V KK 426/24

WyrokIzba Karna2024-10-23

Skład orzekający: Adam Roch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja prokuratora wniesiona na niekorzyść skazanego, dotycząca zmiany kwalifikacji prawnej czynu z umyślnego na nieumyślny, ale nadal skutkująca skazaniem, jest dopuszczalna na podstawie art. 523 § 3 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja prokuratora wniesiona na niekorzyść skazanego, dotycząca zmiany kwalifikacji prawnej czynu z umyślnego na nieumyślny, ale nadal skutkująca skazaniem, jest niedopuszczalna z mocy prawa. Ograniczenia w zakresie wnoszenia kasacji na niekorzyść, określone w art. 523 § 3 k.p.k., nie dotyczą jedynie przypadków uniewinnienia lub umorzenia postępowania, chyba że podniesiono zarzuty dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Wyrok skazujący, nawet po istotnych zmianach w opisie czynu i jego kwalifikacji, nie może być utożsamiany z wyrokiem uniewinniającym.
Stan faktyczny
Prokurator wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny zakwalifikował czyn jako nieumyślne spowodowanie śmierci (art. 155 k.k.) zamiast zabójstwa (art. 148 § 1 k.k.) i wymierzył niższą karę. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, twierdząc, że materiał dowodowy prowadzi do wniosku o umyślnym pozbawieniu życia. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić kasację prokuratora bez rozpoznania i obciążyć kosztami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 426/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 października 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron sprawy S.Ż., skazanego za czyny z art. 155 k.k. i art. 263 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 162/22, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt XIV K 63/17 na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 3 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. postanowił: 1. pozostawić kasację prokuratora bez rozpoznania; 2. kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. Wyrokiem z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt XIV K 63/17, Sąd Okręgowy w Gdańsku skazał S.Ż. za czyn z art. 148 § 1 k.k. na 25 lat pozbawienia wolności oraz za czyn z art. 263 § 2 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie wymierzono oskarżonemu karę łączną 25 lat pozbawienia wolności. V KK 426/24 2 Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2023 roku, sygn. akt II AKa 162/22, Sąd Apelacyjny w Gdańsku zmienił powyższe orzeczenie w ten sposób, że w ramach przypisanego oskarżonemu czynu z art. 148 § 1 k.k. uznał go za winnego tego, że w dniu 16 czerwca 2009 roku w R. poprzez naruszenie reguł ostrożności i odepchnięcie żony G.Ż., w wyniku czego uderzyła o stół, co wywołało obrażenia skutkujące zgonem, który mógł przewidzieć z uwagi na jej stan zdrowia, czyn ten zakwalifikował jako przestępstwo z art. 155 k.k. i za to na mocy tego przepisu skazał S.Ż. na karę 5 lat pozbawienia wolności. Jednocześnie uchylił orzeczoną przez Sąd Okręgowy w Gdańsku karę łączną i wymierzył nową w wymiarze 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kasację od wyroku sądu odwoławczego wniósł prokurator, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, to jest przepisu art. 7 k.p.k. i art. 4 k.p.k., poprzez uznanie za udowodnioną tezę o nieumyślnym spowodowaniu śmierci G.Ż. przez oskarżonego S.Ż., opierając ją wyłącznie na niewiarygodnych wyjaśnieniach oskarżonego, których ocena nie daje podstaw do przyjęcia za choćby prawdopodobną tezy o jej śmierci w sposób opisany przez oskarżonego, gdy tymczasem oceniony z poszanowaniem wymienionych powyżej zasad procesowych materiał dowodowy prowadzi do jedynie słusznego wniosku, że oskarżony S.Ż. działając z zamiarem bezpośrednim pozbawił życia swoją żonę G.Ż.. Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie wyroku sądu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Kasacja ta została przyjęta i przekazana celem rozpoznania właściwemu składowi Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja wniesiona przez prokuratora jest niedopuszczalna z mocy prawa i wobec jej nieprawidłowego przyjęcia należy pozostawić ją bez rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 523 § 3 k.p.k. kasację na niekorzyść strona postępowania może wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania; jednocześnie ustawodawca w § 4 pkt 1 tego przepisu wskazuje, że owe ograniczenia nie dotyczą kasacji strony wniesionej z powodu V KK 426/24 3 uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wyroku skazującego nie można utożsamiać z wyrokiem uniewinniającym nawet wówczas, gdy w opisie czynu i jego kwalifikacji prawnej nastąpiły nader istotne zmiany w stosunku do propozycji zawartej w akcie oskarżenia czy też orzeczeniu sądu I instancji. Gwarancyjnego zapisu zawartego w art. 523 § 3 k.p.k. nie sposób żadną miarą interpretować rozszerzająco (zob. postanowienie SN z dnia 1 lutego 2011 r., IV KK 407/10, OSNwSK 2011/1/220). W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż działający jako strona postępowania prokurator wywiódł kasację na niekorzyść od wyroku sądu odwoławczego skazującego S.Ż. za czyn z art. 155 k.k. do czego w myśl powyżej przytoczonego przepisu nie był uprawniony. Sytuacji tej nie zmienia fakt dokonania przez sąd apelacyjny znaczących korekt zarówno względem czynu sformułowanego w akcie oskarżenia, jak i przypisanego przez sąd I instancji. Dalej bowiem nadzwyczajny środek zaskarżenia został przez oskarżyciela publicznego skierowany na niekorzyść skazanego w zakresie czynu, za który został on skazany, co – wobec niepodniesienia zarzutów o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej – czyniło go niedopuszczalnym z mocy ustawy. Zarzutu o randze bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kasacji nie podniesiono, a i działając z urzędu Sąd Najwyższy takowych nie dostrzegł. Wobec pozostawienia kasacji prokuratora bez rozpoznania, kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa. WB [ał].

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 155 KKart. 263 § 2 KKart. 531 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 523 § 3 KPKart. 429 § 1 KPKart. 148 § 1 KKart. 7 KPKart. 4 KPKart. 439 KPK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy