V KK 22/19
WyrokIzba Karna2019-10-23
Skład orzekający: Rafał Malarski, Przemysław Kalinowski, Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czyn z art. 224 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, polegający na nieusprawiedliwionym niestawieniu się na wezwanie w celu poddania się badaniom lekarskim, stanowi wykroczenie, czy występek?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyn z art. 224 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, zagrożony karą grzywny lub ograniczenia wolności bez określenia górnego limitu, stanowi występek, a nie wykroczenie. Rozróżnienie to wynika z definicji występku i wykroczenia zawartych w Kodeksie karnym i Kodeksie wykroczeń, a także z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał M.W. wyrokiem nakazowym za wykroczenie z art. 224 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, polegające na niestawieniu się na wezwanie do badań lekarskich. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, gdyż czyn ten stanowił występek, a nie wykroczenie. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 22/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie M. W. obwinionego z art. 224 pkt 3 w zw. z art. 26 ust. 1 Ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 października 2019 r., kasacji, wniesionej na niekorzyść przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego W. z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt VII W (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w W. skierowany został wniosek o ukaranie M.W. za wykroczenie, polegające na tym, że w dniu 15 grudnia 2017 r., w W. nie zgłosił się w określonym terminie i miejscu na wezwanie w celu poddania się badaniom
2 lekarskim, na które został skierowany przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w W. , w celu ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej, to jest o czyn z art. 224 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w zw. z art. 26 ust. 1 tejże ustawy. Sąd Rejonowy w W., wyrokiem nakazowym z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt VII W (…), uznał M.W. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, to jest wykroczenia z art. 224 pkt 3 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 złotych. Kasację od tego wyroku na niekorzyść obwinionego wniósł Prokurator Generalny. Zarzucił wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 1 § 1 k.w. w zw. z art. 224 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1459 ze zm.), polegające na niezasadnym uznaniu, iż zachowanie stypizowane we wskazanym przepisie prawa stanowi wykroczenie, podczas gdy czyn taki jest występkiem. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się w stopniu oczywistym zasadna, co pozwoliło na jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). Od zaskarżonego kasacją orzeczenia wniesiony został wprawdzie sprzeciw, ale odmówiono jego przyjęcia i wyrok nakazowy uprawomocnił się z dniem 28 listopada 2018 r. Tymczasem wyrok ten zapadł z rażącym naruszeniem prawa opisanym w zarzucie kasacji. Biorąc pod uwagę zagrożenie zawarte w art. 224 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1459 ze zm.) uznać należy, że stypizowane w tym przepisie zachowanie jest występkiem, czyli przestępstwem, a nie wykroczeniem. Zgodnie z brzmieniem art. 7 § 3 k.k. występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych albo powyżej 5 000 złotych, karą ograniczenia wolności przekraczającą miesiąc albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc. Z kolei art. 1 § 1 k.w. stanowi m. in., że odpowiedzialności za wykroczenie
3 podlega ten, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5 000 złotych lub nagany. Sankcja zawarta w art. 224 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w postaci kary grzywny lub ograniczenia wolności bez określenia górnego limitu tych kar oznacza, że górna granica tych kar zawarta jest w Kodeksie karnym w odniesieniu do górnej granicy zagrożenia dla występków. Innymi słowy czyn z art. 224 pkt 3 cytowanej ustawy jest występkiem, a nie wykroczeniem. Pogląd ten wyrażony został przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 22 stycznia 2003 r., sygn. akt I KZP 44/02, (OSNKW z 2003 r., z. 1 - 2, poz. 20) oraz w wyroku z 18 maja 2009 r., sygn. akt III KK 25/09 (LEX nr 524071). Zaskarżony kasacją wyrok nakazowy dotknięty jest zatem istotną wadą o charakterze rażącego naruszenia prawa. Skazano bowiem M.W. za wykroczenie, gdy tymczasem jego czyn stanowił występek. Rozróżnienie to pociąga za sobą szereg konsekwencji. W tym stanie rzeczy kasacja Prokuratora Generalnego, w tym zawarty w niej wniosek, musiała zostać uwzględniona. as
Powiązane orzeczenia
- V KK 56/19 2019-04-09Czy czyn stypizowany w art. 224 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, zagrożony karą grzywny lub ograniczenia wolności bez oznaczenia granic ich wymiaru, stanowi występek, a nie wykroczenie?
- III KK 407/08 2009-05-06Czy czyn stypizowany w art. 224 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej stanowi występek, a nie wykroczenie?
- II KK 568/24 2025-02-24Czy czyn polegający na niestawieniu się przed komisją lekarską w ramach kwalifikacji wojskowej, określony w art. 681 pkt 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny, stanowi przestępstwo, czy wykroczenie, i czy postępowanie w tej sp…
- IV KK 502/22 2023-12-07Czy czyn polegający na niestawieniu się do kwalifikacji wojskowej, który w momencie popełnienia był przestępstwem, a w chwili orzekania stał się wykroczeniem na mocy nowej ustawy, powinien być traktowany jako wykroczenie…
- I KK 110/22 2022-05-05Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 116 § 1a k.w. stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego, jeśli przepis ten przewiduje jedynie grzywnę lub naganę?
Powołane przepisy
art. 224 pkt 3art. 26 ust. 1art. 1 § 1art. 535 § 5 KPKart. 7 § 3 KK§ 1§ 5§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy