V KK 51/13
WyrokIzba Karna2013-06-18
Skład orzekający: Krzysztof Cesarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, polegający na wadliwej wykładni art. 284 § 1 k.k. w kontekście przywłaszczenia środków pieniężnych, może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, który w istocie zmierza do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd pierwszej instancji, jest niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym. Kasacja nie jest bowiem środkiem służącym do ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a jedynie do kontroli prawidłowości stosowania prawa materialnego i procesowego przez sądy niższych instancji. Ponadto, zarzut naruszenia prawa materialnego ma rację bytu tylko wtedy, gdy nie są kwestionowane ustalenia faktyczne, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił R. Z. od zarzutu przywłaszczenia środków pieniężnych na szkodę spółki. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego. Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym wadliwą wykładnię art. 284 § 1 k.k. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 51/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 czerwca 2013 r., sprawy R. Z. uniewinnionego od dokonania czynu z art. 284 § 1 kk z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego od wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt […], p o s t a n o w i ł 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2) obciążyć oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 27 marca 2012 r., uniewinnił R. Z. od zarzutu dokonania czynu z art. 284 § 1 k.k. opisanego w ten sposób, że w okresie od października 2004 r. do października 2005 r. działając w Ś. i realizując z góry powzięty zamiar dokonał przywłaszczenia środków pieniężnych na szkodę PPHU „S.-P.” K. R., K. W. sp. j., domagając się zapłat od kontrahentów mocodawcy na swój rachunek bankowy oraz prowadząc wbrew interesom i bez wiedzy spółki egzekucje w przedmiocie odsetek i kosztów sądowych, czym doprowadził do utraty
2 rynków zbytu spółki oraz do bezpośredniej szkody wynikającej z przywłaszczenia w kwocie co najmniej 24 232,83 zł., a następnie pozostawił bez rozpoznania powództwo cywilne i obciążył oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego kosztami procesu. Wyrokiem z dnia 10 października 2012 r., Sąd Okręgowy w Ś. po rozpoznaniu apelacji oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego (identyczną złożył prokurent), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, obciążając oskarżyciela kosztami procesu za postępowanie odwoławcze. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego złożył pełnomocnik prokurenta oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, zarzucając : „a) rażące naruszenie prawa karnego procesowego, mogące mieć istotny wpływ na jego treść, a to art. 7 i art. 457 § 2 k.p.k. (powinien być wskazany § 3 – przyp. SN), z uwagi na fakt, iż sąd odwoławczy nie dokonał wyczerpującej analizy zarzutów skarżącego podniesionych w apelacji, b) rażące naruszenie prawa materialnego, mogące mieć istotny wpływ na jego treść, poprzez wadliwą wykładnię art. 284 § 1 k.k. polegającą na przyjęciu, iż zatrzymanie środków pieniężnych wbrew woli ich właściciela, zaprzeczenie faktu ich posiadania i działanie kierunkowe w celu włączenia tych środków do swojego majątku nie kwalifikuje czynu jako przywłaszczenie”. Skarżący w konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna. Konfrontacja pierwszego zarzutu z treścią uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego prowadzi do wniosku, że Sąd ten odniósł się do wszystkich zarzutów apelacyjnych, wskazując dlaczego uznał je za niezasadne (zob. s. 3 – 6 motywów). Niestwierdzenie expressis verbis w uzasadnieniu Sądu Okręgowego, że Sąd I instancji nie obraził art. 442 § 3 k.p.k., nie miało żadnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku, skoro z wywodów tego uzasadnienia wprost wynika, iż Sąd meriti wywiązał się ze wszystkich wskazań Sądu odwoławczego poprzednio rozpoznającego sprawę. Przypomnieć należy, że Sąd ten jedynie w części podzielił zasadność apelacji, to jest w zakresie rozliczeń oskarżonego ze spółką tytułem kosztów procesu (zob. uzasadnienie wyroku z dnia 8 lipca 2011 r. – k. 276 – 277).
3 Zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. jest chybiony, ponieważ dotyczy oceny dowodów przez sąd I instancji, natomiast sąd odwoławczy weryfikuje tylko prawidłowość tej oceny, realizując w ten sposób dyspozycję art. 433 § 2 k.p.k., gdy – jak w tym wypadku – nie zmienia wyroku. Uchybienie zaś temu przepisowi nie zostało postawione w kasacji. Jeżeli idzie o drugi zarzut kasacyjny, to podobnie jak kwestionowanie oceny wyjaśnień oskarżonego, zmierza on do podważenia ustaleń faktycznych i to dokonanych przez Sąd I instancji. Zarzut taki w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalny (zob. art. 523 § 1 k.p.k.). Ponadto, co równie ważne, zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (który nie był podnoszony w apelacji, a zatem nie mógł odnieść się do niego Sąd odwoławczy) ma rację bytu wtedy, gdy nie są kwestionowane ustalenia faktyczne. Zaś z zarzutów i wywodów apelacji oraz – jak wskazano wyżej – także z kasacji wynika, że kontestowane były ustalenia, iż oskarżony nie dopuścił się przywłaszczenia środków pieniężnych spółki. Z przytoczonych względów kasacja okazała się oczywiście bezzasadna i dlatego podlegała oddaleniu, z konsekwencją w postaci obciążania skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 47/23 2023-03-22Czy zarzut naruszenia prawa materialnego, dotyczący przywłaszczenia rzeczy ruchomych znajdujących się na nabywanej nieruchomości, może być skutecznie podniesiony w postępowaniu kasacyjnym, jeśli w istocie kwestionuje ust…
- V KK 340/19 2020-10-01Czy zarzut naruszenia prawa materialnego, który w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, może stanowić podstawę kasacji od wyroku sądu odwoławczego utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej ins…
- V KK 145/24 2024-05-07Czy zarzut naruszenia prawa materialnego, który w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, jest zarzutem kasacyjnym?
- III KK 477/23 2024-06-28Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, zarzucająca rażące naruszenie prawa materialnego (art. 286 § 1 k.k.) poprzez niezastosowanie go, może być skuteczna, jeśli w rzeczywistości kwestionuje u…
- IV KK 48/25 2025-03-05Czy zarzuty kasacji dotyczące naruszenia przepisów k.p.k. odnoszących się do uzasadnienia orzeczenia lub prawa materialnego, które nie bazują na niekwestionowanych ustaleniach faktycznych i nie dotyczą rażącego naruszeni…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 kpkart. 284 § 1 kkart. 7art. 457 § 2 KPKart. 442 § 3 KPKart. 7 KPKart. 433 § 2 KPKart. 523 § 1 KPK§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy