V KKN 454/99
WyrokIzba Karna2001-05-10
Skład orzekający: Jerzy Bratoszewski, Halina Gordon, Tomasz Grzegorczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyjęcie mienia pochodzącego z kradzieży z włamaniem, o wartości nieprzekraczającej 250 zł, stanowi przestępstwo paserstwa z art. 291 § 1 KK, czy wykroczenie z art. 122 § 1 KW?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przyjęcie mienia pochodzącego z kradzieży z włamaniem, którego wartość nie przekracza 250 zł, stanowi wykroczenie określone w art. 122 § 1 Kodeksu wykroczeń, a nie przestępstwo paserstwa z art. 291 § 1 Kodeksu karnego. Pogląd ten opiera się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1997 r., sygn. akt I KZP 15/97, która dokonała wykładni gramatycznej przepisu art. 122 § 1 KW, stwierdzając, że dotyczy on również mienia pochodzącego z kwalifikowanych form zaboru, w tym kradzieży z włamaniem, jeśli jego wartość nie przekracza wskazanej kwoty.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał R. C. za przyjęcie butelki wina i 3 paczek papierosów o łącznej wartości 21,90 zł, pochodzących z kradzieży z włamaniem, kwalifikując czyn jako przestępstwo paserstwa z art. 291 § 1 KK w zw. z art. 64 § 1 KK. Oskarżony nie zaskarżył wyroku. Prokurator wniósł kasację na korzyść oskarżonego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez zakwalifikowanie czynu jako przestępstwa, podczas gdy ze względu na niską wartość mienia powinien być potraktowany jako wykroczenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 KPK w zw. z art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń umorzył postępowanie karne w stosunku do R. C.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 10 maja 2001 r. V KKN 454/99 Sędzia SN Jerzy Bratoszewski (przewodniczący, spr.) Sędzia SN Halina Gordon - Krakowska Sędzia SN Tomasz Grzegorczyk Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2001 r. sprawy R. C. oskarżonego z art. 291 § 1 w zw. z art. 64 § 1 KK z powodu kasacji, wniesionej przez prokuratora na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 października 1998 r., sygn. akt (...), uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 KPK w zw. z art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń umarza postępowanie karne w stosunku do R. C., a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. Uzasadnienie Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z 23 października 1998 r., sygn. akt (...), uznał R. C. za winnego tego, że: w dniu 5 stycznia 1998 r. w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i w ciągu 5 lat od odbycia kary w wymiarze powyżej 6 miesięcy pozbawienia wolności, popełnił umyślne przestępstwo podobne w ten sposób, że przyjął jedną butelkę wina i 3 paczki papierosów o łącznej wartości 21,90 zł wiedząc, że uzyskane one zostały w wyniku kradzieży z włamaniem, tj. przestępstwa określonego w art. 291 § 1 KK w zw. z art. 64 § 1 KK, za co skazał go na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez R. C. i uprawomocnił się
wobec niego w pierwszej instancji. W kasacji wniesionej na korzyść oskarżonego prokurator zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez skazanie oskarżonego na podstawie art. 291 § 1 KK za przyjęcie, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, butelki wina i 3 paczek papierosów pochodzących z kradzieży z włamaniem, mimo iż czyn ten ze względu na wartość mienia nie przekraczającą 250 zł - stanowił wyłącznie wykroczenie określone w art. 122 § 1 KW i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie w stosunku do R. C. postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 KPK. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwoliło na jej uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 KPK). Z uzasadnienia zaskarżonego kasacją wyroku wynika, iż podstawę oceny czynu R. C. jako występku określonego w art. 291 § 1 KK stanowiły zapatrywania prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego z lat 70-tych i 80-tych, iż czyn pasera wobec mienia pochodzącego z przestępstwa kradzieży z włamaniem stanowił występek określony w art. 215 § 1 KK z 1969 r., a nie wykroczenie określone w art. 122 § 1 KW, bez względu na wartość mienia (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1986 r., sygn. akt Rw 72/86 - OSNKW z. 5-6, poz. 45). Od poglądu tego Sąd Najwyższy odstąpił jednak w uchwale z dnia 24 września 1997 r., sygn. akt I KZP 15/97 (OSNKW z. 11-12, poz. 96), w której dokonał wykładni gramatycznej określenia „kradzież” na gruncie przepisu art. 122 § 1 KW, stwierdzając, że paserstwo stanowiące wykroczenie określone w tym przepisie dotyczyć może nie tylko mienia pochodzącego z kradzieży lub przywłaszczenia mienia, ale również mienia pochodzącego z kwalifikowanych form zaboru mienia, w tym także kradzieży z włamaniem, jeżeli jego wartość nie przekracza 250 zł.
Pogląd zawarty w tej uchwale utrwalił się w orzecznictwie i nie został zakwestionowany w piśmiennictwie, a Sąd Najwyższy orzekający w niniejszej sprawie w pełni go podziela, odsyłając do argumentów w niej zaprezentowanych. W tej sytuacji, gdy bezsporne jest, że czyn oskarżonego polegał na przyjęciu mienia pochodzącego z kradzieży z włamaniem, ale o wartości 21,90 zł uznać należało, że powinien on być potraktowany jako wykroczenie określone w art. 122 § 1 KW, a nie jako przestępstwo określone w art. 291 § 1 KK, co stanowiło oczywistą obrazę prawa materialnego, skutkującą konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku. Konsekwencją tego stwierdzenia była konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 KPK w zw. z art. 45 § 1 KW, albowiem od daty czynu upłynęło ponad 2 lata i nastąpiło przedawnienie karalności wykroczenia. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z art. 632 pkt 2 KPK.
Powiązane orzeczenia
- II KK 129/15 2015-06-25Czy nabycie mienia pochodzącego z kradzieży z włamaniem, którego wartość nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę, stanowi wykroczenie z art. 122 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 291 § 1 k.k.?
- Rw 721/86 1986-10-06Czy paserstwo mienia pochodzącego z kradzieży z włamaniem, niezależnie od jego wartości, stanowi występek z art. 215 § 1 k.k., a nie wykroczenie z art. 122 § 1 k.w.?
- III KR 136/78 1978-09-19Czy przyjęcie mienia pochodzącego z rabunku, którego wartość nie przekracza 500 zł, kwalifikuje się jako wykroczenie z art. 122 k.w., czy jako występek z art. 215 § 1 k.k.?
- V KK 675/19 2020-05-06Czy kwalifikacja prawna czynu z art. 291 § 1 k.k. jest adekwatna, gdy przedmiotem przestępstwa jest mienie znacznej wartości, a sąd pierwszej instancji nie zastosował art. 294 § 1 k.k.?
- U 7/86 1986-12-09Czy czyn pasera nabywającego mienie pochodzące z rozboju, którego wartość nie przekracza 5.000 zł, stanowi występek określony w art. 215 § 1 k.k., czy też wykroczenie określone w art. 122 § 1 k.w.?
Powołane przepisy
art. 291 § 1art. 64 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 6 KPKart. 45 § 1art. 291 § 1 KKart. 122 § 1art. 17 § 1 pkt 6 KPK.art. 535 § 3 KPKart. 215 § 1 KKart. 632 pkt 2 KPK.§ 1§ 1 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy