V KK 426/24
WyrokIzba Karna2024-10-23
Skład orzekający: Adam Roch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja prokuratora wniesiona na niekorzyść skazanego, dotycząca zmiany kwalifikacji prawnej czynu z umyślnego na nieumyślny, ale nadal skutkująca skazaniem, jest dopuszczalna na podstawie art. 523 § 3 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja prokuratora wniesiona na niekorzyść skazanego, dotycząca zmiany kwalifikacji prawnej czynu z umyślnego na nieumyślny, ale nadal skutkująca skazaniem, jest niedopuszczalna z mocy prawa. Ograniczenia w zakresie wnoszenia kasacji na niekorzyść, określone w art. 523 § 3 k.p.k., nie dotyczą jedynie przypadków uniewinnienia lub umorzenia postępowania, chyba że podniesiono zarzuty dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Wyrok skazujący, nawet po istotnych zmianach w opisie czynu i jego kwalifikacji, nie może być utożsamiany z wyrokiem uniewinniającym.Stan faktyczny
Prokurator wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny zakwalifikował czyn jako nieumyślne spowodowanie śmierci (art. 155 k.k.) zamiast zabójstwa (art. 148 § 1 k.k.) i wymierzył niższą karę. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, twierdząc, że materiał dowodowy prowadzi do wniosku o umyślnym pozbawieniu życia. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić kasację prokuratora bez rozpoznania i obciążyć kosztami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
V KK 426/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 października 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron sprawy S.Ż., skazanego za czyny z art. 155 k.k. i art. 263 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 162/22, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt XIV K 63/17 na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 3 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. postanowił: 1. pozostawić kasację prokuratora bez rozpoznania; 2. kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. Wyrokiem z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt XIV K 63/17, Sąd Okręgowy w Gdańsku skazał S.Ż. za czyn z art. 148 § 1 k.k. na 25 lat pozbawienia wolności oraz za czyn z art. 263 § 2 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie wymierzono oskarżonemu karę łączną 25 lat pozbawienia wolności.
V KK 426/24 2 Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2023 roku, sygn. akt II AKa 162/22, Sąd Apelacyjny w Gdańsku zmienił powyższe orzeczenie w ten sposób, że w ramach przypisanego oskarżonemu czynu z art. 148 § 1 k.k. uznał go za winnego tego, że w dniu 16 czerwca 2009 roku w R. poprzez naruszenie reguł ostrożności i odepchnięcie żony G.Ż., w wyniku czego uderzyła o stół, co wywołało obrażenia skutkujące zgonem, który mógł przewidzieć z uwagi na jej stan zdrowia, czyn ten zakwalifikował jako przestępstwo z art. 155 k.k. i za to na mocy tego przepisu skazał S.Ż. na karę 5 lat pozbawienia wolności. Jednocześnie uchylił orzeczoną przez Sąd Okręgowy w Gdańsku karę łączną i wymierzył nową w wymiarze 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kasację od wyroku sądu odwoławczego wniósł prokurator, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, to jest przepisu art. 7 k.p.k. i art. 4 k.p.k., poprzez uznanie za udowodnioną tezę o nieumyślnym spowodowaniu śmierci G.Ż. przez oskarżonego S.Ż., opierając ją wyłącznie na niewiarygodnych wyjaśnieniach oskarżonego, których ocena nie daje podstaw do przyjęcia za choćby prawdopodobną tezy o jej śmierci w sposób opisany przez oskarżonego, gdy tymczasem oceniony z poszanowaniem wymienionych powyżej zasad procesowych materiał dowodowy prowadzi do jedynie słusznego wniosku, że oskarżony S.Ż. działając z zamiarem bezpośrednim pozbawił życia swoją żonę G.Ż.. Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie wyroku sądu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Kasacja ta została przyjęta i przekazana celem rozpoznania właściwemu składowi Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja wniesiona przez prokuratora jest niedopuszczalna z mocy prawa i wobec jej nieprawidłowego przyjęcia należy pozostawić ją bez rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 523 § 3 k.p.k. kasację na niekorzyść strona postępowania może wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania; jednocześnie ustawodawca w § 4 pkt 1 tego przepisu wskazuje, że owe ograniczenia nie dotyczą kasacji strony wniesionej z powodu
V KK 426/24 3 uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wyroku skazującego nie można utożsamiać z wyrokiem uniewinniającym nawet wówczas, gdy w opisie czynu i jego kwalifikacji prawnej nastąpiły nader istotne zmiany w stosunku do propozycji zawartej w akcie oskarżenia czy też orzeczeniu sądu I instancji. Gwarancyjnego zapisu zawartego w art. 523 § 3 k.p.k. nie sposób żadną miarą interpretować rozszerzająco (zob. postanowienie SN z dnia 1 lutego 2011 r., IV KK 407/10, OSNwSK 2011/1/220). W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż działający jako strona postępowania prokurator wywiódł kasację na niekorzyść od wyroku sądu odwoławczego skazującego S.Ż. za czyn z art. 155 k.k. do czego w myśl powyżej przytoczonego przepisu nie był uprawniony. Sytuacji tej nie zmienia fakt dokonania przez sąd apelacyjny znaczących korekt zarówno względem czynu sformułowanego w akcie oskarżenia, jak i przypisanego przez sąd I instancji. Dalej bowiem nadzwyczajny środek zaskarżenia został przez oskarżyciela publicznego skierowany na niekorzyść skazanego w zakresie czynu, za który został on skazany, co – wobec niepodniesienia zarzutów o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej – czyniło go niedopuszczalnym z mocy ustawy. Zarzutu o randze bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kasacji nie podniesiono, a i działając z urzędu Sąd Najwyższy takowych nie dostrzegł. Wobec pozostawienia kasacji prokuratora bez rozpoznania, kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa. WB [ał].
Powiązane orzeczenia
- II KK 164/17 2017-09-12Czy kasacja wniesiona przez prokuratora na niekorzyść skazanego, od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący, jest dopuszczalna na podstawie art. 523 § 3 k.p.k.?
- I KK 32/24 2025-05-08Czy kasacja prokuratora wniesiona na niekorzyść skazanych, którzy nie zostali uniewinnieni ani umorzeni, jest dopuszczalna, jeśli nie podniesiono w niej uchybień wymienionych w art. 439 kpk lub w art. 521 kpk?
- V KK 118/23 2023-09-21Czy kasacja prokuratora wniesiona na niekorzyść skazanego, która nie dotyczy uniewinnienia lub umorzenia postępowania, może zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy?
- III KK 92/25 2025-03-11Czy kasacja wniesiona przez prokuratora od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący na karę ograniczenia wolności jest dopuszczalna na podstawie art. 523 § 2 k.p.k.?
- III KK 351/20 2021-03-17Czy kasacja prokuratora wniesiona na niekorzyść oskarżonych, która nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 523 § 3 k.p.k., powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 155 KKart. 263 § 2 KKart. 531 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 523 § 3 KPKart. 429 § 1 KPKart. 148 § 1 KKart. 7 KPKart. 4 KPKart. 439 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy