V KK 432/25
WyrokIzba Karna2025-12-17
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Paweł Wiliński, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd jest zobowiązany do orzeczenia obligatoryjnych środków karnych z art. 41 § 1a pkt 2 k.k. i art. 41a § 2 k.k. w przypadku skazania za przestępstwo z art. 200 § 1 k.k. popełnione na szkodę małoletniego, gdy orzeczono karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku skazania za przestępstwo z art. 200 § 1 k.k. (przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności popełnione na szkodę małoletniego), gdy orzeczono karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, sąd jest zobowiązany do orzeczenia obligatoryjnych środków karnych określonych w art. 41 § 1a pkt 2 k.k. (zakaz zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi) oraz co najmniej jednego ze środków karnych wymienionych w art. 41a § 2 k.k. (zakaz przebywania w określonych środowiskach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób, opuszczenia miejsca pobytu bez zgody sądu, nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego z pokrzywdzonym). Zaniechanie orzeczenia tych środków stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał D.J. za czyny z art. 200 § 1 k.k. i art. 208 k.k., wymierzając kary jednostkowe i karę łączną pozbawienia wolności. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając zaniechanie orzeczenia obligatoryjnych środków karnych z art. 41 § 1a pkt 2 k.k. i art. 41a § 2 k.k. w związku ze skazaniem za czyn z art. 200 § 1 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku obligatoryjnych rozstrzygnięć o środkach karnych z art. 41 § 1a pkt 2 k.k. i art. 41a § 2 k.k. i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
V KK 432/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie D.J. skazanego za czyny z art. 200 § 1 k.k. i art. 208 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 grudnia 2025 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt IV K 749/25, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku obligatoryjnych rozstrzygnięć o środkach karnych z art. 41 § 1a pkt 2 k.k. i art. 41a § 2 k.k., i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania. Paweł Wiliński Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel UZASADNIENIE
V KK 432/25 2 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, wyrokiem z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt IV K 749/25, uznał oskarżonego D.J. za winnego popełnienia czynu z art. 200 § 1 k.k., za który wymierzył mu karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz czynu z art. 208 k.k., za który wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczone kary pozbawienia wolności połączył, wymierzając oskarżonemu karę łączną 3 lat pozbawienia wolności. Wskazany wyrok uprawomocnił się, bez zaskarżenia, w dniu 6 sierpnia 2025r. Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w zakresie orzeczenia o karze za czyn z art. 200 § 1 k.k., w części niezawierającej rozstrzygnięcia o obligatoryjnych środkach karnych z art. 41 § 1a pkt 2 k.k. i z art. 41a § 2 k.k., na niekorzyść oskarżonego D.J. i zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie z art. 41 § 1a pkt 2 k.k. i art. 41a § 2 k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec D.J., środków karnych określonych w wymienionych przepisach w postaci: zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi oraz zakazu przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób, opuszczenia określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakazu opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, do czego Sąd Rejonowy, zgodnie ze wskazanymi przepisami, był zobowiązany skazując oskarżonego za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej popełnione na szkodę małoletniego, określone w art. 200 § 1 k.k. i orzekając za ten czyn karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
V KK 432/25 3 Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Podniesione w kasacji uchybienie, polegające na rażącym i mającym istotny wpływ na treść orzeczenia naruszeniu przepisów prawa karnego materialnego w postaci art. 41 § 1a pkt 2 k.k. i art. 41a § 2 k.k., znajduje potwierdzenie w treści zaskarżonego wyroku, którym nie orzeczono wobec oskarżonego obligatoryjnych w tej sprawie środków karnych. W przedmiotowej sprawie D.J. został skazany za przestępstwo z art. 200 § 1 k.k. Za tego rodzaju występek, zawarty w Rozdziale XXV Kodeksu karnego, a zatem skierowany przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, popełniony na szkodę małoletniej, ustawodawca w art. 41 § 1a pkt 2 k.k. przewidział obligatoryjny środek karny w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio. Sąd Rejonowy miał także obowiązek orzeczenia za ten czyn innego, a określonego w art. 41a § 2 k.k. środka karnego. Zgodnie z treścią wymienionego przepisu w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności, sąd orzeka zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, czyli środki karne określone w art. 39 pkt 2b i 2e k.k. Skoro zatem D.J. został skazany za czyn z art. 200 § 1 k.k., należący do katalogu przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, za który orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 8 miesięcy, to obowiązkiem rozstrzygającego sądu było także orzeczenie o przynajmniej jednym z wymienionych w art. 41a § 2 k.k. środków karnych. Opisane uchybienia niewątpliwie miały rażący i istotny wpływ na treść wydanego wyroku. Z nieuprawnioną korzyścią dla oskarżonego nie orzeczono bowiem wobec niego obligatoryjnych środków karnych z art. 41 § 1a pkt 2 k.k. i art.
V KK 432/25 4 41a § 2 k.k., a zatem nie poniósł on wszystkich konsekwencji prawnych swojego zachowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi orzeknie względem D.J. środki karne, o których wyżej mowa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. Paweł Wiliński Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel [WB] [a.ł] Uzasadnienie zdania odrębnego SSN ... złożonego do WYROK Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2025 r., V KK 432/25
Powiązane orzeczenia
- III KK 615/23 2024-02-13Czy sąd jest zobowiązany do orzeczenia środka karnego zakazu przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego mi…
- III KK 30/19 2019-10-29Czy w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, popełnione na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, sąd ma obowiązek orzec środek karny w p…
- IV KK 86/23 2023-08-30Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zajmowania określonych stanowisk lub wykonywania określonych zawodów, związanego z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad ni…
- I KK 183/23 2023-11-29Czy brak orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego stanowi rażące naruszenie prawa materialne…
- I KK 55/24 2024-03-26Czy zaniechanie orzeczenia środka karnego, o którym mowa w art. 41 § 1a k.k., w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, stanowi rażące naruszenie prawa ma…
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 200 § 1 KKart. 208 KKart. 41 § 1art. 41a § 2 KKart. 85 § 1 KKart. 85a KKart. 86 § 1 KKart. 39 pkt 2§ 5§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy