V KK 508/23
WyrokIzba Karna2024-06-03
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie adwokata z urzędu za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz obronę w postępowaniu kasacyjnym powinno być powiększone o podatek VAT, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego stawek opłat za pomoc prawną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną w postępowaniu kasacyjnym, powiększone o podatek VAT. Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 90/22, dotyczący rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., nie stanowi podstawy do pomijania przepisu § 4 ust. 3 tego rozporządzenia, który nakazuje powiększenie opłaty o VAT, gdy jest ona przyznawana w tej samej stawce co dla adwokata z wyboru.Stan faktyczny
Obrońca z urzędu skazanego M. K. złożył wniosek o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postaci sporządzenia i wniesienia kasacji oraz obrony w postępowaniu kasacyjnym. Obrońca wskazał na przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. i wniósł o zasądzenie kosztów według norm przypisanych, z uwzględnieniem stawek wynikających z tego rozporządzenia. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w Izbie Karnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata z urzędu kwotę 1476 zł (w tym 23% VAT) tytułem pomocy prawnej świadczonej z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
V KK 508/23 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie M. K. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 3 czerwca 2024 r., wniosku złożonego przez adw. K. W. obrońcę z urzędu skazanego M. K. o przyznanie kosztów wynagrodzenia obrońcy z urzędu na podstawie. art. 626 § 2 k.p.k., 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 190 ust 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 1184) oraz § 11 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (tj. Dz. U. z 2023 r. poz.1964) oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 2631) p o s t a n o w i ł zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. W. (Kancelaria Adwokacka w I.) - obrońcy z urzędu skazanego M. K. kwotę 1476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) zł w tym 23% VAT tytułem pomocy prawnej świadczonej z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
V KK 508/23 2 Wnioskiem z dnia 23 maja 2024 r. (data wpływu do SN) ustanowiony z urzędu obrońca skazanego M. K. (por. zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 lipca 2023 r) wniósł o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postaci sporządzenia i wniesienia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2023 r. (II AKa 37/23) oraz obronę w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Obrońca wnioskował o zasądzenie na jego rzecz kosztów według norm przypisanych z uwzględnieniem stawek wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. za czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) zważając na rozproszoną kontrolę konstytucyjności co do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 263) - wyrok TK z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt SK 90/22 (Dz.U. z 2024 r. poz.300). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy zasługiwał na uwzględnienie. Obrońca w tej sprawie sporządził kasację, a obecnie złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia nie wskazując żądanej kwoty. Rację przyznać należało obrońcy w zakresie, w jakim, przy ustalaniu należnego mu wynagrodzenia, wskazywał na konieczność uwzględnienia przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (tj. Dz. U. z 2023 r. poz.1964). Dlatego mając na względzie przepisy § 11 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia należało przyznać obrońcy wynagrodzenie w kwocie 1200 zł dodatkowo jednak powiększonej o należny podatek VAT. Stwierdzić bowiem należy, że wydanie w dniu 27 lutego 2024 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 90/22 nie stanowi podstawy do pomijania unormowania wskazanego w § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U. z 2023, poz. 2631). Fakt „zrównania” stawek opłat za czynności przewidziane w rozdziałach 2-4 nie ma bowiem żadnego relewantnego znaczenia dla istnienia w stanie prawnym § 4 ust. 3 wskazanego rozporządzenia, a skoro tak, to przyznana
V KK 508/23 3 opłata w tej samej stawce co dla adwokata z wyboru musi zostać powiększona o VAT. Takie rozwiązanie zostało zresztą przyjęte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 763), które zacznie obowiązywać od dnia 5 czerwca 2024 r. Z tych wszystkich powodów należało orzec jak w postanowieniu. [PGW] [ms]
Powiązane orzeczenia
- V KO 55/24 2024-06-21Czy wniosek o uzupełniające zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, uwzględniający orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niekonstytucyjności niższych stawek, powinien z…
- IV KO 35/23 2024-06-03Czy wynagrodzenie adwokata z urzędu, zasądzone od Skarbu Państwa, powinno zostać powiększone o podatek VAT, jeśli pierwotne rozporządzenie nie przewidywało takiej możliwości, ale późniejszy wyrok Trybunału Konstytucyjneg…
- V KK 393/23 2024-02-12Czy w przypadku sporządzenia i wniesienia kasacji przez obrońcę z urzędu, wynagrodzenie powinno obejmować podatek VAT, jeśli przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za c…
- IV KK 216/23 2024-06-03Czy Skarb Państwa powinien zasądzić odsetki VAT od wynagrodzenia adwokata z urzędu, jeśli pierwotne rozstrzygnięcie nie uwzględniało tej kwoty, a późniejszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego wskazuje na niekonstytucyjność…
- II KK 38/23 2023-07-12Jaka jest wysokość wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, gdy kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna?
Powołane przepisy
art. 626 § 2 KPKart. 190 ust 4art. 29 ust. 1§ 2§ 1 pkt 11§ 11 ust. 3§ 4 ust. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy