V KK 327/22

Sygn. akt V KK 327/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie A. M. skazanego za czyn z art. 200 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 września 2022 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt V Ka 2442/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 23 lipca 2021 r., sygn. akt II K 109/21, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Wejherowie dnia 23 lipca 2021 r., sygn. akt II K 109/21, A. M. został uznany za winnego czynu z 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności, oraz czynu z art. 207 § 1 i § 1a k.k., za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności. Jako karę łączną Sąd orzekł karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okres stosowania tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego. Wyrok zawiera także rozstrzygnięcia w przedmiocie środków karnych, środka kompensacyjnego, jak również w przedmiocie kosztów procesu. 2 Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt V Ka 2442/21, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Wyrok Sądu odwoławczego został zaskarżony kasacją obrońcy skazanego, w której sformułowano także wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia. Wniosek został uzasadniony w następujący sposób: „zachodzi duże prawdopodobieństwo wykonania [wyroku – dopisek SN] w pełnym lub znacznym zakresie jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji, co w przypadku jej uwzględnienia byłoby oczywiście niesprawiedliwe dla oskarżonego A.M.. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że oskarżonemu zaliczono na poczet orzeczonej łącznej kary pozbawienia wolności okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie w wymiarze bliskim roku (od dnia 10.05.2019r. godz. 11:50 do dnia 27.04.2020 r. godz. 15:03). Warto również zwrócić uwagę na charakter przestępstwa z art. 200 k.k. które godząc w wolność seksualną małoletnich jest wyjątkowo źle oceniane w środowisku zakładów karnych i odbywanie kary przez oskarżonego z tego tytułu, mimo późniejszego ewentualnego uniewinnienia na skutek rozpoznania kasacji, spowoduje niepotrzebną wiktymizację i stygmatyzację oskarżonego. Chcąc wykluczyć zaistnienie tego typu dodatkowych sankcji dla oskarżonego, wykraczających poza ramy kodeksowej kary pozbawienia wolności, należy wstrzymać się z osadzeniem go w zakładzie karnym do czasu rozpoznania kasacji i ostatecznego rozstrzygnięcia prawidłowości przypisania mu popełnienia danego typu czynu. Jest to tym bardziej zasadne z uwagi na aktualny stan zdrowia oskarżonego – A. M. jest aktualnie osobą schorowaną, po przebytym zawale serca, co pretenduje go do bycia nadmiernie podatnym na stres. Z tego względu przedwczesne osadzenie może przyczynić się do nieodwracalnych szkód w zakresie jego zdrowia fizycznego i psychicznego.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przekonanie obrońcy skazanego o zasadności kasacji i dużym prawdopodobieństwie uchylenia zaskarżonego wyroku nie stanowi wystarczającej przesłanki dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku. W treści przepisu art. 532 § 1 k.p.k. nie wskazano co prawda 3 przesłanek stosowania tej instytucji, jednak w orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że ma ona charakter wyjątkowy. Za podjęciem decyzji o wstrzymaniu wykonania prawomocnego wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. muszą przemawiać: bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna wyroku oraz ustalenie, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki (por. m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 4 września 1998 r., II KKN 178/98; dnia 14 czerwca 2018 r., II KK 178/18; dnia 14 czerwca 2018 r., II KK 184/18). Zasadnie podkreśla się więc, że można wstrzymać wykonanie zaskarżonego kasacją wyroku, jeżeli wyraźnie rysuje się perspektywa uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania na skutek uwzględnienia kasacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18). Regułą jest bowiem wykonalność prawomocnego wyroku (art. 9 § 2 k.k.w.), zaś wstrzymanie jego wykonania – wyjątkiem. Wskazane w uzasadnieniu wniosku okoliczności dotyczące stanu zdrowia skazanego mogłyby być ewentualnie wzięte pod uwagę w razie skorzystania z jednej z instytucji prawa karnego wykonawczego, ale nie przy rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Nie są podstawą do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku okoliczności, które stanowią zwyczajne, typowe dolegliwości związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności; te bowiem mogą być podstawą odroczenia wykonania kary albo uzyskania przerwy w jej odbywaniu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2021 r., V KK 59/21). Natomiast jeżeli chodzi o pozostałe argumenty wspierające wniosek, to Sąd Najwyższy, po zapoznaniu się z treścią zarzutów kasacyjnych, nie widzi podstaw do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Kwestia ewentualnej skuteczności tych zarzutów wymaga bowiem pogłębionej analizy akt sprawy, co niewątpliwie nastąpi na rozprawie. Wysokie prawdopodobieństwo zasadności zarzutów kasacji może oczywiście samoistnie skutkować potrzebą wstrzymania wykonania zaskarżonego nią wyroku. Może to jednak nastąpić tylko wówczas, gdy zasadność zarzutów kasacji jawi się jako bardzo wysoce prawdopodobna. 4 Dodać należy, że decyzja o nieuwzględnieniu wniosku złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji obrońcy skazanego A. M. od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [as]