V KO 138/26
PostanowienieIzba Karna2026-09-29
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania karnego zakończonego wyrokiem sądu odwoławczego z powodu nieprawidłowej obsady sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu, ponieważ brak jest rzeczywistych podstaw do wznowienia postępowania. Dla stwierdzenia nienależytej obsady sądu wymagane jest wykazanie, że niezależnie od wadliwego powołania, występują konkretne okoliczności dotyczące danego sędziego wskazujące na brak jego niezależności i bezstronności. Samo wadliwe powołanie w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS nie jest wystarczające, chyba że dotyczy sędziów Sądu Najwyższego lub gdy wykazano brak niezależności i bezstronności sędziego sądu powszechnego.Stan faktyczny
M.K. skierował do Sądu Najwyższego wniosek o wznowienie z urzędu postępowania karnego zakończonego wyrokiem sądu apelacyjnego. Jako podstawę wskazał nieprawidłową obsadę sądu drugiej instancji, w którego składzie zasiadał sędzia delegowany, powołany w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, co miało skutkować wystąpieniem bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
V KO 138/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 29 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
1. nie stwierdzić podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy
postępowania o wznowienie z urzędu postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 2
stycznia 2019 r., sygn. akt II AKa 331/18, utrzymującym w mocy
wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 7 marca 2018 r.,
sygn. akt IV K 36/17;
2. odpis zarządzenia przesłać skazanemu z pouczeniem, że na
zarządzenie nie przysługuje zażalenie;
3. zakreślić sprawę jako załatwioną w inny sposób.
UZASADNIENIE
W dniu 3 sierpnia 2026 r. M.K. skierował do Sądu Najwyższego wniosek o
wznowienie z urzędu postępowania karnego w sprawie zakończonej wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 2 stycznia 2019 r., sygn. akt II AKa 331/18,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 7 marca 2018 r.,
sygn. akt IV K 36/17, z uwagi na nieprawidłową obsadę Sądu drugiej instancji, w
którego składzie zasiadał sędzia SO X. Y., delegowany do Sądu Apelacyjnego w
Gdańsku, powołany na urząd w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej
Krajowej Rady Sądownictwa, co skutkowało wystąpieniem bezwzględnej przesłanki
odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
V KO 138/26 2
Ze wstępnej kontroli i oceny pisma skazanego pod kątem wystąpienia
przesłanek wskazanych w art. 542 § 3 k.p.k. wynika, że brak jest w tej sprawie
rzeczywistych podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Jak wskazano w uchwale trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia
2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7) dla stwierdzenia
nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wymagane jest
wykazanie, że niezależnie od wadliwego powołania, występują konkretne
okoliczności dotyczące danego sędziego, które mogłyby wskazywać na brak jego
niezależności od władzy wykonawczej, w świetle których dochodzi do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, brak jest przy tym
podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał
nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą
Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. (chodzi tu o KRS I i II kadencji), nie spełnia
minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest
nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. zwłaszcza
uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22). Taka
sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy
otrzymali nominacje w tożsamych warunkach.
Nienależyta obsada sądu może wystąpić wyłącznie wówczas, jeżeli
wadliwość procesu powołania sędziego sądu powszechnego lub wojskowego
prowadzi w konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i
bezstronności, co skarżący musi należycie wykazać albo co musi wynikać z
informacji dostępnych w domenie publicznej. Tymczasem ani z wniosku skazanego,
ani z powszechnie dostępnych w domenie publicznej informacji nie wynika, by
sędzia Sądu Okręgowego X. Y. pozbawiony był przymiotów niezależności i
bezstronności, a co za tym idzie, by Sąd drugiej instancji orzekający z jego
udziałem był nienależycie obsadzony.
Powyższa konkluzja jest zbieżna z rezultatem testów bezstronności i
niezależności sędziego X. Y., przeprowadzonych przez Sąd Najwyższy w sprawach
V KO 138/26 3
zakończonych postanowieniami z dnia 21 października 2025 r., sygn. akt V KK
273/25 oraz z dnia 24 lutego 2026 r., sygn. akt V KK 539/25. Sąd Najwyższy w
niniejszym składzie poczynione w tych postępowaniach ustalenia podziela i uznaje
za własne.
Mając powyższe na uwadze, nie stwierdzono podstaw do wszczęcia
postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania karnego.
[WB]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- V KO 156/26 2026-09-29Czy istnieją podstawy do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania karnego zakończonego wyrokiem sądu odwoławczego z powodu nieprawidłowej obsady sądu?
- IV KO 102/26 2026-09-29Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli zarzut nienależytej obsady sądu opiera się na wadliwej procedurze powołania sędziego, al…
- IV KO 4/25 2025-09-04Czy istnieją podstawy do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli zarzut nienależytej obsady sądu opiera się jedynie na fakcie powołania sędzi…
- IV KO 12/24 2024-03-12Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli wnioskodawca wskazuje na nienależytą obsadę sądu odwoławczego z uwagi na sposób powołania sędziów?
- V KO 182/25 2025-11-04Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli w składzie orzekającym zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie…
Powołane przepisy
art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 542 § 3 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 1 pkt 2§ 3
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy