V KK 358/23

V KK 358/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 7 października 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie Z.C. skazanego z art. 223 § 1 k.k. i in., żądania sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego wyłączenia go od rozpoznania wniosku obrońcy o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek od rozpoznania w sprawie V KK 358/23 kasacji obrońcy, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku obrońcy o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Małgorzaty Bednarek (KRI 537). UZASADNIENIE W dniu 10 sierpnia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców skazanego Z.C. Zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2023 r. do rozpoznania tej sprawy została wyznaczona SSN Małgorzata Bednarek, natomiast zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2023 r. wyznaczono trzyosobowy skład do rozpoznania wniesionych kasacji, a to: Przewodniczący – Sędzia SN Wiesław Kozielewicz; SSN Małgorzata Bednarek (sprawozdawca); SSN Paweł Kołodziejski. Obrońca kilkakrotnie składał wnioski o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy Sędziów Pawła Kołodziejskiego i Małgorzaty Bednarek. V KK 358/23 2 Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r., (KRI 538), Sąd Najwyższy na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. wyłączył sędziego SN Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie. Natomiast wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek w wyniku losowania został przydzielony sędziemu Sądu Najwyższego Pawłowi Kołodziejskiemu (KRI 537). W dniu 3 września 2024 r. SSN Paweł Kołodziejski złożył w trybie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. żądanie wyłączenia go od rozpoznania tego wniosku. Na uzasadnienie sędzia podniósł, że wniosek obrońcy złożony na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r. dotyczył wyłączenia od rozpoznania sprawy zarówno jego, jak i SSN Małgorzaty Bednarek i był oparty na tych samych przesłankach. W tej sytuacji zaktualizował się zakaz określony w art. 42 § 4 zd. pierwsze in fine k.p.k. Dodatkowo podniósł, że rozstrzyganie przez niego w przedmiocie wyłączenia SSN Małgorzaty Bednarek, w oparciu o te same przesłanki, mogłoby rzutować zarówno u stron, jak i w odbiorze społecznym na wątpliwości co do jego obiektywizmu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Jak już wcześniej wspomniano, postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r., (KRI 538), Sąd Najwyższy na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. wyłączył sędziego SN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania kasacji. W orzeczeniu tym wskazał Sąd, że sędzia Paweł Kołodziejski na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 V KK 358/23 3 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a więc w procedurze kwestionowanej przez obrońcę. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że orzeczenie wydane przez skład sądu z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na podstawie w/w ustawy, będzie obciążone wadą traktowaną przez ETPC jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Takie samo stanowisko należy przyjąć przy rozpoznaniu przedmiotowego żądania sędziego. W zaistniałej sytuacji rozstrzyganie kwestii ewentualnego wyłączenia od rozpoznania kasacji sędzi Małgorzaty Bednarek przez sędziego Pawła Kołodziejskiego (wyłączonego już od udziału w sprawie co do kasacji), w konsekwencji prowadziłoby wprost do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC. W rzeczy samej SSN Paweł Kołodziejski stałby się niejako sędzią „we własnej sprawie”, skoro rozstrzygałby na przesłankach w równym stopniu mogących odnosić się także do niego. Przypomnieć należy, że w interesie systemu wymiaru sprawiedliwości jest nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia. WB. [ms]