V KK 313/15

WyrokIzba Karna2015-10-06

Skład orzekający: Andrzej Siuchniński, Józef Szewczyk, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wobec sprawcy wykroczenia z art. 87 § 1a k.w. (prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości) jest zgodne z prawem, jeśli przepis ten nie przewiduje takiego środka karnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wobec sprawcy wykroczenia z art. 87 § 1a k.w. (prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości) stanowi rażącą obrazę prawa materialnego. Przepis art. 87 § 4 k.w. w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z 2013 r. nie przewiduje możliwości orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych za prowadzenie pojazdu niemechanicznego w stanie nietrzeźwości.
Stan faktyczny
Obwiniony został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1a k.w. polegającego na kierowaniu rowerem w stanie nietrzeźwości. Sąd pierwszej instancji orzekł wobec niego karę grzywny, a ponadto zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów na okres roku oraz obowiązek zwrotu dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdu. Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła zasadności orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów oraz obowiązku zwrotu dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdu i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 313/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie W. R. ukaranego z art. 87 § 1a k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 6 października 2015 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt VIII W 1433/14 uchyla zaskarżony wyrok w części zawierającej orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów oraz obowiązku zwrotu dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdu (pkt II i III części dyspozytywnej) i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań-Stare Miasto w Poznaniu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE W.R. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt VIII W 1433/14, został uznany za 2 winnego tego, że w dniu 30 lipca 2014 r. około godz. 9:10, w P. os. […], pętla P. , znajdując się w stanie nietrzeźwości (I badanie, godz. 10:39 - wynik 1,52 mg/l, II badanie, godz. 11:10 - wynik 1,46 mg/l) kierował rowerem w ruchu lądowym, tj. popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1a k.w., za które – na podstawie art. 87 § 1a k.w. – wymierzono mu karę grzywny w wysokości 500 złotych. Ponadto na podstawie art. 87 § 4 k.w. orzeczono wobec obwinionego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów na okres roku i w związku z tym, na podstawie art. 29 § 3 k.w. nałożono na niego obowiązek zwrotu dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdu w wydziale komunikacji właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Wyrok nie został zaskarżony przez strony sprzeciwem i uprawomocnił się w pierwszej instancji w dniu 30 września 2014 r. Od tego orzeczenia kasację na korzyść obwinionego wniósł Prokurator Generalny, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 87 § 4 k.w., polegającego na orzeczeniu na podstawie tego przepisu wobec W.R. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w sytuacji uznania obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1a k.w., a więc zakazu nieprzewidzianego w tym przepisie, co w konsekwencji skutkowało także orzeczeniem obowiązku zwrotu dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdów mechanicznych właściwemu wydziałowi komunikacji. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 10 września 2014 r. w zaskarżonej części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna. Treść obecnie obowiązującego przepisu art. 87 § 4 k.w. wskazuje jednoznacznie, że w przypadku ukarania za wykroczenie określone w art. 87 § 1a k.w., a więc polegające na prowadzeniu pojazdu innego niż mechaniczny, zakaz prowadzenia pojazdów, jaki może zostać orzeczony za takie wykroczenie, nie dotyczy pojazdów mechanicznych. Nowy kształt art. 87 k.w. wynikał z kontrawencjonalizacji czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu 3 niemechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem podobnie działającego środka, co zostało dokonane ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013, poz. 1247 ze zm.), na mocy której skreślono m.in. art. 178a § 2 k.k. kryminalizujący ww. czyn zabroniony. Wspomniana nowelizacja w omawianym zakresie weszła w życie w dniu 9 listopada 2013 r. (art. 56 pkt 2 tej ustawy). Wobec powyższego nie może budzić wątpliwości to, że Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, orzekając wobec W. R. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów za wykroczenie, polegające na prowadzeniu w stanie nietrzeźwości pojazdu innego niż mechaniczny, dopuścił się rażącej obrazy art. 87 § 4 k.w., która doprowadziła do zastosowania środka karnego w znacznie surowszej postaci, niż to dopuszczał wspomniany przepis. Wobec tego należało uchylić zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, jak również w zakresie nałożenia na obwinionego obowiązku zwrotu dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, rozważając możliwość orzeczenia środka karnego wobec obwinionego na podstawie art. 87 § 4 k.w. będzie miał na względzie jego zakres powiązany z charakterem dokonanego wykroczenia. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 87 § 1art. 535 § 5 KPKart. 87 § 4art. 29 § 3art. 87art. 178a § 2 KKart. 56 pkt 2§ 1§ 5§ 4§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy