V KK 27/22
WyrokIzba Karna2022-03-03
Skład orzekający: Marek Pietruszyński, Jerzy Grubba, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Wystąpienie tej przesłanki ma charakter zobiektywizowany i nie zależy od świadomości sądu orzekającego o śmierci oskarżonego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok skazujący A. P. za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Okazało się jednak, że oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie z uwagi na śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku. Kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 27/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie A. P., skazanego z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 marca 2022 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt VII K (…) 1) uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umarza postępowanie; 2) kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 stycznia 2021 r. (sygn. akt VII K (…)) A. P. został uznany winnym czynu z art. 286 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 1 roku. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia.
2 Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt. 5 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu postępowania i wydaniu wobec A. P. wyroku skazującego, podczas gdy oskarżony ten zmarł przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w P. i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie sądowe w terminach rozpraw 17 grudnia 2020 r. oraz 21 stycznia 2021 r. toczyło się bez obecności oskarżonego. A. P. zmarł 18 grudnia 2020 r. (odpis skrócony aktu zgonu, k. 12 teczki kontroli obowiązku dozoru o sygn. akt VII K (…), III O (…)). Oznacza to, że w istocie zmaterializowała się w toku postępowania przed Sądem I instancji przesłanka umorzenia postępowania z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., do którego jednak nie doszło, z uwagi na brak stosownej wiedzy sądu orzekającego w sprawie. Zgodnie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli zaszła m.in. okoliczność z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Wystąpienie tej przesłanki nie jest zależne od świadomości organu orzeczniczego określonych faktów i ma zupełnie zobiektywizowany charakter. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KK 676/25 2026-01-27Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- V KK 32/22 2022-03-02Czy sąd powinien uchylić wyrok skazujący i umorzyć postępowanie karne, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem tego wyroku?
- II KK 249/22 2022-05-31Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku przez sąd odwoławczy, mimo że sąd ten nie posiadał wiedzy o jego śmierci?
- IV KK 277/18 2018-06-21Czy sąd powinien umorzyć postępowanie karne, gdy oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- II KK 472/25 2025-12-10Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 521 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt. 5 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPK§ 1§ 5§ 1 pkt 5§ 1 pkt. 5§ 1 pkt 9
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy