V KO 106/17
Izba Karna2017-12-14
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty podniesione przez stronę przeciwko sędziom rozpoznającym sprawę uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt formułowania zarzutów pod adresem funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów, nie powinien być traktowany jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i może być stosowana jedynie wtedy, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a nie w każdej sytuacji, gdy skarżący formułuje zarzuty pod adresem sędziego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że przedmiotem osądu ma być postępowanie sędziego rozpoznającego zażalenie, co sugeruje potencjalne wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 106/17 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie P. K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 14 grudnia 2017 r., wniosku Sądu Rejonowego w S., z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt IV Kp […], w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. – a contrario p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt IV Kp […], Sąd Rejonowy w S., na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy w przedmiocie zażalenia P. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 23 grudnia 2016 r., sygn. akt PR Ds. […], o odmowie wszczęcia śledztwa. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że „przedmiotem osądu i rozstrzygnięcia ma być bowiem postępowanie sędziego, pełniącego swe obowiązki w mającym rozpoznawać zażalenie P. K. Sądzie Rejonowym w S.”. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w S. o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie zasługuje na uwzględnienie.
2 Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. Zwrócić należy bowiem uwagę, że sam fakt formułowania zarzutów pod adresem funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów i prokuratorów, wykonujących obowiązki na określonym terenie, nie powinien być traktowany jako okoliczność rzeczywiście uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażalenia (zob. np. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 78/12, LEX nr 1277828). Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy „wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości”. Takiej zaś przesłanki w omawianym przypadku Sąd Najwyższy się nie dopatruje. To, że skarżący niejednokrotnie formułują zarzuty pod adresem sędziów nie może być – niejako automatycznie – traktowane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażaleń na zarządzenia i postanowienia prokuratora. Nie ma bowiem podstaw do korzystania z możliwości przewidzianych w art. 37 k.p.k. w każdej sytuacji, gdy sądowej kontroli podlegają decyzje prokuratora podejmowane po przeprowadzeniu czynności weryfikujących zasadność doniesienia uczestnika innego postępowania, niezadowolonego z jego przebiegu lub wyniku, o rzekomym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków. Zaznaczyć także należy, że nadmiernie szerokie korzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., uzasadniałoby powstanie lub utwierdzenie nieprawdziwego przekonania, że w każdym przypadku, gdy skarżący sformułują jakiekolwiek zarzuty pod adresem sędziego, wykonującego swoje obowiązki służbowe w określonym okręgu, wszyscy sędziowie z tego okręgu nie są w stanie w sposób obiektywny i rozsądny rozpoznać sprawy. To zaś prowadziłoby do przeciwnego od zamierzonego skutku, a mianowicie podważałoby zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Jedynie na marginesie stwierdzić zaś należy, że powyższe rozumienie instytucji „dobra wymiaru sprawiedliwości”, o której mowa w art. 37 k.p.k., wydaje się być tożsamo wykładane przez wnioskujący w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy, który – jak wynika z akt sprawy – 19 kwietnia 2017 r. nie znalazł
3 przesłanek do wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem, wskazując w uzasadnieniu postanowienia z tej daty, że: „W niniejszej sprawie dobro wymiaru sprawiedliwości nie uzasadnia wystąpienia z wnioskiem o przekazanie sprawy V KP 101/17 innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą do takiego przekazania nie może być bowiem jedynie subiektywne odczucie skarżącego dotyczące oceny bezstronności sądu” (k. 16). Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia. [aw]
Powiązane orzeczenia
- III KO 47/17 2017-07-12Czy zarzuty pod adresem funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów i prokuratorów, wykonujących obowiązki na określonym terenie, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzę…
- III KO 68/17 2017-09-12Czy zarzuty podniesione przez stronę skarżącą przeciwko sędziom i prokuratorom mogą stanowić wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy nie ma dow…
- V KO 36/17 2017-06-27Czy zarzuty formułowane przez stronę pod adresem funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów i prokuratorów, wykonujących obowiązki na określonym terenie, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy do rozpoznan…
- V KO 88/18 2019-01-17Czy zarzuty formułowane przez stronę procesową pod adresem sędziów rozpoznających inne sprawy z jej udziałem, stanowią wystarczającą przesłankę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze…
- II KO 60/19 2019-09-03Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. powinien zostać uwzględniony, gdy sąd wnioskujący powołuje się na dobro wymiaru sprawiedliwości ze względu na zarzuty korupcyjne do…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy