V KO 106/22

Izba Karna2023-03-07

Skład orzekający: Paweł Kołodziejski, Adam Roch, Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., może być skutecznie oparty na twierdzeniach o popełnieniu przestępstwa w związku z postępowaniem, jeśli fakt popełnienia tego przestępstwa nie został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym lub orzeczeniem stwierdzającym niemożność jego wydania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skuteczne powołanie się na podstawę wznowieniową z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch warunków: ustalenia faktu popełnienia przestępstwa w sposób określony w art. 541 § 1 k.p.k. oraz wykazania możliwości wpływu tego przestępstwa na treść wydanego orzeczenia. Wnioskodawca nie wykazał, aby fakt popełnienia przestępstwa został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym lub orzeczeniem stwierdzającym niemożność jego wydania, co czyni wniosek o wznowienie postępowania chybionym.
Stan faktyczny
Obrońca podejrzanych złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II KK 353/19. Wniosek oparto na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., sugerując popełnienie przestępstw w związku z prowadzonym postępowaniem, w tym składanie fałszywych zeznań przez funkcjonariusza Policji oraz niszczenie dowodów. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył wnioskodawców kosztami postępowania wznowieniowego.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 106/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Adam Roch SSN Igor Zgoliński w sprawie I. G. i H. G. podejrzanych o popełnienie czynu z art. 197 § 3 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 marca 2023 r., wniosku obrońcy o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II KK 353/19 p o s t a n o w i ł: 1. oddalić wniosek; 2. kosztami postępowania wznowieniowego obciążyć podejrzanych, w częściach na nich przypadających. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt IV K 127/18, wskazując na podstawę z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. umorzył postępowanie karne o przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 1 k.k. wobec I. G. i H. G.. Na podstawie art. 93b § 1 k.k., art. 93c § 1 pkt 1 k.k. i art. 93g § 1 k.k. orzekł wobec podejrzanych środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym (k. 261-262 akt sprawy IV K 127/18). W następstwie rozpoznania zażalenia obrońcy podejrzanych Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II AKz 255/19, utrzymał V KO 106/22 2 w mocy zaskarżone postanowienie z tym, że za podstawę prawną orzeczenia środka zabezpieczającego przyjął przepis art. 93c pkt 1 k.k. w miejsce art. 93c § 1 pkt 1 k.k. (k. 422-424 akt sprawy IV K 127/18). Kasację od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego wniesioną przez obrońcę I. G. i H. G. Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II KK 353/19 (k. 995 akt sprawy IV KK 127/18). Postanowieniem z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt V KO 13/22, Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II AKz 255/19 (k. 1573-1574 akt sprawy IV KK 127/18). W dniu 28 października 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynął kolejny wniosek o wznowienie postępowania, tym razem zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II KK 353/19, którego autorem jest adw. M. K. będąca pełnomocnikiem J. G. (opiekuna prawnego I. G. i H. G.). Jako podstawę rzeczonego wniosku wskazano art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 542 § 1 k.p.k. (k. 1-2 akt SN), a z jego treści wynika nadto, że wnioskodawca domaga się uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt IV K 127/18, postanowienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II AKz 255/19 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K 353/19 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Prokurator Prokuratury Krajowej w pisemnej odpowiedzi na ww. wniosek wniósł o jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Należało podzielić stanowisko prokuratora, że przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy nadmienić, że skuteczne powołanie się na podstawę wznowieniową określoną w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. wymaga spełnienia kumulatywnie dwóch warunków. Pierwszym z nich jest ustalenie faktu popełnienia przestępstwa w sposób określony w art. 541 § 1 k.p.k. Z kolei drugim z warunków jest wykazanie możliwości wpływu przestępstwa na treść wydanego orzeczenia. V KO 106/22 3 Zgodnie z art. 541 § 1 k.p.k. czyn, o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie nie może zapaść z przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub w art. 22 k.p.k. W takim wypadku zgodnie z art. 541 § 2 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, które stwierdza niemożność wydania takiego orzeczenia. Dopiero wskazanie wyroku lub orzeczenia, o których mowa w art. 541 § 1 k.p.k., wykazujących popełnienie przestępstwa w związku z postępowaniem albo o niemożności wydania wyroku skazującego za przestępstwo, jakiego dopuszczono się w związku z postępowaniem karnym będącym przedmiotem sprawy o wznowienie pozwala zbadać, czy istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia. Podstawy wniosku o wznowienie postępowania nie mogą stanowić jedynie sugestie skarżącego, iż w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa (zob. postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 2021 r., I KZ 11/21, LEX nr 3229475; postanowienie SN z 28 grudnia 2021 r., IV KZ 52/21, LEX nr 3322306; postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2008 r., V KO 88/07, OSNwSK 2008, nr 1, poz. 126). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że pełnomocnik wnioskodawcy, pomimo powołania jako podstawy art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. nie wskazał ani wyroku skazującego, ani orzeczenia zapadłego w postępowaniu karnym, którym stwierdzono niemożność wydania orzeczenia, w sprawie której wznowienia się domaga. W uzasadnieniu wskazano jedynie, iż zdaniem mocodawcy tj. J. G., w związku z prowadzonym postępowaniem dopuszczono się przestępstw, wobec czego istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogły mieć one wpływ na treść wydanego orzeczenia. Wnioskodawca sugeruje, że w związku z prowadzonym postępowaniem dopuszczono się przestępstwa w postaci składania fałszywych zeznań przez funkcjonariusza Policji K. K.. Wskazuje ponadto na inne „nieprawidłowe działania w niniejszej sprawie”, którymi miały być nieuwzględnienie oględzin przeprowadzonych przez biegłego sądowego, jako dowodu świadczącego o braku winy podejrzanych (odnośnie do tej „nieprawidłowości” wnioskodawca nie wskazuje, jakiego przestępstwa się dopuszczono i przez kogo miało zostać popełnione), jak również na zniszczenie V KO 106/22 4 dowodów w postaci ubrań, pościeli i ręczników zabranych z mieszkania I.G. i H. G., na których nie ujawniono żadnych śladów, a które mogłyby potwierdzić sprawstwo podejrzanych. Wnioskodawca stara się wskazać, że postępowanie karne było prowadzone w sposób jednostronny, a wznowienie postępowania w niniejszej sprawie powinno uwzględniać wszystkie dowody świadczące o niewinności sprawców, a które to zdaniem ojca podejrzanych były celowo niszczone lub zatajane, tak by uniemożliwić wyjaśnienie przebiegu zdarzeń. Zaprezentowana we wniosku argumentacja w sposób jednoznaczny świadczy o niezrozumieniu instytucji wznowienia postępowania w świetle powoływanej podstawy propter falsa. Przede wszystkim niezrozumiałe jest żądanie wznowienia postępowania kasacyjnego, skoro wnioskodawca potencjalnych przestępstw doszukuje się nie w związku z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, a w toku postępowania przygotowawczego i jurysdykcyjnego. Niezależnie od tego przesłanką do zastosowania szczególnej instytucji z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. nie mogą być jedynie twierdzenia wnioskodawcy dotyczące możliwości popełniania przestępstwa w związku z przeprowadzonym postępowaniem karnym, albowiem jak wskazano na wstępie warunkiem koniecznym jest wykazanie, że czyn, na który powołuje się wnioskodawca został ustalony w sposób określony w art. 541 k.p.k. W przedmiotowej sprawie sugestie wnioskującego nie znajdują odzwierciedlania w faktach, które zostałyby ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym lub orzeczeniem zapadłym w postępowaniu karnym stwierdzającym niemożność jego wydania. Dlatego też uznać należało, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 541 k.p.k., tym samym nie można było przejść nawet do hipotetycznego badania związku przyczynowego pomiędzy wskazywanymi przez wnioskodawcę przestępstwami a treścią wydanego orzeczenia. W świetle powyższego, powoływana przez wnioskodawcę podstawa wznowienia postępowania z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. jawi się jako chybiona. Analiza treści wniosku nie wskazuje chociażby na potencjalne istnienie którejkolwiek z podstaw wznowienia wymienionych w rozdziale 56 k.p.k. Można odnieść wrażenie, że intencją wnioskodawcy jest kwestionowanie ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów dokonanej przez sądy rozpoznające sprawę, co w żadnej mierze nie stanowi podstawy inicjującej wznowienie prawomocnie zakończonego V KO 106/22 5 postępowania. Wskazane we wniosku kwestie winny być podnoszone na etapie postępowania sądowego, a nie wznowieniowego. Mając powyższe na uwadze postanowiono jak w części dyspozytywnej postanowienia, o kosztach postępowania wznowieniowego rozstrzygając po myśli art. 639 zd. drugie k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197 § 3 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 31 § 1 KKart. 197 § 3 pkt 1 KKart. 93b § 1 KKart. 93c § 1 pkt 1 KKart. 93g § 1 KKart. 93c pkt 1 KKart. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 542 § 1 KPKart. 541 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy