IV KO 102/26
PostanowienieIzba Karna2026-09-29
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli zarzut nienależytej obsady sądu opiera się na wadliwej procedurze powołania sędziego, ale nie wykazano braku jego niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego. Dla stwierdzenia nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wymagane jest wykazanie, że niezależnie od wadliwego powołania, występują konkretne okoliczności dotyczące danego sędziego, które mogłyby wskazywać na brak jego niezależności od władzy wykonawczej. Brak jest podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia powołany po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności.Stan faktyczny
D.S. złożył do Sądu Najwyższego wniosek o wznowienie z urzędu postępowania karnego, powołując się na nieprawidłową obsadę Sądu pierwszej instancji z uwagi na wadliwie ukształtowaną Krajową Radę Sądownictwa. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził brak podstaw do jego uwzględnienia, wskazując na brak dowodów na brak niezawisłości i bezstronności sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zarządził nie stwierdzenie podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania karnego.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 102/26
ZARZĄDZENIE Dnia 29 września 2026 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz
zarządza:
1. nie stwierdzić podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy
postępowania o wznowienie z urzędu postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 2 października 2025 r., sygn. akt II AKa 319/25,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu
z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV K 45/24;
2. odpis zarządzenia przesłać skazanemu z pouczeniem, że na
zarządzenie nie przysługuje zażalenie;
3. zakreślić sprawę jako załatwioną w inny sposób.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 3 sierpnia 2026 r. D.S. skierował do Sądu Najwyższego
wniosek o wznowienie z urzędu postępowania karnego w sprawie zakończonej
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 2 października 2025 r., sygn.
akt II AKa 319/25, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu z
dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV K 45/24, z uwagi na nieprawidłową obsadę
Sądu pierwszej instancji, w którego składzie zasiadała sędzia Sądu Okręgowego
X.Y., powołana na urząd w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej
IV KO 102/26 2
Krajowej Rady Sądownictwa, co skutkowało wystąpieniem bezwzględnej przesłanki
odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Ze wstępnej kontroli i oceny pisma skazanego pod kątem wystąpienia
przesłanek wskazanych w art. 542 § 3 k.p.k. wynika, że brak jest w tej sprawie
rzeczywistych podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Jak wskazano w uchwale trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia
2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7) dla stwierdzenia
nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wymagane jest
wykazanie, że niezależnie od wadliwego powołania, występują konkretne
okoliczności dotyczące danego sędziego, które mogłyby wskazywać na brak jego
niezależności od władzy wykonawczej, w świetle których dochodzi do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, brak jest przy tym
podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał
nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą
Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. (chodzi tu o KRS I i II kadencji), nie spełnia
minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest
nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. zwłaszcza
uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22). Taka
sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy
otrzymali nominacje w tożsamych warunkach.
Nienależyta obsada sądu może wystąpić wyłącznie wówczas, jeżeli
wadliwość procesu powołania sędziego sądu powszechnego lub wojskowego
prowadzi w konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i
bezstronności, co skarżący musi należycie wykazać albo co musi wynikać z
informacji dostępnych w domenie publicznej. Tymczasem ani z wniosku skazanego,
ani z powszechnie dostępnych w domenie publicznej informacji nie wynika, by
sędzia X.Y. pozbawiona była przymiotów niezależności i bezstronności, a co za tym
IV KO 102/26 3
idzie, by Sąd pierwszej instancji orzekający z jego udziałem cechował się
nienależytą obsadą.
Warto w tym miejscu zauważyć, że strona sygnalizująca potrzebę
wznowienia postępowania karnego z urzędu z uwagi na nienależytą obsadę Sądu
pierwszej instancji, nie kwestionowała składu tego sądu w apelacji wniesionej od
wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu. Dopiero po zakończeniu postępowania
przed sądami powszechnymi skazany uznał, że sygnalizacja nienależytej obsady
Sądu I instancji może doprowadzić do oczekiwanego przez niego skutku w postaci
pozbawienia prawomocności wydanych w jego sprawie orzeczeń i zainicjował
niniejsze postępowanie. Takie instrumentalne potraktowanie instytucji sygnalizacji
wznowienia postępowania karnego nie może okazać się skuteczne, co implikowało
stwierdzenie braku podstaw do wznowienie postepowania z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, nie stwierdzono podstaw do wszczęcia
postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania karnego.
[WB]
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KO 138/26 2026-09-29Czy istnieją podstawy do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania karnego zakończonego wyrokiem sądu odwoławczego z powodu nieprawidłowej obsady sądu?
- V KO 156/26 2026-09-29Czy istnieją podstawy do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania karnego zakończonego wyrokiem sądu odwoławczego z powodu nieprawidłowej obsady sądu?
- IV KO 4/25 2025-09-04Czy istnieją podstawy do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli zarzut nienależytej obsady sądu opiera się jedynie na fakcie powołania sędzi…
- I KO 18/24 2024-06-27Czy istnieją przesłanki do wznowienia z urzędu postępowania karnego w sytuacji, gdy skazany podnosi zarzut nienależytej obsady sądu z uwagi na sposób powołania sędziego?
- IV KO 12/24 2024-03-12Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli wnioskodawca wskazuje na nienależytą obsadę sądu odwoławczego z uwagi na sposób powołania sędziów?
Powołane przepisy
art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 542 § 3 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 1 pkt 2§ 3
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy