Rw 1114/82
WyrokIzba Karna1982-12-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącej obrazy prawa procesowego, nie uprzedzając stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu na surowszą, co miało wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącej obrazy art. 346 k.p.k., nie uprzedzając stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu z art. 303 § 3 k.k. na art. 304 § 1 k.k. Taka zmiana, nawet na łagodniejszą, wymaga uprzedzenia stron, a w przypadku zmiany na surowszą ma to znaczenie nie tylko dla stron, ale przede wszystkim dla obrony oskarżonego. Obraza ta miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku.Stan faktyczny
Jerzy G. został nieprawomocnie skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w N. za przestępstwo z art. 304 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, z zastosowaniem art. 57 § 2 i 3 pkt 2 k.k. Obrońca oskarżonego wniósł rewizję, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego, domagając się zmiany kwalifikacji prawnej czynu lub uchylenia wyroku. Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z powodu rażącej obrazy przepisów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski, płk T. Kacperski (sprawozdawca). Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk K. Hankiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 1982 r. na rozprawie sprawy Jerzego G., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 304 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 57 § 2 i 3 pkt 2 k.k. - na karę 1 roku pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 10 listopada 1982 r.,uwzględniając rewizję obrońcy, zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy, w której, podnosząc zarzuty:a) błędu w ustaleniach faktycznych (art. 387 pkt 3 k.p.k.) przyjętych za podstawę orzeczenia, polegającego na bezpodstawnym uznaniu, że oskarżony działał w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, a tym samymb) obrazy przepisów prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.) - art. 304 § 1 k.k.,wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez:1) przyjęcie kwalifikacji prawnej z art. 303 § 3 k.k.,2) wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności w granicach zagrożenia z jednoczesnym zawieszeniem jej wykonania lubc) uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Po wysłuchaniu obrońcy, który popierał rewizję i zawarte w niej wnioski, wnosząc zarazem o ewentualną zmianę kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego - na art. 305 k.k., oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Za zasadny - choć nie z powodów, o których mowa w rewizji - uznać należy wniosek oskarżonego o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Jakkolwiek bowiem art. 346 k.p.k. nie określa nawet przykładowo sytuacji, kiedy uprzedzenie stron na rozprawie o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu jest dla nich bez znaczenia, to jednak wskazuje warunki i sytuację, kiedy uprzedzenie takie jest konieczne. Skoro więc sytuacja taka powstaje wówczas, gdy zmiana kwalifikacji prawnej czynu - nawet na łagodniejszą - ma znaczenie dla stron, to tym bardziej obowiązek, o którym mowa w art. 346 k.p.k., dotyczy sytuacji, gdy rzecz sprowadza się do zmiany kwalifikacji prawnej czynu na surowszą (np. przyjęcie konstrukcji realnego zbiegu przestępstwa), gdyż ma to przecież znaczenie nie tylko dla stron, lecz również - a nawet zwłaszcza - dla obrony oskarżonego.Dlatego też trzeba przyznać rację prokuratorowi, który twierdzi, że sąd pierwszej instancji - nie uprzedzając w ogóle stron na rozprawie głównej o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej z art. 303 § 3 k.k. na art. 304 § 1 k.k. - dopuścił się rażącej obrazy art. 346 k.p.k., mającej - co jest bezsporne - znaczenie zarówno dla stron, jak i dla obrony oskarżonego, a w konsekwencji również wpływ na treść zaskarżonego wyroku (art. 387 pkt 2 k.p.k.).W tym stanie rzeczy - nie wdając się w ocenę słuszności pozostałej argumentacji zawartej w rewizji i prawidłowości przyjętej przez sąd pierwszej instancji kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego - zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- V KK 431/19 2020-06-25Czy sąd pierwszej instancji, zmieniając kwalifikację prawną czynu na surowszą (z art. 178a § 1 k.k. na art. 178a § 4 k.k.) bez uprzedniego wyjaśnienia, czy wcześniejsze skazanie nie uległo zatarciu, dopuścił się rażącej…
- III KK 208/24 2024-12-11Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na rażącą obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia?
- II KK 186/20 2022-01-19Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, dopuścił się rażącej obrazy prawa materialnego i procesowego poprzez niezastosowanie art. 4 § 1 k.k. i nieuwzględnienie zmiany przepisów dotyczących z…
- Rw 257/66 1966-04-14Czy zmiana kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego na surowszą przez sąd pierwszej instancji, bez uprzedzenia stron, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na treść wyroku?
- III KK 367/14 2015-05-08Czy Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego, mógł zmienić kwalifikację prawną czynu i wymierzyć surowszą karę jednostkową, jeśli zmiana ta opierała się na ustaleniach faktyczn…
Powołane przepisy
art. 304 § 1 KKart. 57 § 2art. 387 pkt 3 KPKart. 387 pkt 1 KPKart. 303 § 3 KKart. 305 KKart. 346 KPKart. 387 pkt 2 KPK§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.