagali się zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonych od popełnienia przypisanych im czynów albo uchylenia tego wyroku i umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 11 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 26 § 1 k.k. lub też uchylenia wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego jej rozpoznania.Po wysłuchaniu wystąpienia obrońcy oskarżonej Ireny W., popierającego rewizję i zawarte w niej wnioski, oraz wniosku przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej o nieuwzględnienie rewizji obrońcy oskarżonej Anny T. i umorzenie postępowania karnego w odniesieniu do oskarżonej Ireny W. z powodu znikomego społecznego niebezpieczeństwa przypisanego jej czynu,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd pierwszej instancji, opierając się na zebranych dowodach, prawidłowo ustalił, że oskarżona Irena W. odczytując na prywatnym zebraniu towarzyskim treść listu od internowanego Edwarda A. rozpowszechniała zawarte w nim fałszywe wiadomości mogące wywołać niepokój publiczny, natomiast oskarżona Anna T. sporządzając na maszynie do pisania 8 egzemplarzy odpisów tego listu działała w celu rozpowszechniania jego treści. Okoliczność, że w tym wypadku chodziło o list prywatny, a nie określone wydawnictwo, dla bytu przestępstwa określonego w art. 48 ust. 2 i 3 z dnia 12 grudnia 1981 r. dekretu o stanie wojennym nie ma istotnego znaczenia. Ważna jest bowiem nie forma, lecz treść pisma, a ta w świetle podzielonych przez instancję rewizyjną rozważań sądu pierwszej instancji, zawartych w motywach zaskarżonego wyroku, nie nasuwa żadnych wątpliwości, że zawierała wiadomości fałszywe, i to takie, które mogły wywołać niepokój publiczny. Niezależnie od tego, trzeba jeszcze wskazać, że sam tytuł listu adresowanego do szerszego kręgu osób, jak również zawarte w jego treści uogólniające rozważania wyraźnie przeczą twierdzeniom obydwóch rewizji, jakoby był to wyłącznie prywatny list o charakterze rodzinnym.Pomiędzy sytuacją oskarżonej Ireny W. i sytuacją oskarżonej Anny T. istnieje jednak zasadnicza różnica, odnosząca się zwłaszcza do strony podmiotowej przypisanych im czynów. O ile pierwsza z nich, przystępując do odczytania na prośbę współoskarżonej Genowefy A. rymowanej części listu, w ogóle nie znała uprzednio jej treści, to druga, sporządzając w późniejszym czasie odpisy całego obszernego, bo obejmującego 14 stron maszynopisu, listu, dokładnie znała jego treść. Pozwala to na przyjęcie znikomego stopnia zawinienia Ireny W., której w tej sytuacji zarzucić można tylko to, że nie przerwała dalszego odczytywania rymowanej części listu. To wszystko w powiązaniu z wąskim kręgiem osób, wobec których nastąpiło odczytanie owego listu, a także brakiem w jego treści szczególnie jątrzących informacji, sprawia, że w odniesieniu do oskarżonej Ireny W. można przyjąć znikomość społecznego niebezpieczeństwa przypisanego jej czynu, występującą zarówno w sferze podmiotowych, jak i przedmiotowych jego elementów. Nierozważenie sprawy w tym aspekcie przez sąd pierwszej instancji stanowi obrazę art. 357 k.p.k. i w konsekwencji art. 11 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 26 § 1 k.k., co miało wpływ na treść zapadłego wyroku. Korygując to uchybienie, należało w odniesieniu do oskarżonej Ireny W. orzec jak na wstępie (...).