V KK 86/24
WyrokIzba Karna2024-06-27
Skład orzekający: Piotr Mirek, Małgorzata Gierszon, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy wydany w sprawie o wykroczenie może obejmować czyny, które nie zostały objęte wnioskiem o ukaranie, a jedynie były przedmiotem innych, odrębnych postępowań?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok nakazowy nie może obejmować czynów, które nie zostały objęte wnioskiem o ukaranie. Rozpoznanie sprawy z wniosku o ukaranie za jedno wykroczenie, a następnie przypisanie obwinionemu również innych, tożsamych wykroczeń, które były przedmiotem odrębnych postępowań, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. W szczególności narusza to wymóg posiadania skargi uprawnionego oskarżyciela co do wszystkich czynów, za które zapada rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, którym J. Ł. został ukarany za trzy wykroczenia polegające na naruszeniu zakazu postoju w strefie zamieszkania. Wniosek o ukaranie dotyczył jedynie jednego z tych wykroczeń, popełnionego 4 sierpnia 2023 r. Sąd Rejonowy, wydając wyrok nakazowy, objął nim również dwa inne wykroczenia popełnione w dniach 9 i 28 sierpnia 2023 r., które były przedmiotem odrębnych postępowań.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
V KK 86/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie J. Ł. ukaranego za wykroczenie z art. 97 k.w. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 27 czerwca 2024 r. kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 1 grudnia 2023 r., IV W 1084/23, uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania. Małgorzata Gierszon Piotr Mirek Włodzimierz Wróbel [PGW] UZASADNIENIE
V KK 86/24 2 Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji […] Komisariatu Policji KMP w Ł. wniósł o ukaranie J. Ł. za to, że w dniu 4 sierpnia 2023 r. o godz. 09:50 w miejscowości Ł. przy ul. […] kierując pojazdem […] o wyróżniku […] naruszył zakaz postoju w strefie zamieszkania, w miejscu innym niż do tego wyznaczone, tj. za wykroczenie z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym (nr RSoW-946/23). Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV W 1084/23 i zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, stosownie do treści art. 59 § 2 k.p.w., przeciwko J. Ł. zostało wszczęte postępowanie o przedmiotowe wykroczenie. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w dniu 1 grudnia 2023 r. wydał wyrok nakazowy, sygn. akt IV W 1084/23, w komparycji którego wskazał, że J. Ł. został obwiniony o to, że: 1. w dniu 4 sierpnia 2023 r. o godz. 09:50 w miejscowości Ł. przy ul. […], kierując pojazdem […] o wyróżniku [...], naruszył zakaz postoju w strefie zamieszkania, w miejscu innym niż do tego wyznaczone, tj. o wykroczenie z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, 1. w dniu 9 sierpnia 2023 r. o godz. 06:40 w miejscowości Ł. przy ul. […], kierując pojazdem […] o wyróżniku […], naruszył zakaz postoju w strefie zamieszkania, w miejscu innym niż do tego wyznaczone, tj. o wykroczenie z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, 1. w dniu 28 sierpnia 2023 r. o godz. 07:30 w miejscowości Ł. przy ul. […], kierując pojazdem […] o wyróżniku […], naruszy! zakaz postoju w strefie zamieszkania, w miejscu innym niż do tego wyznaczone, tj. o wykroczenie z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd uznał obwinionego J. Ł. za winnego popełnienia wszystkich trzech opisanych powyżej wykroczeń, każdorazowo wyczerpujących dyspozycję art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, z tym uzupełnieniem, że obwiniony naruszył zakaz postoju w strefie zamieszkania, parkując pojazdem […] o wyróżniku […] w miejscu innym niż do tego wyznaczone i za to na podstawie art. 97 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. wymierzył mu karę 500 złotych grzywny.
V KK 86/24 3 Wobec braku sprzeciwu uprawnionych stron - którym prawidłowo doręczono odpisy orzeczenia - przedmiotowy wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 19 grudnia 2023 r. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył ten wyrok w całości, na korzyść obwinionego J. Ł. Zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w., poprzez ukaranie obwinionego J. Ł., oprócz czynu opisanego w pkt I części wstępnej orzeczenia, dokonanego w dniu 4 sierpnia 2023 r., również za popełnione w dniach: 9 i 28 sierpnia 2023 r. dwa wykroczenia, każdorazowo polegające na naruszeniu zakazu postoju w strefie zamieszkania, w miejscu innym niż do tego wyznaczone, tj. czynów z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w sytuacji, gdy postępowanie o sygn. akt IV W 1084/23 zostało zainicjowane wnioskiem o ukaranie obwinionego wyłącznie za jedno wykroczenie, popełnione w dniu 4 sierpnia 2023 r., a zatem w niniejszej sprawie brak było skargi uprawnionego oskarżyciela w odniesieniu do czynów z 9 i 28 sierpnia 2023 r., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka została uwzględniona. Zaskarżony wyrok nakazowy został wydany z rażącym naruszeniem prawa, opisanym w zarzucie niniejszej kasacji. Treść złożonego w tej sprawie wniosku o ukaranie (k. 20), jak również całość dołączonego do niego materiału dowodowego nie pozostawia wątpliwości, iż wniosek ten zawiera żądanie ukarania J. Ł. jedynie za wykroczenie opisane w pkt 1 części wstępnej wyroku nakazowego, popełnione - w myśl wniosku - w dniu 4 sierpnia 2023 r. Tymczasem rozpoznając sprawę z tego wniosku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi przypisał obwinionemu także tożsame wykroczenia, popełnione w dniach 9 i 28 sierpnia 2023 r., które zarzucono J. Ł. w sprawach zawisłych przed Sądem Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi pod kolejnymi sygn. akt: IV W 1088/23 (czyn z dnia 9 sierpnia 2023 r.) oraz IV W 1089/23 (czyn z dnia 28 sierpnia 2023 r.).
V KK 86/24 4 Najpewniej – jak to tylko można domniemać - stało się tak w następstwie niezrealizowanego zamiaru połączenia spraw do wspólnego rozpoznania, na potrzebę rozważenia którego to postąpienia zwróciła uwagę Przewodnicząca IV Wydziału Karnego w treści zarządzenia o wszczęciu postępowania (k. 19). Bez względu jednak na powody jakie legły u podstaw powyższego, poza sporem pozostaje, iż postępując w ten sposób Sąd Rejonowy rozstrzygnął co do popełnionych przez obwinionego J. Ł. wykroczeń w dniach 9 i 28 sierpnia 2023 r., w odniesieniu do których nie dysponował stosownymi wnioskami, a więc rozstrzygnął pomimo braku w niniejszej sprawie skargi uprawnionego oskarżyciela co do tych czynów. Bezsprzecznie zatem zaskarżony wyrok w części rozstrzygającej odnośnie czynów opisanych w punktach II i III jego części wstępnej jest dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą, wymienioną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt III KK 251/09. LEX nr 608046). Na marginesie należy również podnieść, iż wnioski o ukaranie Jarosława Łukaszczyka za wykroczenia dokonane w dniach 9 i 28 sierpnia 2023 r. również zostały rozpoznane przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, który wydał następujące wyroki nakazowe: w dniu 4 grudnia 2023 r. o sygn. akt IV W 1089/23 (dot. czynu z dnia 28 sierpnia 2023 r.) oraz w dniu 5 grudnia 2023 r. o sygn. akt IV W 1088/23 (dot. czynu z dnia 9 sierpnia 2023 r.). Po uchyleniu kwestionowanego orzeczenia o sygn. akt IV W 1084/23. w obrocie prawnym pozostaną zatem dwa wyroki nakazowe, na mocy których obwiniony został już wprawdzie ukarany za wykroczenia, jednakże w odniesieniu do których Sąd meriti nie dysponował w sprawie o sygn. akt IV W 1084/23 stosownymi wnioskami o ukaranie, co zarazem skutkować będzie potrzebą wydania - zgodnie z zakresem skargi - rozstrzygnięcia wyłącznie w zakresie czynu zrealizowanego w dniu 4 sierpnia 2023 r. Mając na uwadze powyższe, z racji wystąpienia opisanej powyżej, bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w., konieczne było uchylenie wadliwego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi.
V KK 86/24 5 Małgorzata Gierszon Piotr Mirek Włodzimierz Wróbel [PGW] [ms]
Powiązane orzeczenia
- V KK 314/23 2023-10-19Czy w sytuacji, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, dopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia?
- II KK 429/21 2022-03-09Czy wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie może zostać wydany, gdy istnieją wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego?
- I KK 186/24 2024-06-19Czy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, gdy wyjaśnienia obwinionego budzą wątpliwości co do jego winy i okoliczności popełnienia czynu?
- II KK 418/22 2023-02-28Czy sąd może wydać wyrok nakazowy, jeśli okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości w świetle dowodów załączonych do wniosku o ukaranie?
- I KK 187/24 2024-06-26Czy w przypadku wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego, sąd może wydać wyrok nakazowy w postępowaniu o wykroczenie?
Powołane przepisy
art. 97art. 535 § 5 KPKart. 49 ust. 2art. 59 § 2 KPart. 9 § 2art. 5 § 1 pkt 9 KPart. 104 § 1 pkt 7 KP§ 5§ 2§ 1 pkt 9§ 1 pkt 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy