V KK 146/18
WyrokIzba Karna2018-05-22
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzucie naruszenia art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w związku z rzekomym pozbawieniem skazanego prawa do osobistego udziału w rozprawie z powodu nieskutecznego doręczenia zawiadomienia, może zostać rozpoznana merytorycznie, jeśli obecność skazanego na rozprawie nie była obowiązkowa?Ratio decidendi
Kasacja obrońcy skazanego, w której podniesiono zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. z powodu rzekomego pozbawienia skazanego prawa do osobistego udziału w rozprawie wskutek nieskutecznego doręczenia zawiadomienia, podlega pozostawieniu bez rozpoznania, jeśli obecność skazanego na rozprawie nie była obowiązkowa. Uchybienie z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. odnosi się do sytuacji, w których ustawa przewiduje obowiązkowy udział oskarżonego, a od 1 lipca 2015 r. jego obecność na rozprawie nie jest zasadniczo obowiązkowa. Ponadto, kwestionowanie skuteczności doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy nie mieści się w kategorii uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., lecz może być przedmiotem zarzutu naruszenia innych przepisów, np. art. 117 § 2 k.p.k. w zw. z art. 133 § 2 k.p.k. lub art. 6 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego zmieniającego częściowo wyrok sądu rejonowego. Kasacja zarzucała naruszenie art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. poprzez pozbawienie skazanego prawa do osobistego udziału w rozprawie z powodu nieskutecznego doręczenia zawiadomienia o jej terminie. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu i postanowił pozostawić ją bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Kasacja obrońcy skazanego została pozostawiona bez rozpoznania, a skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 146/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie R.S. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 maja 2018 r. kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt VII Ka […]/17 zmieniającego częściowo wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt II K […]/16 na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i w zw. z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: I. Kasację obrońcy skazanego pozostawić bez rozpoznania; II. Obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wobec orzeczenia w prawomocnym wyroku kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, strona kasację może oprzeć tylko na uchybieniach z art. 439 (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Wprawdzie obrońca skazanego w kasacji podniósł zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., ale opisując uchybienie (art. 526 § 1 k.p.k.) wskazał na nieskuteczność zawiadomienia oskarżonego o terminie rozprawy i pozbawienie go w ten sposób prawa do osobistego udziału w rozprawie. W dalszej kolejności obrońca sformułował
2 zarzuty naruszenia art. 6 ust. 1 i 3 c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia kasacji wynika, że skarżący wskazał, iż chodzi w tym zakresie o uznanie za skuteczne doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy w trybie art. 132 § 4 k.p.k. i niezasadne uznanie celowości działania skazanego w wyniku, którego nie wziął on udziału w rozprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja nie mogła zostać rozpoznana, albowiem była ona niedopuszczalna. W orzecznictwie podkreśla się, że o ile w fazie kontroli formalnej kasacji nie jest uprawnione dokonywanie ocen merytorycznych, o tyle jest konieczne ustalenie, czy wskazane w kasacji uchybienie z art. 439 k.p.k. rzeczywiście – tak jak jest in concreto opisane – mieści się w tym przepisie (por. postanowienia SN: z dnia 6.12.2002 r., IV KK 376/02, OSNKW 2003, nr 2, poz. 18; z dnia 13 czerwca 2006 r., III KK 201/06, R-OSNKW 2006/1/ 1224; z dnia 17 lutego 2011 r., III KK 441/10, LEX nr 736763; z dnia 11.12.2013 r., IV KK 402/13, OSNKW 2014, nr 5, poz. 39; z dnia 10.12. 2014 r., IV KK 215/14,OSNKW 2015, nr 5, poz. 43; z dnia 1.06.2016 r., IV KK 182/16, Lex nr 2142488). Analiza podniesionego w kasacji uchybienia prowadzi do wniosku, że ten warunek nie jest spełniony. Rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa, jako uchybienie o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej odnosi się do tych sytuacji, w których ustawa przewiduje obowiązkowy udział oskarżonego w czynności procesowej. Tymczasem od 1 lipca 2015 r. obecność oskarżonego na rozprawie nie jest, – co do zasady - obowiązkowa (art. 374 § 1 k.p.k. in principio). Także i w tej sprawie, obecność oskarżonego na rozprawie nie była obowiązkowa co wynika wprost z zapisu protokołu rozprawy z dnia 26 stycznia 2017 r. (k. 300). Co istotne, nawet gdyby było inaczej, to w kategorii uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. nie mieści się okoliczność kwestionowania skuteczności zawiadomienia o terminie rozprawy. Wbrew, zatem stanowisku obrońcy okoliczność ta nie może być powodem wskazania istnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., a jedynie przedmiotem zarzutu naruszenia art. 117 § 2 k.p.k. w zw. z art. 133 § 2 k.p.k., czy też nawet art. 6 k.p.k.. Jedynie na marginesie podkreślić trzeba, że wadliwie skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odwołuje się do brzmienia art. 132 § 4 k.p.k. Przepis ten wyklucza doręczenie zawiadomienia o
3 terminie pierwszej rozprawy głównej poprzez domowników, administrację domu, dozorcę domu lub sołtysa - jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi (art. 132 § 2 k.p.k.), a także za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej (art. 132 § 3 k.p.k.), bądź też poprzez pozostawienie pisma osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, w miejscu stałego zatrudnienia adresata (art. 133 § 3 k.p.k.). Rzecz jednak w tym, że regulacja ta w żadnym razie nie dotyczy kwestii doręczenia zastępczego poprzez tzw. awizo, czyli pozostawienie pisma w skrzynce do doręczenia korespondencji, bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pozostawiono pismo oraz, że pismo należy odebrać w ciągu 7 dni, a przecież to właśnie w taki sposób, przewidziany w przepisie art. 133 § 2 k.p.k., doręczono skazanemu zawiadomienie o terminie rozprawy (vide k.294 i 300). Mając na uwadze, że podniesione uchybienie nie mieści się w przepisie art. 439 § 1 k.p.k., a kasacja została jedynie formalnie tak zredagowana, aby spełniała wymogi kasacji dopuszczalnej, z uwagi na uregulowanie art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k., uznać należało, że nie powinna zostać przyjęta, a skoro została przyjęta (art. 530 § 1 k.p.k.), to obowiązkiem Sądu Najwyższego było pozostawienie jej bez rozpoznania (por. postanowienia SN: z dnia 6.12.2002 r., IV KK 376/02, OSNKW 2003, nr 2, poz. 18; z dnia 11.12.2013 r., IV KK 402/13, OSNKW 2014, nr 5, poz. 39; z dnia 10.12. 2014 r., IV KK 215/14, OSNKW 2015, nr 5 poz. 43; z dnia 1.06.2016 r., IV KK 182/16, Lex nr 2142488). Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 637a k.p.k. w zw. z art. 637 § 1 (por. także postanowienie SN z dnia 3.08.2011 r., III KK 196/11, Lex nr 955022). Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. ał
Powiązane orzeczenia
- V KK 565/18 2019-01-30Czy wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego poniesionych przez oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu kasacyjnym powinien zostać uwzględniony?
- V KK 294/16 2018-09-19Czy w postępowaniu kasacyjnym oskarżycielowi posiłkowemu przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego?
- V KK 279/18 2018-10-16Czy w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy powinien uzupełniająco rozstrzygnąć o kosztach procesu, w tym o kosztach zastępstwa procesowego oskarżyciela posiłkowego?
- V KK 376/17 2018-06-07Czy wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym powinien zostać uwzględniony?
- IV KK 107/25 2025-10-17Czy w przypadku nieuwzględnienia kasacji wniesionej wyłącznie przez oskarżonego, sąd może zasądzić od skazanego na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 531 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 523 § 4 pkt 1 KPKart. 439art. 439 § 1 pkt 11 KPKart. 526 § 1 KPKart. 6 ust. 1art. 45art. 132 § 4 KPKart. 439 KPKart. 374 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy