V KO 1/26
Izba Karna2026-02-19
Skład orzekający: Adam Roch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ojciec skazanego, który nie jest stroną postępowania, jest uprawniony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania karnego w sytuacji, gdy skazany żyje?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony przez ojca skazanego, podlega pozostawieniu bez rozpoznania, ponieważ został wniesiony przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 542 § 1 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania może złożyć jedynie strona postępowania lub z urzędu. Wyjątek przewidziany w art. 542 § 2 k.p.k., pozwalający osobie najbliższej na złożenie wniosku o wznowienie na korzyść skazanego, dotyczy wyłącznie sytuacji śmierci skazanego, która w niniejszej sprawie nie miała miejsca.Stan faktyczny
Ojciec skazanego złożył do Sądu Najwyższego wniosek o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności przejęcia do wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej za granicą. Skazany żyje i utrzymuje kontakt z ojcem. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek o wznowienie postępowania bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
V KO 1/26 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie Ł. W. w Izbie Karnej po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 3 grudnia 2025 r., sygn. akt II AKz 1089/25 na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 k.p.k. postanowił: pozostawić wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2025 roku ojciec skazanego Ł. W., S. W., zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności przejęcia do wykonania w Polsce kary pozbawienia wolności, orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Ö., prawomocnie zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 3 grudnia 2025 r., sygn. II AKz 1089/25. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania, jako wniesiony przez osobę nieuprawnioną.
V KO 1/26 2 W myśl art. 542 § 1 k.p.k. wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu – co precyzuje konkretna podstawa wznowieniowa. Wniosek może złożyć jedynie ten podmiot, który w prawomocnie zakończonym postępowaniu był stroną (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz, Warszawa 2008, s. 1147). Jednocześnie w art. 542 § 2 k.p.k. zawarto wyjątek, zgodnie z którym wniosek o wznowienie na korzyść może złożyć także osoba najbliższa – ale wyłącznie w razie śmierci skazanego. W realiach niniejszej sprawy wniosek został złożony przez ojca skazanego. Treść skierowanego do sądu pisma wskazuje przy tym, że przesłanka z art. 542 § 2 k.p.k., aktualizująca możliwość wywiedzenia wniosku przez osobę najbliższą dla skazanego, nie zaistniała. Sam wnioskodawca podaje bowiem, że pozostaje w kontakcie telefonicznym z synem. Jednocześnie w sprawie nie ujawniono okoliczności mogących wskazywać na wystąpienie którejkolwiek z bezwzględnych przyczyn odwoławczych, mogących po myśli art. 542 § 3 k.p.k. uzasadniać wznowienie postępowania z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy pozostawił wniosek ojca skazanego bez rozpoznania, jako wniesiony przez osobę nieuprawnioną (art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 k.p.k.). [J.J.] [a.ł] Adam Roch
Powiązane orzeczenia
- II KO 13/19 2019-03-27Czy stan zdrowia ojca skazanej, trudności związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności, żal z powodu popełnienia czynu lub stres związany z pobytem w jednostce penitencjarnej mogą stanowić podstawę do wznowienia postę…
- II KO 79/17 2017-12-28Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego złożony przez osobę, która nie była stroną w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem, podlega odmowie przyjęcia?
- II KZ 28/17 2017-10-19Czy osoba, która nie była stroną w prawomocnie zakończonym postępowaniu karnym, może skutecznie złożyć wniosek o jego wznowienie?
- III KO 79/17 2017-10-18Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego złożony przez skazanego, który nie spełnia wymogów formalnych i jest oczywiście bezzasadny, podlega odmowie przyjęcia?
- V KO 79/15 2016-01-19Czy wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skazanego osobiście, który nie wskazuje na żadne ustawowe podstawy wznowienia, może zostać odrzucony bez formalnego badania jego braków?
Powołane przepisy
art. 430 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 542 § 1 KPKart. 542 § 2 KPKart. 542 § 3 KPK§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy