V KB 113/25
Izba Karna2025-11-07
Skład orzekający: Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia sądu powszechnego ma prawo złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie od rozpoznania sprawy, gdy sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia sądu powszechnego nie ma prawa złożyć wniosku o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie od rozpoznania sprawy w trybie art. 42a § 13 Prawa o ustroju sądów powszechnych, jeśli sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu. Wynika to z faktu, że tego rodzaju sprawy podlegają szczególnym, przyspieszonym terminom rozpoznania, co wyklucza zastosowanie procedury testowej przewidzianej w przepisach Prawa o ustroju sądów powszechnych.Stan faktyczny
Zastępca prokuratora regionalnego wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku od rozpoznania sprawy dotyczącej zażalenia oskarżonego na postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania. Sąd Apelacyjny wyłączył wskazanego sędziego. Następnie sędzia ten złożył wniosek o ponowne rozpoznanie wniosków o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności oraz o wyłączenie, a także o uchylenie postanowienia sądu apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek sędziego o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
V KB 113/25 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie oskarżonego B.K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 listopada 2025 r. wniosku sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku X. Y. o ponowne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności oraz wyłączenie od rozpoznania sprawy II AKz 370/25, na podstawie art. 42a § 4, 13 i 14 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 334 ze zm.) w zw. z art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Dnia 5 maja 2025 r. z-ca prokuratora regionalnego w Elblągu – Michał Kwiatkowski, działając na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie Sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku X. Y. od rozpoznania sprawy II AKz 370/25, dot. zażalenia oskarżonego B. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. II K 44/24, o przedłużeniu tymczasowego aresztowania do dnia 4 lipca 2025 r., godz. 8:50. Postanowieniem z 21 maja 2025 r., II AKz 370/25, Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyłączył sędziego X. Y. od rozpoznania sprawy II AKz 370/25. Pismem z 2 czerwca 2025 r. SSA w Gdańsku X. Y., na podstawie art. 42a § 13 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej:
V KB 113/25 2 „p.u.s.p.”), wniósł ponowne rozpoznanie wniosków prok. Prokuratury Regionalnej w Gdańsku o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności oraz wyłączenie od rozpoznania sprawy II AKz 370/25 oraz o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 21 maja 2025 r. i oddalenie wniosku prok. Prokuratury Regionalnej w Gdańsku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Możliwość przeprowadzenia tzw. postępowania testowego wobec sędziego sądu powszechnego limitowana jest nie tylko poprzez określenie, kto może taki wniosek złożyć (art. 42a § 6 p.u.s.p.), ale także poprzez kryterium funkcjonalne – wniosek taki może być złożony w sprawach, w których termin rozpoznania i wydania orzeczenia jest dłuższy niż miesiąc począwszy od złożenia pisma wszczynającego postępowanie w sprawie (art. 45a § 4 p.u.s.p. a contrario). Sprawa, w której sędzia złożył pismo zarejestrowane pod sygnaturą V KB 113/25 dotyczyła rozpoznania w postępowaniu odwoławczym zażalenia na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania. Tego rodzaju sprawy powinny być natomiast przedstawione sądowi odwoławczemu w ciągu 48 godzin (art. 463 § 2 k.p.k.) i rozpoznane przed upływem 7 dni od przekazania sądowi zażalenia z niezbędnymi aktami (art. 252 § 3 k.p.k.). Stąd, w tego rodzaju sprawach, procedura testowa przewidziana w przepisach Prawa o ustroju sądów powszechnych nie ma zastosowania. W konsekwencji, sędzia sądu powszechnego nie dysponuje prawem do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie, o jakim mowa w art. 42a § 13 p.u.s.p. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w postanowieniu. [J.J.] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III KB 136/25 2025-11-07Czy sędzia sądu powszechnego ma prawo złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie go od rozpoznania sprawy, jeśli sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania?
- V KB 141/25 2025-08-20Czy sędzia sądu powszechnego może złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności, jeśli sprawa dotyczy rozpoznania zażalenia na postanowienie o tymczasowym aresztowa…
- V KB 134/25 2025-08-20Czy sędzia sądu powszechnego ma prawo złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie wniosku o wyłączenie w sprawie dotyczącej tymczasowego aresztowania, jeśli postępowanie testowe nie ma zastosowania?
- I NWW 415/23 2024-01-25Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, który nie spełnia wymagań formalnych, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy, czy też powinien zostać przekazany do rozpoznania sąd…
- III KO 20/23 2023-06-20Czy w sytuacji, gdy wszyscy sędziowie sądu apelacyjnego zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy, a pozostał tylko jeden sędzia, który złożył wniosek o wyłączenie, sąd wyższego rzędu powinien przekazać sprawę innemu sądow…
Powołane przepisy
art. 42a § 4art. 430 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 41 § 1 KPKart. 42a § 13art. 42a § 6art. 45a § 4art. 463 § 2 KPKart. 252 § 3 KPK§ 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy