V KK 43/24

WyrokIzba Karna2024-03-25

Skład orzekający: Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kierowanie pojazdem mechanicznym po upływie terminu ważności prawa jazdy, które przypadało w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., jeśli ważność tego dokumentu została przedłużona na mocy art. 15zzzw ustawy COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ważność prawa jazdy, którego termin upływał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, ulegała przedłużeniu na mocy art. 15zzzw pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. W związku z tym, kierowanie pojazdem mechanicznym w okresie obowiązywania tego przepisu, mimo upływu pierwotnego terminu ważności prawa jazdy, nie stanowiło wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., ponieważ obwiniony posiadał ważne uprawnienia do kierowania pojazdem.
Stan faktyczny
M. K. został ukarany grzywną i zakazem prowadzenia pojazdów za kierowanie pojazdem mechanicznym bez uprawnień. Kasację wniósł Prokurator Generalny, wskazując, że prawo jazdy M. K. utraciło ważność w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, co na mocy ustawy COVID-19 skutkowało jego przedłużeniem. Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, nie uwzględniając tej okoliczności. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Gostyninie i uniewinnił M. K. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia. Wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciążył Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 43/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie M. K. ukaranego z art. 94 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 25 marca 2024 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gostyninie z 4 maja 2023 r., sygn. akt II W 172/23, 1) uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia M. K. od popełnienia zarzuconego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.; 2) wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża Skarb Państwa. [J.J.] UZASADNIENIE M. K. został obwiniony o to, że V KK 43/24 2 „w dniu […] 2023 r. w miejscowości S. na ul. […] gm. S. pow. p. woj. [...] prowadził na drodze publicznej pojazd mechaniczny […] o nr rej. […] nie mając do tego uprawnienia, tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w.” Sąd Rejonowy w Gostyninie wyrokiem nakazowym z 4 maja 2023 r., sygn. akt II W 172/23, uznał obwinionego za winnego popełnienia zarzuconego mu wykroczenia i za to na podstawie art. 94 § 1 k.w. wymierzył mu karę 1 500 złotych grzywny. Ponadto, na podstawie art. 94 § 3 k.w., orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez okres 6 miesięcy. Wyrok ten uprawomocnił się 16 maja 2023 r. (k. 15). Kasację od tego wyroku, na korzyść ukaranego M. K. , wniósł Prokurator Generalny, zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 93 § 2 k.p.w., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że występują przesłanki do rozpoznania sprawy obwinionego w postępowaniu nakazowym, skutkiem czego wydanie wyroku nakazowego nastąpiło również z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 1 k.w., poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie M. K. za winnego popełnienia wykroczenia, polegającego na kierowaniu pojazdem mechanicznym, w dniu […] 2023 r., bez wymaganych do tego uprawnień w postaci prawa jazdy, które utraciło ważność w dniu […] 2022 r., podczas gdy okoliczności popełnienia zarzucanego obwinionemu czynu i jego wina, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego budzą wątpliwości, albowiem przepis art. 15zzzw ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.) stanowi m.in. że jeżeli ważność prawa jazdy (pkt 1) upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tych dokumentów, uprawnień i wpisu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później - co winno skutkować uznaniem, iż zachowanie obwinionego nie wyczerpało ustawowych znamion przypisanego mu wykroczenia, ponieważ zakreślony na dzień 25 lipca 2022 r. termin ważności posiadanego przez M. K. prawa jazdy uległ przedłużeniu z uwagi na fakt, V KK 43/24 3 iż przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, obowiązującego od dnia 16 maja 2022 r., wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1028), który został odwołany dopiero z dniem 1 lipca 2023 r., mocą rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1118).” W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i uniewinnienie ukaranego od przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodzić się trzeba ze skarżącym, iż w rozpoznawanej sprawie nie istniały podstawy do przyjęcia, że ważność prawa jazdy M. K. ustała […] 2022 r., a tym samym nie mógł on dopuścić się […] 2023 r. przypisanego wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., polegającego na prowadzeniu bez uprawnień na drodze publicznej pojazdu mechanicznego. Dnia […] 2023 r., tj. w dacie popełnienia przypisanego M. K. sie wykroczenia, obowiązywało bowiem rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 1028). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, od 16 maja 2022 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Stan ten odwołano na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej dopiero 1 lipca 2023 r, na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 1118), W tej sytuacji, w sprawie ukaranego znalazł zastosowanie art. 15zzzw pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r., zgodnie z którym w przypadku gdy ważność prawa jazdy upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tego dokumentu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później. Wobec tego ważność prawa jazdy M. V KK 43/24 4 K. została przedłużona, a to z kolei oznacza, że […] 2023 r. nie dopuścił się on przypisanego mu wykroczenia. Pozwala to uznanie, że Sąd Rejonowy w Gostyninie wydał wyrok nakazowy z rażącą obrazą przepisów prawa materialnego art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 15zzzw pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095). Stwierdzone uchybienie skutkować musiało uchyleniem prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gostyninie, a wobec oczywistej niesłuszności skazania (art. 537 § 2 in fine k.p.k.), uniewinnieniem M. K. od popełnienia zarzucanego mu czynu. O wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji orzeczono według art. 121 § 1 k.p.w. w zw. z art. 638 k.p.k. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 94 § 1art. 535 § 5 KPKart. 94 § 3art. 93 § 2 KPart. 15zart. 537 § 2art. 121 § 1 KPart. 638 KPK§ 1§ 5§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy