V KO 114/25

Izba Karna2025-07-21

Skład orzekający: Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy zachowań prokuratora Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim, a sędziowie tego sądu znają go zawodowo i potencjalnie prywatnie, a także pojawiają się spekulacje dotyczące koligacji rodzinnych potencjalnego sprawcy wypadku drogowego z funkcjonariuszami Policji z Piotrkowa Trybunalskiego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności wskazujące na możliwość braku obiektywizmu orzekających sędziów, wynikające z zawodowych i potencjalnie prywatnych znajomości z prokuratorem objętym postępowaniem oraz spekulacji dotyczących powiązań rodzinnych, mogą uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości. Jednakże, w przypadku sprawy dotyczącej dopuszczalności zażalenia na zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia, takie okoliczności nie miały znaczenia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie dwóch spraw dotyczących zażaleń na postanowienia prokuratora. Powodem wniosku były znajomości zawodowe i potencjalnie prywatne sędziów z prokuratorem objętym postępowaniem oraz spekulacje dotyczące powiązań rodzinnych sprawcy wypadku z funkcjonariuszami policji. Sąd Najwyższy przekazał jedną sprawę innemu sądowi, uznając zasadność obaw o obiektywizm, ale nie uwzględnił wniosku w odniesieniu do drugiej sprawy, dotyczącej dopuszczalności zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę II Kp 349/25 Sądowi Rejonowemu w Częstochowie i nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy II Kp 446/25.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 114/25 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego B.D. (II Kp 349/25) oraz z zażalenia podpisanego przez R.P. w imieniu Zarządu Fundacji […] (II Kp 446/25), po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 21 lipca 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim o przekazanie obu spraw innemu sądowi równorzędnemu, p o s t a n o w i ł: 1. na podstawie art. 37 k.p.k. przekazać sprawę II Kp 349/25 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie; 2. nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy II Kp 446/25. [WB] UZASADNIENIE Przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim zawisły sprawy z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego B.D. (II Kp 349/25) na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Katowicach z 2 kwietnia 2025 r., m.in. w sprawie niedopełnienia w okresie od 16 września 2023 r. do 26 września 2023 r. obowiązków przez funkcjonariuszy KMP w Piotrkowie Tryb., i prokuratora Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Tryb., wykonującego czynności procesowe w nocy z 16. na 17. września 2023 r. na miejscu wypadku drogowego, do którego doszło o godzinie 19:50 na autostradzie A1 na wysokości miejscowości S., oraz nadzorującego do dnia 26 września 2023 r. postępowanie przygotowawcze prowadzone w tej sprawie, w wyniku czego do dnia 26 września 2023 r. nie V KO 114/25 2 sporządzono postanowienia o przedstawieniu zarzutów sprawcy wypadku drogowego, czym działano na szkodę interesu publicznego i prywatnego, tj. czyn z art. 231 § 1 k.k.; oraz z zażalenia opatrzonego podpisem R. P. - Zarząd Fundacji [...] (II Kp 446/25) na zarządzenie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Katowicach z 12 maja 2025 r. o odmowie przyjęcia zażalenia na opisane wyżej postanowienie. Zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego B.D. wraz z aktami sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w Katowicach zostało przekazane Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim jako właściwemu do rozpoznania środka odwoławczego i zarejestrowane pod sygnaturą II Kp 349/25. W ślad za tymi aktami przy piśmie z 18 czerwca 2025 r. przesłano zażalenie Fundacji [...] podpisane przez R.P. i zarejestrowane pod sygnaturą II Kp 446/25. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z 26 czerwca 2025 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tych spraw innemu sądowi równorzędnemu, motywując to faktem, że umorzone postępowanie dotyczy zachowań prokuratora Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim, który jest dobrze znany sędziom Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim na gruncie zawodowym, a nie można wykluczyć, że również prywatnym oraz pojawiającymi się spekulacjami dotyczącymi koligacji rodzinnych potencjalnego sprawcy wypadku drogowego z funkcjonariuszami Policji z Piotrkowa Trybunalskiego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9 -10, poz. 68 i 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280). Okoliczności przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim niewątpliwie wskazują na to, że w odbiorze społecznym V KO 114/25 3 mogłoby powstać przekonanie o możliwości braku obiektywizmu orzekających w sprawie z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego B.D. sędziów tego Sądu. W związku z tym Sąd Najwyższy, w pełni podzielając argumentację sądu występującego, przekazał sprawę z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego (II Kp 349/25) Sądowi Rejonowemu w Częstochowie, jako równorzędnemu Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim. Natomiast w odniesieniu do drugiej sprawy (II Kp 446/25) okoliczności te nie mają znaczenia, ponieważ przedmiotem rozstrzygnięcia jest dopuszczalność zażalenia Fundacji [...], podpisanego przez R.P. Na marginesie zauważyć należy, że mimo wystąpienia do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. jednym postanowieniem o przekazanie dwóch różnych spraw zawisłych przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim (co nie wydaje się postąpieniem racjonalnym) w uzasadnieniu odezwy nie wskazano żadnych okoliczności sugerujących konieczność przekazania również tej sprawy, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Z przytoczonych powodów orzeczono jak na wstępie. [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy