V KO 114/22
Izba Karna2022-12-13
Skład orzekający: Adam Roch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy czynu, którego miał się dopuścić sędzia orzekający w tym samym sądzie, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu zasługuje na uwzględnienie, gdy rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy mogłoby w odbiorze społecznym rodzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Dotyczy to sytuacji, gdy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy czynu sędziego tego samego sądu, co może wpływać na autorytet wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego tego samego sądu. Sąd wnioskujący argumentował, że może to budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pabianicach.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 114/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 13 grudnia 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt IV Kp 428/22 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pabianicach. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi postanowieniem z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt IV Kp 428/22, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy czynu mającego polegać na przekroczeniu uprawnień służbowych w związku z wydaniem postanowienia przez sędziego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. Zdaniem wnioskującego, w takiej sytuacji mogące się pojawić pośród zewnętrznych obserwatorów wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu.
2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasługuje na uwzględnienie. Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, jej zastosowanie winno więc mieć miejsce jedynie wtedy, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby w odczuciu społecznym prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169). Analiza przedstawionych przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi argumentów prowadzi do wniosku, że w zaistniałym w niniejszej sprawie układzie procesowym sąd rozpoznawałby zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa co do czynu, którego miał się dopuścić sędzia sprawujący urząd w tym właśnie sądzie, co w odbiorze społecznym – niezależnie od rzeczywistego stanu rzeczy – mogłoby rodzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przez sędziego wchodzącego w skład sądu właściwego. Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należało, że zaistniały przesłanki określone w art. 37 k.p.k. i koniecznym było przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, a to Sądowi Rejonowemu w Pabianicach, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego, a jednocześnie zapewniającego brak hipotetycznych choćby zastrzeżeń odnośnie do możliwych powiązań z sędzią, którego postępowanie karne dotyczy. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
3 l.n
Powiązane orzeczenia
- III KO 178/24 2024-11-13Czy w sytuacji, gdy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy czynu popełnionego przez sędziów sądu miejscowo właściwego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- IV KO 45/21 2021-06-08Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego sądu właściwego, a odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo przekroczenia uprawnień, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu…
- IV KO 189/25 2025-12-19Czy w sytuacji, gdy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu dotyczy sędziego sądu, w którym sprawa ma być rozpoznawana, a także innych sędziów, w tym przełożonego, istnieją podstawy do prz…
- IV KO 86/13 2013-11-27Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
- V KO 30/13 2013-05-08Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia jest postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sę…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy