V KO 41/13
Izba Karna2013-06-25
Skład orzekający: Dorota Rysińska, Zbigniew Puszkarski, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy część sędziów sądu rozpoznającego zażalenie na postanowienie prokuratora została wyłączona od rozpoznania sprawy z uwagi na znajomość z prokuratorem, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt, iż część sędziów sądu została wyłączona od rozpoznania sprawy z uwagi na znajomość z prokuratorem, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Przekazanie sprawy jest uzasadnione jedynie w sytuacji realnych okoliczności wskazujących na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy i gdy tylko przekazanie stworzy lepsze możliwości trafnego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi. Powodem wniosku była znajomość części sędziów Sądu Rejonowego w W. z prokuratorem, którego dotyczyło umorzone śledztwo. Pięciu sędziów Sądu Rejonowego w W. zostało wyłączonych od rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 41/13 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) w sprawie zażalenia S. i K. D. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 17 września 2012 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. akt 1 Ds …/12/S po rozpoznaniu wniosku Sąd Rejonowego w W. z dnia 10 maja 2013 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 10 maja 2013 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania sprawy zażalenia pokrzywdzonych S. i K. D. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 17 września 2012 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. akt I Ds. …/12/S, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na to, że postanowienie prokuratorskie zostało wydane w sprawie, w której zarzucono przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków służbowych przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. „znanego sędziom Sądu Rejonowego w W. bliżej nie tylko ze stosunków służbowych, ale i prywatnych” (s. 3 uzasadnienia
2 postanowienia). Sąd podkreślił, że sytuacja taka może w odbiorze społecznym wywoływać wątpliwość, co do bezstronności sędziego orzekającego w przedmiocie zażalenia oraz, z uwagi na charakter postawionego w umorzonym śledztwie zarzutu, wywołać w odczuciu społecznym przekonanie, że organy Państwa działają w swoistym „układzie zamkniętym” Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 37 k.p.k., jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1999 r., IV KO 24/99, nie publ.). Fakt, że sprawa dotyczy zarzutów postawionych prokuratorowi jednostki organizacyjnej Prokuratury działającej w obszarze właściwości wnioskującego Sądu, oraz że część sędziów Sądu Rejonowego w W. zna tego prokuratora z kontaktów służbowych i osobistych (i złożyło wnioski w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k o wyłączenie od rozpoznania sprawy), nie oznacza, że obiektywnie zażalenie to nie może zostać rozpoznane przez ten Sąd Rejowy w sposób bezstronny. Fakt, iż 5 sędziów zostało wyłączonych od udziału w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 17 września 2012 r., nie oznacza, że zachodzą przeszkody do rozpoznania tego zażalenia przez innych sędziów tego Sądu. W tych okolicznościach przekazywanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości innemu sądowi równorzędnemu jest niecelowe. Nie służy bowiem wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sędziów, lecz przeciwnie, może budować przekonanie o łatwości manipulowania ustawową właściwością sądów lub niemożności wywiązywania się sądów ze swoich powinności i uleganiu przez sędziów pozaprocesowym wpływom, co w konsekwencji może podważać w istotnym stopniu autorytet wymiaru sprawiedliwości.
3 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- V KO 134/20 2021-01-29Czy w sytuacji, gdy zażalenie dotyczy prokuratora, który jest znany większości sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze…
- IV KO 87/20 2020-09-29Czy w sytuacji, gdy sąd ma rozpoznać zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa przez sędziego tego samego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu…
- IV KO 3/21 2021-03-17Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy pośrednio sędziego sądu, który ma rozpoznać zażalenie na postanowienie prokuratora, a sędziowie tego sądu złożyli wnioski o wyłączenie, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu są…
- V KO 8/13 2013-02-21Czy samo podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.?
- II KO 63/12 2012-12-12Czy w sytuacji, gdy postanowienie prokuratorskie dotyczy zarzutu niedopełnienia obowiązków przez sędziego danego sądu, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPk§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy