V KO 25/22

Izba Karna2022-04-21

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzona w sprawie o czyn z art. 197 § 1 k.k. zajmuje stanowisko sędziego sądu właściwego, a osoba oskarżona jest jej mężem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażona przez Sąd Rejonowy w G., była zasadna. Przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. obejmuje wszelkie czynności sądu w postępowaniu przygotowawczym, w tym czynności dowodowe, takie jak przesłuchanie pokrzywdzonego. Występowanie sędziego w roli pokrzywdzonego może budzić obawy o obiektywizm, dlatego należy zapobiegać takim sytuacjom poprzez przekazanie sprawy innemu sądowi.
Stan faktyczny
Prokurator wystąpił o przesłuchanie pokrzywdzonej w sprawie o czyn z art. 197 § 1 k.k. w charakterze świadka. Pokrzywdzona jest sędzią sądu właściwego, a oskarżony jest jej mężem. Sąd Rejonowy w G. uznał swoją niewłaściwość miejscową i zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego ze względu na dobro sprawiedliwości. Sąd Najwyższy rozpoznał inicjatywę sądu i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. jako sądowi właściwemu do dokonywania czynności w postępowaniu przygotowawczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 25/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 21 kwietnia 2022 r., inicjatywy przekazania sprawy o przesłuchanie pokrzywdzonej o czyn z art. 197 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w G. z dnia 21 marca 2022 r., sygn. akt II Kp (…), p o s t a n o w i ł: na podstawie art. 37 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. jako upoważnionemu do dokonywania czynności w postępowaniu przygotowawczym. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. wystąpił do Sądu Rejonowego w T. o przesłuchanie, w trybie przewidzianym w art. 185c § 2 k.p.k., pokrzywdzonej w sprawie o czyn z art. 197 § 1 k.k. w charakterze świadka w obecności biegłego psychologa. Wskazany Sąd stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w G. jako właściwemu, który – powołując się na dobro sprawiedliwości – zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego Sądu równorzędnego do rozpoznania prokuratorskiego wniosku, ponieważ pokrzywdzona zajmuje stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w G., a osoba pomawiana przez nią o dokonanie przestępstwa jest jej mężem i adwokatem mającym siedzibę kancelarii w G. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 2 Inicjatywa Sądu terytorialnie właściwego okazała się zasadna w stopniu oczywistym. Użyty w art. 37 k.p.k. zwrot ,,rozpoznanie sprawy” ma szeroki zakres i obejmuje w istocie każdą sprawę, którą w danym stadium procesu sąd zobowiązany jest rozpoznać. Chodzi więc tu o wszelkie czynności sądu w postępowaniu przygotowawczym, w tym i czynności o charakterze dowodowym, do których zalicza się niewątpliwie przesłuchanie osoby pokrzywdzonej przestępstwami określonymi w art. 197 – 199 k.k. w roli świadka (art. 185c k.p.k.). Trzeba silnie podkreślić, że w odniesieniu do czynności sądowych w postępowaniu przygotowawczym (Rozdział 38 k.p.k.) przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości obejmuje swym zakresem całość rozstrzygnięć sądowych podejmowanych w tym postępowaniu, gdyż aktualizacja nakazu rozpoznania sprawy dotyczy kwestii dokonywania przez sąd wszystkich czynności postępowania przygotowawczego, to jest decyzyjnych, kontrolnych i dowodowych, a nie tylko jednostkowej czynności (zob. postanow. SN z 16 marca 2000 r., IV KO 11/00). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, warto zauważyć, że w judykaturze od bardzo dawna utrwalona jest linia orzecznicza, iż występowanie sędziego sądu właściwego w roli pokrzywdzonego stwarzać może w odbiorze społecznym obawy rozpoznania sprawy w sposób nieobiektywny. Takim sytuacjom należy zdecydowanie zapobiegać poprzez sięganie po rozwiązanie przewidziane w art. 37 k.p.k. i przenoszenie takich spraw do innych równorzędnych sądów. Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia, przekazując sprawę poza obszar właściwości Sądu Okręgowego w T., to jest do Sądu Rejonowego w K., który położony jest w pobliżu G., ale już na terenie właściwości Sądu Okręgowego w G.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197 § 1 KKart. 37 KPKart. 185c § 2 KPKart. 197art. 185c KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy