V KO 17/25
Izba Karna2025-02-19
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien merytorycznie rozpoznać wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, mimo ustalonego uchybienia organizacyjnego w sposobie jego złożenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, mając na uwadze, że wniosek o przekazanie sprawy został złożony przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo, a w postępowaniu incydentalnym nie rozstrzygano kwestii odpowiedzialności karnej, lecz jedynie właściwość sądu, postanowił rozpoznać wniosek merytorycznie, mimo ustalonego uchybienia o charakterze organizacyjnym w sposobie jego złożenia. Dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje eliminację sytuacji mogących wywołać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego, wyłączył sędziego z uwagi na fakt, że osoby pokrzywdzone czynem podejrzanego są sędziami tego sądu. W związku z tym, Sąd Okręgowy wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy dostrzegł uchybienie organizacyjne w sposobie złożenia wniosku, ale postanowił rozpoznać go merytorycznie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
V KO 17/25 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie S. G. podejrzanego o popełnienie czynów z art. 216 § 1 i 2 k.k., art. 190 § 1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 19 lutego 2025 r. wniosku Sądu Okręgowego w Łodzi zawartego tego w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. V Kz 1039/24 w przedmiocie przekazania rozpoznania zażalenia obrońcy podejrzanego wniesionego od postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 15 października 2024 r., sygn. IV K 247/24 w przedmiocie umorzenia postępowania i zastosowania środka zabezpieczającego, innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie. [J.J.] UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. V Kz 1039/24 wyłączył od rozpoznania sprawy V Kz 1039/24 sędziego Sądu Okręgowego w Łodzi X. Y. i wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie rozpoznania tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że
V KO 17/25 2 osobami pokrzywdzonym czynami podejrzanego są sędziowie X.1 Y.1, X.2 Y.2, którzy w chwili popełnienia czynów zabronionych byli sędziami Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, a sędzia X.1 Y.1 jest aktualnie sędzią Sądu Okręgowego w Łodzi właściwego do rozpoznania zażalenia, a sędzia X.2 Y.2 w przeszłości orzekał również w Sądzie Okręgowym w Łodzi, co mogłoby zrodzić obiektywnie uzasadnione wątpliwości co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie Sąd Najwyższy pragnie podnieść, że dostrzega kwestię wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. przez sąd w osobie sędziego, któremu przydzielono do rozpoznania wyłącznie sprawę incydentalną – wyłączenia sędziego, a nie sprawę zasadniczą związaną z rozpoznaniem zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Sąd Najwyższy mając jednak na uwadze, że z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wystąpił sąd właściwy miejscowo i rzeczowo, a w tym postępowaniu incydentalnym nie jest rozstrzygana kwestia zakresu odpowiedzialności karnej, a jedynie kwestia związana z właściwością sądu, postanowił wniosek ten, mimo ustalonego uchybienia o charakterze organizacyjnym - rozpoznać merytorycznie. Wniosek jest zasadny. Dla Sądu Najwyższego jest oczywiste, że art. 37 k.p.k. określając wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, ma na względzie takie sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku realnych warunków do rozpoznania określonej sprawy w obiektywny sposób. A zatem dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje eliminację sytuacji mogących wywołać przekonanie stron lub społeczeństwa (nawet mylne) o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie, w której przed Sądem Okręgowym w Łodzi – jako sądem właściwy ma zostać rozpoznane zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego wydane w sprawie, w której osobami pokrzywdzonymi są sędziowie Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, z których jeden
V KO 17/25 3 aktualnie orzeka w sądzie właściwym do rozpoznania zażalenia, a drugi orzekał w przeszłości we wskazanym sądzie właściwym. Czyny, które badane będą w toku rozpoznania zażalenia mając postać zniewag i gróźb karalnych i wymierzone zostały w dobra osobiste wskazanych sędziów. Taka sytuacja może stwarzać – w przekonaniu Sądu Najwyższego – w odczuciu społecznym, jak też stron postępowania, uzasadnione wątpliwości co do możliwości rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny w sądzie właściwym. Uwzględniając wniosek przekazano sprawę poza apelację łódzką, do Sądu Okręgowego w Warszawie, mając na uwadze dogodne połączenie komunikacyjne miast będących siedzibami wskazanych Sądów Okręgowych. Z tych względów orzeczono jak na wstępie. [J.J.] r.g.
Powiązane orzeczenia
- III KO 60/23 2023-06-21Czy w sytuacji, gdy Sąd Rejonowy wystąpił o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy powinien uwzględnić taki wniosek?
- II KO 84/14 2015-01-22Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przyczyną jest niemożność rozpoznania sprawy w terminie zapobiegają…
- III KO 129/24 2024-10-22Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony zarzutami wobec sędziów tego sądu i jego prezesa, powinien zostać uwzględniony ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- IV KO 89/20 2020-08-13Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, złożony przez sąd, w którego składzie orzekał sędzia wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
- III KO 73/16 2016-10-14Czy Sąd Najwyższy powinien przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi, gdy sąd właściwy nie wykazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za takim rozwiązaniem i nie wykazał uzasadnionych wątpliwości co do możli…
Powołane przepisy
art. 216 § 1art. 190 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy