V KK 253/24

V KK 253/24 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie K. R. (R.) skazanego z art. 282 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 września 2024 r., wniosków obrońców skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt IV Ka 692/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 847/22, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł : nie uwzględnić wniosków. UZASADNIENIE W kasacjach wniesionych przez obrońców skazanego K. R. (adw. M. P., adw. A. R.), niezależnie od podniesionych zarzutów rażącego naruszenia prawa materialnego i procesowego, zawarte zostały również wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W przekonaniu autorów skarg zasadność podniesionych zarzutów wskazuje na potrzebę wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji. V KK 253/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wnioski obrońców skazanego K. R. nie są zasadne. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś samo wniesienie kasacji nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna utrwalone jest stanowisko, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla osoby skazanej wyjątkowo dolegliwe skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność oraz w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego poważne i nieodwracalne następstwa (zob. postanowienia SN z 30 września 1997 r., II KKN 329/97, OSNPP 5/1998, poz. 12; z 25 marca 1998 r., II KKN 461/97, OSNPP 9/1998, poz. 14; z 6 czerwca 2000 r., II KKN 74/99, LEX nr 50206; z 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; z 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493; z 15 stycznia 2018 r., II KK 23/18, LEX nr 2449778; z 22 stycznia 2020 r., III KK 5/20, LEX nr 3176621). Oceniając niniejsze wnioski przez pryzmat powyższych reguł, stwierdzić należy, że na obecnym, wstępnym etapie postępowania kasacyjnego, nie przesądzając oczywiście ostatecznego rozstrzygnięcia, nie zachodzą V KK 253/24 3 wystarczające przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Jako podstawę złożonych wniosku obrońcy wskazują generalnie na okoliczność, że K.R. nie powinien wykonywać orzeczonej kary, do czasu rozpoznania wniesionych kasacji, gdyż w wypadku uwzględnienia zarzutów, po uchyleniu zaskarżonego wyroku, wymierzona w postępowaniu ponownym kara, „byłaby najpewniej niższa”. Powodem wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia, w omawianym trybie, nie może być jednak tylko ogólnikowo sygnalizowana dolegliwość dla skazanego związana z koniecznością odbywania określonej kary. Za wstrzymaniem wykonania orzeczenia nie przemawia też lapidarne odwołanie się przez obrońców do słuszności zarzutów kasacji. W orzecznictwie od dawna utrwalone jest stanowisko, że to sam skarżący powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami przedstawić dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia tych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Podobnie jak i przy innych zarzutach, tak i w odniesieniu do uchybienia sugerującego nieprawidłową, z punktu widzenia art. 433 § 2 k.p.k. (w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.), kontrolę instancyjną wyroku, należy wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być nieomal zbliżone do pewności, oczywistości (por. postanowienia SN z 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21, LEX nr 3329386; z 15 maja 2024 r., I KK 125/24, LEX nr 3714385; z 28 czerwca 2024 r., I KK 163/24). Taka sytuacja w tej sprawie nie zaistniała, a wskazywana przez skarżących możliwość wystąpienia rażących naruszeń prawa, o których wcześniej była mowa, wymaga przeprowadzenia pogłębionej analizy zarzutów na rozprawie kasacyjnej. Rzecz jasna takiej gruntownej oceny nie można dokonywać na przedpolu merytorycznego rozpoznania kasacji, w sytuacji, gdy omawiane skargi nie podnoszą tego rodzaju uchybień oraz argumentów, które w sposób wręcz oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiałów sprawy, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości ich zasadność. Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na te skargi prokurator wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych. V KK 253/24 4 W tym stanie rzeczy, nie przesądzając w żadnym stopniu przyszłego rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu kasacji, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą wystarczające podstawy przemawiające za uwzględnieniem przedmiotowych wniosków obrońców skazanego i zastosowania wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Mając powyższe względy na uwadze, orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [ał]