V KO 11/13
Izba Karna2013-02-21
Skład orzekający: Andrzej Siuchniński, Przemysław Kalinowski, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt, że sąd okręgowy jest wierzycielem oskarżonej z tytułu nieuiszczonej kary grzywny, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo wskazanie w akcie oskarżenia, że sąd okręgowy jest pokrzywdzonym jednym z przestępstw, nie stanowi podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi. Wierzytelność sądu wobec oskarżonej wynikająca z nieuiszczonej kary grzywny, nałożonej w celu wymuszenia wykonania obowiązku procesowego, nie stwarza przekonania o braku warunków obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten sąd. W związku z tym wniosek o przekazanie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w L. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej M. D. i R. D. innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości. Powodem wniosku było to, że Sąd Okręgowy w L. był wskazany jako pokrzywdzony jednym z przestępstw zarzucanych oskarżonym. Sąd Najwyższy ustalił, że wierzytelność Sądu Okręgowego wobec oskarżonej wynikała z nieuiszczonej kary grzywny w kwocie 500 zł, nałożonej za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Okręgowego w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 11/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) w sprawie M. D. i R. D., oskarżonych z art. 286 § 1 k.k. i innych, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 21 lutego 2013 r., wniosku Sądu Okręgowego w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanawia: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r., Sąd Okręgowy w L. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. sprawy o sygn. akt III K … do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Z uzasadnienia wystąpienia wynika, że M. D. i R. D. oskarżeni są o popełnienie szeregu przestępstw i w odniesieniu do jednego przestępstwa, jedną z osób pokrzywdzonych wskazanych przez oskarżyciela publicznego jest Sąd Okręgowy w L. Zaistniała sytuacja, zdaniem występującego sądu stwarza uzasadnione przekonanie o braku warunków obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w L. będącym jednocześnie jednostką pokrzywdzoną. Nie można również wykluczyć tego, że Sąd ten wstąpi w prawa oskarżyciela posiłkowego, zgodnie z art. 53 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Wniosek Sądu Okręgowego w L. nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że prokurator Prokuratury Rejonowej wniósł do Sądu Okręgowego w L. akt oskarżenia, w którym oskarżył M. D. o popełnienie 34 przestępstw, a R. D. o popełnienie 30 przestępstw, z tym że wspólnie i w porozumieniu mieli oni dokonać 29 przestępstw. Jedno z nich, kwalifikowane z art. 300 § 2 k.k. miało polegać na tym, że w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądowych M. D. udaremniła zaspokojenie swoich wierzycieli poprzez zbycie działek po zaniżonej cenie (zarzut XXXIII a/o). R. D. zarzucono natomiast na mocy art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. pomocnictwo do popełnienia tego czynu (zarzut XXXV). Zauważyć należy, że oprócz Sądu Okręgowego w L., wskazano w akcie oskarżenia jeszcze ponad 40 pokrzywdzonych tym przestępstwem. Jednakże samo wskazanie w akcie oskarżenia, że Sąd Okręgowy w L. jest pokrzywdzonym jednym z przestępstw zarzucanych oskarżonym, nie może jeszcze stanowić o zasadności wystąpienia. Z treści natomiast zarzutów oraz uzasadnienia aktu oskarżenia nie wynika jakiego rodzaju okoliczności spowodowały, że Sąd Okręgowy w L. stał się wierzycielem M. D. Tym bardziej zaskakujące wydaje się być stanowisko Sądu Okręgowego w L., który również nie wskazując na takie okoliczności, wyciąga wnioski tak daleko idące, że jego zdaniem konieczna jest zmiana właściwości w trybie art. 37 k.p.k. Z akt sprawy natomiast wynika, że M. D. jest dłużniczką Sądu Okręgowego w L., gdyż nie uiściła nałożonej na nią postanowieniem Sądu Okręgowego w L. I Wydział Cywilny z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. I C … kary grzywny w kwocie 500 zł za nieusprawiedliwione niestawiennictwo w charakterze świadka na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. Wobec nieuiszczenia grzywny zostało skierowane do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. zlecenie egzekucyjne, który prowadził sprawę pod sygn. akt KMS … - (k. 222, 265, 266). Wskazuje to więc jednoznacznie, że wierzytelność Sądu Okręgowego wobec oskarżonej wynika nie ze sporu istniejącego pomiędzy tymi stronami, a z prawomocnej decyzji Sądu stosującego karę porządkową w celu wymuszenia od świadka wykonania jego procesowego obowiązku. Tego rodzaju okoliczność, zdaniem Sądu Najwyższego, nie może w najmniejszym stopniu stwarzać przekonania stron, czy też postronnych osób, o braku warunków obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w L.
3 W sytuacji, gdyby Sąd Okręgowy w L. ustalił, że M. D. posiada jeszcze inne zaległości wobec Sądu Okręgowego w L . i Sąd ten jest wierzycielem oskarżonej z innego jeszcze tytułu, niż to wykazał Sąd Najwyższy, to będzie możliwe ponowne wystąpienie w trybie art. 37 k.p.k., jednakże po rozważeniu możliwości wyłączenia tych dwóch zarzutów stawianych oskarżonym do odrębnego rozpoznania. Próba przekazania innemu sądowi tak stosunkowo obszernej sprawy z dużą liczbą zarzutów nie mających jakiegokolwiek związku z zarzutami, co do których ewentualnie zachodziłaby potrzeba rozpoznania przez inny sąd, nie będzie służyła dobru wymiaru sprawiedliwości, na które powołuje się we wniosku Sąd Okręgowy w L. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji uzasadniających odstąpienie od właściwości miejscowej sądu pierwotnie ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 78/10 2010-07-08Czy fakt, że sąd okręgowy jest jednym z pokrzywdzonych w sprawie karnej, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 33/18 2018-07-25Czy w sytuacji, gdy zarzuty aktu oskarżenia dotyczą m.in. powoływania się na wpływy w sądach okręgowym i apelacyjnym, a oskarżeni to osoby powiązane ze środowiskiem prawniczym, zachodzi podstawa do przekazania sprawy inn…
- V KO 58/13 2013-08-13Czy w sytuacji, gdy świadkami w sprawie karnej są sędziowie sądu będącego sądem odwoławczym dla sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dob…
- IV KO 52/20 2020-05-26Czy w sytuacji, gdy wśród oskarżonych znajdują się osoby pełniące wysokie funkcje w sądzie, a zarzuty dotyczą działalności tego sądu, a także wśród świadków są sędziowie tego sądu, zachodzi przesłanka przekazania sprawy…
- III KO 82/23 2023-07-26Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu miejscowo właściwego do jej rozpoznania, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 37 KPKart. 53 KPKart. 300 § 2 KKart. 18 § 3 KK§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy