V KO 167/25

Izba Karna2025-11-19

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie karne, jeśli skazany wskazuje na udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, bez wskazania konkretnych okoliczności świadczących o naruszeniu jego niezawisłości i bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, ponieważ skazany, wskazując na udział w składzie sądu sędziego powołanego z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, nie wykazał konkretnych okoliczności świadczących o naruszeniu standardów niezawisłości i bezstronności tego sędziego. Samo powołanie sędziego z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS nie jest wystarczające do wznowienia postępowania z urzędu, jeśli nie towarzyszą temu dowody na bliskie związki sędziego z organami władzy wykonawczej lub inne czynniki podważające jego bezstronność.
Stan faktyczny
Skazany K.M. wniósł o wznowienie postępowania karnego, wskazując na udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Skazany nie podał jednak żadnych konkretnych okoliczności świadczących o naruszeniu niezawisłości i bezstronności tego sędziego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek jako sygnalizację podstawy do wznowienia postępowania z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 167/25 ZARZĄDZENIE Dnia 19 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem skazanego K. M. , sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt II AKa 6/20, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV K 254/16 stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Skazany K.M. w osobistym wniosku z dnia 11 września 2025 r. (data wpływu do Sądu Apelacyjnego) wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt II AKa 6/20, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV K 254/16, z uwagi na udział w składzie sądu odwoławczego SSA X.Y. , która została powołana na to stanowisko w 2021 r. przez „Neo-KRS”. Wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia „bez wadliwego składu sędziowskiego”. Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 V KO 167/25 2 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek skazanego. Wniosek ten uznać więc należało jako sygnalizację podstawy do wznowienia postępowania z urzędu. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020. Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. Autor sygnalizacji, poza wskazaniem na fakt powołania sędziego X.Y. do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS, nie podał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na jej bliskie związki z organami władzy wykonawczej. W istocie sędzia X.Y. została powołana na to stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie uchwały tego organu nr […]/2020 z dnia […] 2020 r. Zauważyć przy tym jednak trzeba, że Sąd Najwyższy kilkakrotnie poddawał już weryfikacji gwarancję bezstronności orzekania tego sędziego, nie stwierdzając tam wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., m.in. w postanowieniu z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt V KK 197/24 – po uprzednim badaniu akt osobowych SSA X.Y. , które przeszła pozytywnie. V KO 167/25 3 Podzielając pogląd wyrażony w ww. orzeczeniu i nie dostrzegając innych podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, zarządzono jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3 KPKart. 540 § 1 KPKart. 542 § 3art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 3§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy