V KK 188/16

Sygn. akt V KK 188/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Buliński SSA del. do SN Jacek Błaszczyk Protokolant Katarzyna Wełpa przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jacka Radoniewicza, w sprawie R. M. skazanego z art. 279 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 13 września 2016 r., kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść, od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 grudnia 2015 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 26 sierpnia 2015 r., uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody w odniesieniu do R. M. (pkt 1 ppk 4) i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. w postępowaniu odwoławczym. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 26 sierpnia 2015r. R. M. został uznany za winnego popełnienia w warunkach ciągu przestępstw dwóch czynów z art. 279 § 1 k.k., za co wymierzono mu karę roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na 3 lata; orzeczono nadto karę grzywny, a na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązano oskarżonego do szczegółowo opisanego obowiązku naprawienia szkody na rzecz dwóch jego czynami pokrzywdzonych (pkt X). Wyrok ten obejmował również osobę M. K., w odniesieniu do którego w tym miejscu można jedynie wskazać, że również na niego nałożono obowiązek naprawienia szkód wyrządzonych przypisanymi jemu czynami, a obowiązki orzeczone wobec obu oskarżonych ujęto w tym samym punkcie (X) wyroku Sądu pierwszej instancji, Po rozpoznaniu apelacji obrońców obu oskarżonych, Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 22 grudnia 2015r., częściowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego w odniesieniu do M. K., wymierzył mu nową karę łączną oraz orzekł „o uchyleniu pkt X wyroku”. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Kasację od powyższego wyroku, w trybie art. 521 k.p.k., na niekorzyść obu skazanych, z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 524 § 3 k.p.k., wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny. W odniesieniu do M. K. kasacja ta została pozostawiona bez rozpoznania, wobec jej cofnięcia na rozprawie kasacyjnej. W odniesieniu natomiast do R. M. autor kasacji podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa materialnego – art. 46 § 1 k.k. – polegającego na uchyleniu orzeczonego wobec tego oskarżonego obowiązku naprawienia szkody solidarnie z innymi osobami prawomocnie skazanymi, pomimo istnienia przesłanek do jego obligatoryjnego orzeczenia wskutek szkód wyrządzonych w mieniu pokrzywdzonych, które nie zostały naprawione i złożeniu przez uprawnione osoby stosownych wniosków. 3 Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja była oczywiście zasadna. Nie budzi wątpliwości wskazywana w kasacji konieczność uznania, że zawarte w punkcie I, podpunkt 4 zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego orzeczenie o „uchyleniu pkt X wyroku” Sądu Rejonowego dotyczy wszystkich jego składników, a więc rozstrzygnięć o obowiązku naprawienia szkody zarówno wobec M. K., jak i wobec R. M. Wprawdzie Sąd Okręgowy w uzasadnieniu swojego wyroku stwierdził, że „częściowe uchylenie wyroku spowodowało konieczność uchylenia pkt. X wyroku, który dotyczy orzeczeń związanych z czynami uchylonymi do ponownego rozpoznania” (str.11), ale – rzecz jasna – stwierdzenie takie w żadnej mierze nie może zmienić rzeczywistej, choć zapewne niezamierzonej, treści samego wyroku Sądu Okręgowego. Trzeba zatem przyjąć, tak jak podnosił skarżący, że wyrokiem Sądu ad quem uchylony został obowiązek naprawienia szkody orzeczony także wobec R. M. wyrokiem Sądu a quo. Żadnych podstaw do takiego rozstrzygnięcia nie było, co zresztą wynika też z samej treści wyroku Sądu odwoławczego, jak i jego uzasadnienia. Aktor kasacji wykazał, że w sprawie wystąpiły przesłanki do obligatoryjnego orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w odniesieniu do skazanego R. M., co implikuje wniosek, że uchylenie tego obowiązku w sposób rażący i mający istotny wpływ na treść wyroku naruszyło prawo materialne – przepis art. 46 § 1 k.k. Konsekwencją takiego stanu rzeczy było uwzględnienie przez Sąd Najwyższy kasacji, uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w zaskarżonym zakresie i przekazanie w nim sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi ad quem, bez potrzeby formułowania dalszych wskazań. kc