V KK 32/22
WyrokIzba Karna2022-03-02
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska, Jacek Błaszczyk, Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd powinien uchylić wyrok skazujący i umorzyć postępowanie karne, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem tego wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne, ponieważ oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego. Zgodnie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, która obliguje sąd do umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Wystąpienie tej przesłanki ma charakter obiektywny i nie zależy od świadomości sądu orzekającego.Stan faktyczny
M. Ż. został skazany za nie zastosowanie się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Kasację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego. Okazało się, że oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego, co stanowiło bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w P. i umorzył postępowanie karne wobec M. Ż. na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 537 § 2 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 32/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie M. Ż. skazanego z art. 244 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 marca 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść, od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 537 § 2 k.p.k. umarza postępowanie karne wobec M. Ż.; 2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE M. Ż. został oskarżony o to, że w dniu 21 października 2019 r. w miejscowości Z.. gm. B., kierując w ruchu lądowym pojazdem marki R. […] nr rej.
2 (…) nie zastosował się do orzeczonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie sygn. akt VII K (…) zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, tj. o czyn z art. 244 k.k. Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII K (…), Sąd Rejonowy w P.: I. oskarżonego M. Ż. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. przestępstwa określonego w art. 244 k.k. i za to na podstawie art. 244 k.k. wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat; III. zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, w tym opłaty, przejmując je na rachunek Skarb Państwa (k. 67 - 68). Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 30 kwietnia 2021 r. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu postępowania i wydaniu wobec M. Ż. wyroku skazującego, podczas gdy oskarżony ten zmarł przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. W oparciu o tak sformułowany zarzut, skarżący wniósł w petitum skargi nadzwyczajnej o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w P. i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna w rozumieniu przepisu art. 535 §5 k.p.k. W dniu 7 kwietnia 2021 r. M. Ż. zmarł. Potwierdza to odpis skrócony aktu zgonu wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w R., załączony do akt sprawy (k. 80). Oznacza to, że w istocie zmaterializowała się wówczas przesłanka umorzenia postępowania z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., do którego jednak nie doszło,
3 z uwagi na brak stosownej wiedzy Sądu orzekającego w sprawie. Przedmiotowy zaś wyrok wydano w dniu 21 kwietnia 2021 roku. Zgodnie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli zaszła m.in. okoliczność z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Wystąpienie tej przesłanki nie jest zależne od świadomości organu orzeczniczego określonych faktów i ma zupełnie zobiektywizowany charakter. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji, rozstrzygając także o kosztach postępowania kasacyjnego.
Powiązane orzeczenia
- V KK 27/22 2022-03-03Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- V KK 474/17 2018-01-16Czy wyrok skazujący wydany wobec osoby zmarłej przed jego wydaniem stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania?
- IV KK 277/18 2018-06-21Czy sąd powinien umorzyć postępowanie karne, gdy oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- IV KK 387/16 2016-12-09Czy wyrok skazujący wydany wobec oskarżonego, który zmarł przed jego wydaniem, podlega uchyleniu i umorzeniu postępowania?
- III KK 44/23 2023-04-19Czy sąd może prowadzić postępowanie karne i wydać wyrok skazujący wobec oskarżonego, który zmarł przed wydaniem wyroku?
Powołane przepisy
art. 244 KKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 537 § 2 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 535 §5 KPK§ 1 pkt 5§ 2§ 1§ 1 pkt 9§5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy