V KK 185/15
WyrokIzba Karna2015-09-03
Skład orzekający: Henryk Gradzik, Małgorzata Gierszon, Jacek Sobczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może skazać obwinionego bez przeprowadzenia rozprawy na podstawie wniosku oskarżyciela publicznego, jeśli obwiniony nie był wcześniej przesłuchiwany w toku czynności wyjaśniających i nie złożył wniosku o skazanie w tym trybie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skazanie obwinionego bez przeprowadzenia rozprawy na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. jest możliwe tylko wtedy, gdy obwiniony był uprzednio przesłuchany w toku czynności wyjaśniających i złożył wniosek o skazanie w tym trybie. Brak spełnienia tych warunków przez Sąd Rejonowy stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku, co skutkuje koniecznością uchylenia wyroku i uniewinnienia obwinionego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał P. I. za wykroczenie polegające na wjechaniu na czerwonym świetle, stosując tryb skazania bez rozprawy na wniosek Straży Miejskiej. Okazało się jednak, że P. I. nie był nigdy przesłuchiwany w tej sprawie, a wniosek o skazanie złożył jego ojciec, T. I., który faktycznie popełnił wykroczenie. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w J. i uniewinnił P. I. od popełnienia zarzucanego mu czynu, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 185/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie P. I. ukaranego z art. 92 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 3 września 2015 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 20 stycznia 2015 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok i P. I. uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu; 2. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 r., Sąd Rejonowy w J. uznał P. I. za winnego tego, że: w dniu 27 stycznia 2014 r. w J. będąc kierującym pojazdem marki Volkswagen nie dostosował się do sygnalizatora świetlnego czerwonego S - 1 wjeżdżając za sygnalizator, gdy jest to zabronione – to jest winnym wykroczenia z
2 art. 97 § 2 k.w. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 zł. Wyrok ten zapadł w uwzględnieniu złożonego we wniosku o ukaranie oskarżyciela publicznego, tj. Straży Miejskiej w J., wniosku o skazanie obwinionego, na mocy art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w., bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie uzgodnionej z nim kary grzywny w kwocie 100 zł. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 5 lutego 2015 r. W dniu 13 maja 2015 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja od tego wyroku sporządzona przez Prokuratora Generalnego. Zaskarżył on to orzeczenie w całości na korzyść ukaranego i zarzucił mu: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w., polegającego na uwzględnieniu wadliwego wniosku oskarżyciela publicznego o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy P. I. za czyn z art. 92 § 1 k.w., w sytuacji gdy nie został on w postępowaniu wyjaśniającym przesłuchany w charakterze obwinionego i nie składał tym samym wniosku o wydanie wyroku skazującego, zaś wniosek o skazanie w tym trybie złożył do protokołu przesłuchania obwiniony T. I., co wykluczało wydanie zaskarżonego wyroku skazującego zgodnie z wnioskiem o ukaranie i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest w sposób oczywisty zasadna, co pozwoliło rozpoznać ją w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że to T. I. w niniejszym postępowaniu zarzucono popełnienie wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. w dniu 27 stycznia 2014 r. ok. godz. 16.50 na ul. J. w J. polegającego na niedostosowaniu się do sygnalizacji świetlnej. I to T. I. był – w związku z tym – przesłuchany jako osoba podejrzana o popełnienie wykroczenia w dniu 9 października 2014 r., przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i dobrowolnie poddał się karze grzywny za ten czyn w kwocie 100 zł.
3 Równie bezsporne jest i to, że Straż Miejska w J. wniosła wniosek o ukaranie za ten przedmiotowy czyn nie T. I., ale jego ojca P. I., dołączając do tego żądania – w oparciu o przepis art. 58 § 1 k.p.s.w. - wniosek o skazanie tegoż P. I. za zarzucany mu czyn bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary 100 zł. grzywny. Oczywiste jest także i to, że Sąd Rejonowy w J. rozpoznając ten wniosek na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2015 r. tego błędu nie dostrzegł i zaskarżonym wyrokiem przypisał P. I. sprawstwo przedmiotowego wykroczenia i wymierzył mu za ten czyn karę 100 zł. grzywny. Tak postępując Sąd ten rażąco uchybił przepisom art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. oraz art. 63 § 5 k.p.s.w. Regulują one instytucję skazania obwinionego bez przeprowadzenia rozprawy. Jednym z warunków jej zastosowania jest zgoda obwinionego „przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.s.w.” Ten warunek nie został wobec P. I. dopełniony, jako że nigdy nie był on w tej sprawie przesłuchany w charakterze obwinionego, nie składał też wniosku o skazanie go w trybie art. 58 § 1 i 2 k.p.s.w. Stąd też Sąd Rejonowy nie miał podstaw prawnych do zastosowania wobec P. I. omawianej instytucji, a więc do skazania go za zarzucany mu czyn bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary grzywny. Wydając jednak zaskarżony wyrok Sąd ten tym samym rażąco naruszył tak przepis art. 58 § 1 k.p.s.w. jak i przepis art. 63 § 5 k.p.s.w. Ten bowiem nakładał na Sąd obowiązek rozpoznania niniejszej sprawy na zasadach ogólnych, bowiem jej rzetelna analiza musiała by go doprowadzić do jedynie słusznej konkluzji o braku podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku i do skazania P. I. za zarzucane mu wykroczenie. Stąd też nie ulega wątpliwości, że naruszenie przez orzekający sąd obydwu przepisów było rażące i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Ich następstwem było bowiem ukaranie P. I. za czyn którego on nie popełnił. W konsekwencji – przy tak oczywistym braku podstaw obwinienia – należało uwzględnić kasację i uniewinnić P. I. od popełnienia czynu, który błędnie mu zarzucono. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 118 § 2 k.p.s.w.
4 Z tych wszystkich względów orzeczono jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- II KK 352/22 2023-06-29Czy sąd uwzględniając wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 387 k.p.k.) może skazać oskarżonego za czyn, który został już prawomocnie osądzony?
- IV KK 284/17 2017-11-15Czy sąd prawidłowo rozpoznał wniosek oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego, uwzględniając brak sprzeciwu pokrzywdzonego, który nie został należycie powiadomiony o terminie p…
- V KK 558/18 2018-12-20Czy sąd może uwzględnić wniosek o skazanie bez rozprawy, jeśli po złożeniu wniosku ujawniono opinię wskazującą na znacząco ograniczoną poczytalność oskarżonego w czasie popełnienia czynu?
- V KK 295/14 2014-10-27Czy sąd może uwzględnić wniosek o skazanie bez rozprawy, jeśli oskarżony nie wyraził zgody na proponowany wymiar kary i środek karny?
- V KK 426/20 2021-02-09Czy sąd może uwzględnić wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, jeśli istnieją wątpliwości co do tożsamości oskarżonego i popełnienia przez niego zarzucanego czynu?
Powołane przepisy
art. 92 § 1art. 535 § 5 KPKart. 97 § 2art. 58 § 1art. 63 § 5 KPart. 58 § 1 KPart. 54 § 6 KPart. 118 § 2 KP§ 1§ 5§ 2§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy