V KO 1/26

Izba Karna2026-02-19

Skład orzekający: Adam Roch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ojciec skazanego, który nie jest stroną postępowania, jest uprawniony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania karnego w sytuacji, gdy skazany żyje?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony przez ojca skazanego, podlega pozostawieniu bez rozpoznania, ponieważ został wniesiony przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 542 § 1 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania może złożyć jedynie strona postępowania lub z urzędu. Wyjątek przewidziany w art. 542 § 2 k.p.k., pozwalający osobie najbliższej na złożenie wniosku o wznowienie na korzyść skazanego, dotyczy wyłącznie sytuacji śmierci skazanego, która w niniejszej sprawie nie miała miejsca.
Stan faktyczny
Ojciec skazanego złożył do Sądu Najwyższego wniosek o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności przejęcia do wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej za granicą. Skazany żyje i utrzymuje kontakt z ojcem. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek o wznowienie postępowania bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 1/26 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie Ł. W. w Izbie Karnej po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 3 grudnia 2025 r., sygn. akt II AKz 1089/25 na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 k.p.k. postanowił: pozostawić wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2025 roku ojciec skazanego Ł. W., S. W., zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności przejęcia do wykonania w Polsce kary pozbawienia wolności, orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Ö., prawomocnie zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 3 grudnia 2025 r., sygn. II AKz 1089/25. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania, jako wniesiony przez osobę nieuprawnioną. V KO 1/26 2 W myśl art. 542 § 1 k.p.k. wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu – co precyzuje konkretna podstawa wznowieniowa. Wniosek może złożyć jedynie ten podmiot, który w prawomocnie zakończonym postępowaniu był stroną (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz, Warszawa 2008, s. 1147). Jednocześnie w art. 542 § 2 k.p.k. zawarto wyjątek, zgodnie z którym wniosek o wznowienie na korzyść może złożyć także osoba najbliższa – ale wyłącznie w razie śmierci skazanego. W realiach niniejszej sprawy wniosek został złożony przez ojca skazanego. Treść skierowanego do sądu pisma wskazuje przy tym, że przesłanka z art. 542 § 2 k.p.k., aktualizująca możliwość wywiedzenia wniosku przez osobę najbliższą dla skazanego, nie zaistniała. Sam wnioskodawca podaje bowiem, że pozostaje w kontakcie telefonicznym z synem. Jednocześnie w sprawie nie ujawniono okoliczności mogących wskazywać na wystąpienie którejkolwiek z bezwzględnych przyczyn odwoławczych, mogących po myśli art. 542 § 3 k.p.k. uzasadniać wznowienie postępowania z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy pozostawił wniosek ojca skazanego bez rozpoznania, jako wniesiony przez osobę nieuprawnioną (art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 k.p.k.). [J.J.] [a.ł] Adam Roch

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 430 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 542 § 1 KPKart. 542 § 2 KPKart. 542 § 3 KPK§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy