V KK 431/19

WyrokIzba Karna2020-06-25

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Piotr Mirek, Andrzej Siuchniński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji, zmieniając kwalifikację prawną czynu na surowszą (z art. 178a § 1 k.k. na art. 178a § 4 k.k.) bez uprzedniego wyjaśnienia, czy wcześniejsze skazanie nie uległo zatarciu, dopuścił się rażącej obrazy przepisów prawa procesowego, mającej istotny wpływ na treść orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącej obrazy prawa karnego procesowego (art. 366 § 1 k.p.k. i art. 7 k.p.k.), zmieniając kwalifikację prawną czynu na surowszą (z art. 178a § 1 k.k. na art. 178a § 4 k.k.) bez należytej analizy całokształtu materiału dowodowego. Kluczowe było niewyjaśnienie, czy wcześniejsze skazanie, stanowiące podstawę do zastosowania § 4, nie uległo zatarciu, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Stan faktyczny
Oskarżony P. M. został oskarżony o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy, zmieniając kwalifikację prawną czynu na art. 178a § 4 k.k. (recydywa), skazał go na karę pozbawienia wolności. Podstawą do zmiany kwalifikacji było wcześniejsze skazanie za czyn z art. 178a § 1 k.k. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego przez brak wyjaśnienia, czy wcześniejsze skazanie nie uległo zatarciu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 431/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Piotr Mirek SSN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wełpa sprawy P. M. skazanego z art. 178a § 4 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 25 czerwca 2020r. kasacji wniesionej, na korzyść skazanego, przez Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 5 października 2017r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE P. M. oskarżony został o to, że w dniu 3 lutego 2017r. w W. prowadził w ruchu lądowym na ulicy O. pojazd mechaniczny w postaci samochodu marki V. o numerze rejestracyjnym (…) znajdując się w stanie nietrzeźwości i posiadając 1,79 promila alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. z art. 178a § 1 k.k. 2 Wyrokiem z dnia 5 października 2017 r. Sąd Rejonowy w W. , po przeprowadzeniu rozprawy - na której uprzedził strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu - skazał tego oskarżonego przyjmując, iż winien on jest tego, że: „w dniu 3 lutego 2017 roku w W. prowadził w ruchu lądowym w rejonie ulicy O. pojazd mechaniczny w postaci samochodu marki V. o numerze rejestracyjnym (…), znajdując się w stanie nietrzeźwości i posiadając 1,79 promila alkoholu we krwi, przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym za czyn z art. 178a § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II K (…) na karę stu stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych, to jest dokonania czynu z art. 178a § 4 k.k. na karę jednego roku pozbawienia wolności”. Na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec niego środek karny w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz na podstawie art. 43a § 2 k.k. świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 10.000 złotych. Wyrok ten uprawomocnił się dnia 13 października 2017 r. /k. 87/. Kasację od tego wyroku wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając to orzeczenie w całości na korzyść skazanego i zarzucając : „ rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego procesowego, to jest art. 366 § 1 k.p.k. i art. 7 k.p.k., poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla prawidłowego orzekania okoliczności sprawy i w następstwie powyższego dowolne uznanie, iż skazany dopuścił się zarzucanego mu czynu, będąc uprzednio skazanym za czyn z art. 178a § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. w sprawie o sygn. II K (…), co skutkowało błędną kwalifikacją przypisanego czynu z art. 178a § 4 k.k.”. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna w sposób oczywisty. Rację ma skarżący argumentując, iż Sąd Rejonowy dokonując zmiany kwalifikacji prawnej zarzuconego skazanemu występku - z art. 178 § 1 k.k. na art. 178a § 4 k.k., co skutkowało zaostrzoną odpowiedzialnością karną – dopuścił się 3 rażącej i mającej wpływ na treść orzeczenia obrazy prawa karnego procesowego w postaci art. 366 § 1 k.p.k. i art. 7 k.p.k. Zaskarżony wyrok został wydany bowiem bez stosownej analizy całokształtu materiału dowodowego, którym zresztą Sąd meriti dysponował. Jak słusznie zauważył skarżący, odpisy wyroków wydanych uprzednio wobec skazanego zostały dołączone do akt sprawy. W tym odpis wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. II K (…), mocą którego skazany on został za czyn z art. 178a § 1 k.k. na karę 100 stawek dziennych grzywny, przy orzeczeniu środka karnego dwóch lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych /k.28/. Do akt sprawy została również załączona informacja z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że kara grzywny wykonana została w dniu 28 stycznia 2011 r. /k. 14/. W dniu 30 sierpnia 2017 r. Sąd orzekający otrzymał również akta Sądu Rejonowego w T. w sprawie II K (…). Jednakże te akta nie zostały ujawnione w toku rozprawy i pozostały poza materiałem dowodowym sprawy. Sąd nie wyjaśnił zatem przed wyrokowaniem, czy wprowadzone do opisu czynu skazanie P. M. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. nie uległo zatarciu i czy faktycznie są podstawy do przypisania mu odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k. Z zawiadomienia o wykonaniu środka karnego w sprawie II K (…) akt II K (…) wynika, że koniec orzeczonego dwuletniego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych określono na dzień 6 stycznia 2012 r. W aktach tych brak jest natomiast danych by termin ten uległ przesunięciu. Rozpoznając ponownie sprawę niniejszą Sąd Rejonowy w W. uwzględni całokształt materiału dowodowego, dokonując jego gruntownej analizy pod kątem ewentualnego zatarcia skazania objętego wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 grudnia 2009r., sygn. akt II K (…). Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178a § 4 KKart. 535 § 5 KPKart. 178a § 1 KKart. 42 § 3 KKart. 43a § 2 KKart. 366 § 1 KPKart. 7 KPKart. 178 § 1 KK§ 4§ 5§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy