V KK 239/17

WyrokIzba Karna2017-09-20

Skład orzekający: Jarosław Matras, Michał Laskowski, Barbara Skoczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd okręgowy mógł wydać postanowienie o uznaniu za nieważny wyroku, jeśli postępowanie w tym samym przedmiocie zostało już prawomocnie zakończone?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie sądu okręgowego o uznaniu za nieważny wyroku było wadliwe, ponieważ postępowanie w tym samym przedmiocie zostało już prawomocnie zakończone wcześniejszym postanowieniem sądu wojewódzkiego. Wydanie orzeczenia w sytuacji, gdy postępowanie zostało już zakończone, stanowi rażące naruszenie przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w P. uznał za nieważny wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w P. z 1946 r. wobec N. M. na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Kasację od tego postanowienia wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego. Okazało się, że Sąd Wojewódzki w P. już w 1997 r. prawomocnie unieważnił ten sam wyrok w innym postępowaniu wszczętym na wniosek córki N. M.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie wszczęte w sprawie o uznanie za nieważny wyroku, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 239/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Barbara Skoczkowska w sprawie N. M. w przedmiocie uznania za nieważne orzeczenia w oparciu o ustawę z dnia 23 lutego 1991 r. (tj. Dz.U. z 2015 r. , poz.1583) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 września 2017 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt III Ko […] I. Uchyla zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. postępowanie wszczęte w sprawie III Ko […] Sądu Okręgowego w P. o uznanie za nieważny wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w P. z dnia 2 grudnia 1946 r., sygn. akt R […], umarza a kosztami tego postępowania obciąża Skarb Państwa; II. Wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt III Ko […], Sąd Okręgowy w P. uwzględnił wniosek Ministra Sprawiedliwości i na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. nr 34, poz.149), uznał za nieważny, wydany wobec 2 skazanego N. M., wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w P. z dnia 2 grudnia 1946 r., o sygn. akt R […], utrzymany w mocy postanowieniem Najwyższego Sądu Wojskowego z dnia 21 stycznia 1947 r., o sygn. akt R.S.[…] (k. 13-17). Postanowienie to nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się w dniu 21 maja 2012 r. Kasację od tego postanowienia wniósł Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny. Zaskarżając to postanowienie na korzyść N. M., zarzucił zaskarżonemu postanowieniu rażące i stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na wydaniu w dniu 7 maja 2012 roku postanowienia o uznaniu za nieważny, wydanego wobec N. M. wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w P. z dnia 2 grudnia 1946 roku, o sygn. R […], utrzymanego w mocy postanowieniem Najwyższego Sądu Wojskowego z dnia 21 stycznia 1947 roku, o sygn. akt R.S.[…], podczas gdy postępowanie w przedmiocie unieważnienia tego wyroku zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w P. wydanym w dniu 2 grudnia 1997 roku, sygn. III Ko [X.]. Podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej uwzględnienie w trybie z art. 535 § 5 k.p.k. Z dołączonych do niniejszej sprawy akt III Ko [X.] Sądu Wojewódzkiego w P. wynika, że na skutek złożonego przez córkę zmarłego N. M. wniosku, Sąd Wojewódzki w P. prowadził postępowanie w przedmiocie unieważnienia tego samego wyroku, co w sprawie III Ko […] Sądu Okręgowego w P.. Postępowanie to zakończyło się wydaniem w dniu 2 grudnia 1997 r. postanowienia, mocą którego wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w P. z dnia 2 grudnia 1946 roku., o sygn. R […], skazujący N. M. za czyn z art. 88 k.k.W.P., został unieważniony (k. 24 - 27 akt o sygn. III Ko [X.]). Postanowienie to uprawomocniło się wobec niezaskarżenia go w dniu 10 grudnia 1997 r. (k. 23 oraz k. 24-27). W tym stanie sprawy jest oczywiste, że postępowanie w tym samym przedmiocie w sprawie III Ko […] nie mogło się toczyć i nie mogło także zostać wydane orzeczenie w tej samej sprawie (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). 3 Rację ma zatem skarżący, że rozstrzygając wniosek w tej sprawie i wydając orzeczenie w tym przedmiocie Sąd Okręgowy w P. rażąco naruszył przepis art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Konsekwencją tego uchybienia jest uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania w sprawie III Ko […] oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w tej właśnie sprawie. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 638 k.p.k. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 17 § 1 pkt 7 KPKart. 1 ust. 1art. 439 § 1 pkt 8 KPKart. 535 § 5 KPKart. 88 KKart. 638 KPK§ 1 pkt 7§ 1 pkt 8§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy