V KO 16/15

Izba Karna2015-03-11

Skład orzekający: Jerzy Grubba, Przemysław Kalinowski, Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, gdy osoby, których czynności były przedmiotem decyzji, pozostają w relacjach służbowych i zawodowych z sędziami sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako społeczny autorytet organów wymiaru sprawiedliwości, może uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Nawet jeśli sędziowie sądu właściwego zachowują pełny obiektywizm, potencjalne wątpliwości zewnętrzne co do istnienia więzi służbowych między sędziami a osobami, których działań zawodowych dotyczy potencjalne śledztwo, mogą prowadzić do błędnych i szkodliwych dla wymiaru sprawiedliwości skojarzeń. W celu uniknięcia takich skojarzeń i kształtowania właściwego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości, skorzystano z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k.
Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prokuratora oraz prezesów i sędziego sądu. Postanowienie to zostało zaskarżone przez R.O. Sąd Rejonowy w W., właściwy do rozpoznania zażalenia, wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek uzasadniono tym, że osoby, których czynności były przedmiotem decyzji, pozostają w relacjach służbowych i zawodowych z sędziami sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Ż. w celu rozpoznania zażalenia R. O. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 16/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca) SSN Jarosław Matras w sprawie zażalenia R. O. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w N. z dnia 12 grudnia 2014r. o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 marca 2015 r., wniosku Sądu Rejonowego w W. z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt V Kp […], w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania zażalenia innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 kpk p o s t a n o w i ł przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Ż. w celu rozpoznania zażalenia R. O. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w N. z dnia 12 grudnia 2014r. o odmowie wszczęcia śledztwa. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej w odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w W., prezesa i wiceprezesa Sądu Rejonowego w W., prezesa Sądu Okręgowego w W. oraz sędziego Sądu Rejonowego w W. Postanowienie to zaskarżył R.O. W toku postępowania odwoławczego Sąd 2 Rejonowy w W. wystąpił z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy w celu rozpoznania zażalenia innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Autor zażalenia w tej sprawie dąży do wszczęcia postępowania karnego w związku z czynnościami procesowymi i administracyjnymi podejmowanymi przez prokuratora Prokuratury Rejonowej W., prezesów i wiceprezesów Sądu Okręgowego w W. i Sądu Rejonowego w W., a także sędziego tego ostatniego Sądu Rejonowego – który to sąd jest obecnie właściwy do rozpoznania środka odwoławczego wniesionego przez skarżącego. Jak wynika z treści wniosku – osoby, których czynności były przedmiotem decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, pozostają w relacjach służbowych i zawodowych z sędziami Sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Jest oczywiste, że taka sytuacja – sama w sobie – nie podważa obiektywizmu sędziów sądu właściwego z mocy ustawy, ani nie przesądza o istnieniu wątpliwości co do ich bezstronności. W realiach tej sprawy, zastosowanie instytucji przewidzianej w przepisie art. 37 k.p.k., nie jest też wyrazem obawy w tym przedmiocie. Za uwzględnieniem wniosku o zmianę właściwości miejscowej przemawiała jednak troska o dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane w tym wypadku, jako m.in. społeczny autorytet jego organów. Niezależnie bowiem od zachowania pełnego obiektywizmu przy rozpoznawaniu zażalenia przez konkretny skład orzekający – w odbiorze zewnętrznym rozpoznanie środka odwoławczego w tej sprawie w sądzie dotychczas właściwym, mogłoby prowadzić do powstania błędnych i szkodliwych dla wymiaru sprawiedliwości wątpliwości na temat ewentualnego istnienia więzi i zależności służbowej między sędziami sądu właściwego, a osobami, których działań zawodowych potencjalne śledztwo miałoby dotyczyć. Dla uniknięcia takiego skojarzenia i kierując się potrzebą kształtowania właściwego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości uznano za uzasadnione skorzystanie z wyjątkowej instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. W świetle okoliczności występujących w tej sprawie należało dojść do przekonania, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi 3 równorzędnemu (znajdującemu się całkowicie poza okręgiem Sądu Okręgowego w W.) – w celu rozpoznania wniesionego zażalenia. Mając to na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. [l.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 kpk

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy