V KK 424/18

WyrokIzba Karna2019-10-09

Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Zbigniew Puszkarski, Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju jest dopuszczalne w przypadku skazania za przestępstwo z art. 180a k.k. na podstawie art. 42 § 1a pkt 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 42 § 1a pkt 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. stanowi, że sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 180a k.k. Oznacza to, że zakaz ten pozbawia uprawnień do kierowania pojazdami każdego rodzaju, a jego ograniczenie do określonego rodzaju pojazdów stanowi rażące naruszenie tego przepisu.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał J.S. wyrokiem nakazowym za prowadzenie pojazdu mechanicznego pomimo cofnięcia uprawnień. Sąd orzekł wobec niego karę ograniczenia wolności oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat. Prokurator Generalny wniósł kasację w części dotyczącej środka karnego, zarzucając błędne orzeczenie zakazu ograniczonego do określonego rodzaju pojazdów, podczas gdy przepis przewiduje obligatoryjny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 424/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Paweł Wiliński Protokolant Patrycja Kotlarska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry, w sprawie J.S. skazanego z art. 180a kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 9 października 2019 r., kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego - na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym (pkt II wyroku) i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem nakazowym z dnia 27 września 2017 r., II K (…), Sąd Rejonowy w B. uznał J.S. za winnego tego, że w dniu 6 czerwca 2017 r. godz. 15.45 w Ł. na ul. G., woj. (…), na drodze publicznej prowadził pojazd mechaniczny marki O. o nr rej. […] nie stosując się do decyzji Starosty […] nr (…) z dnia 10 grudnia 2010 r. o cofnięciu uprawnienia kategorii B prawa jazdy nr (…), seria i nr druku (…) wydanego dnia 13.09.2005 r. przez Starostę […] w związku z niepoddaniem się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust.1 pkt 2 litera b ustawy - Prawo o ruchu drogowym i za to na podstawie art. 180a k.k. skazał oskarżonego na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując go do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym (pkt I), a następnie na podstawie art. 42 § 1a k.k. orzekł wobec oskarżonego „zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B” na okres 3 lat (pkt II wyroku). Wyrok uprawomocnił się w pierwszej instancji z dniem 16 maja 2018 r., wobec, cofnięcia sprzeciwu (k. 59). Kasację na niekorzyść skazanego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym złożył Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, który zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 42 § 1a pkt 1 k.k., polegające na błędnym orzeczeniu wobec J.S. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat, podczas gdy wymieniony przepis, w razie skazania za przestępstwo określone w art. 180a k.k., przewiduje obligatoryjny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, bez możliwości ograniczenia tego zakazu do pojazdów mechanicznych określonego rodzaju”. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest w całości oczywiście zasadna. Na mocy ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, z dniem 1 czerwca 2017 r., wszedł w życie przepis art. 42 § 1a pkt 1 k.k. stanowiący, że Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich (podkr. - SN) pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 180a k.k. Z przepisu tego wprost 3 wynika, że zakaz ten pozbawia uprawnień do kierowania pojazdami każdego rodzaju. Natomiast prawo jazdy kategorii B daje prawo (stwierdza posiadanie uprawnienia) do kierowania pojazdami wymienionymi w art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. 2019, poz. 341). A contrario, orzeczony w zaskarżonym wyroku zakaz nie rozciągałby się na inne pojazdy niż wymienione we wskazanym wyżej przepisie. Zatem Sąd Rejonowy, wbrew dyspozycji art. 42 § 1a pkt 1 k.k., zawęził zakaz do określonego rodzaju pojazdów, rażąco naruszając w ten sposób wymieniony przepis. Dlatego wyrok w części dotyczącej środka karnego nie mógł się ostać. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy będzie respektował obowiązek wynikający z art. 42 § 1a pkt 1 k.k. as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 180a kkart. 124 ust.1art. 42 § 1art. 6 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy