V KO 27/25
Izba Karna2025-03-12
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy sędziów orzekających w danym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy postępowanie dotyczy sędziów orzekających w danym sądzie. Nadmierne wykorzystywanie art. 37 k.p.k. może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów, dlatego odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Toruniu zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Dotyczyło to zażalenia na postanowienie Prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przez sędziów orzekających m.in. w Sądzie Rejonowym w Toruniu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę zażalenia do rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włocławku.Pełny tekst orzeczenia
V KO 27/25 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 12 marca 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 5 lutego 2025 r. (sygn. akt VIII Kp 24/25), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę zażalenia M. W. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu z dnia 29 listopada 2024 r. o umorzeniu śledztwa ([…]) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włocławku. [J.J.] UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 5 lutego 2025 r. (sygn. akt VIII Kp 24/25) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu z dnia 29 listopada 2024 r. o umorzeniu śledztwa ([…]) w sprawie ew. przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez sędziów orzekających m.in. w Sądzie Rejonowym w Toruniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
V KO 27/25 2 Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego wskazuje się, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli postepowanie dotyczy sędziego, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami – ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami. Realia niniejszej sprawy (zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziów m.in. Sądu Rejonowego w Toruniu) przekonują, że konieczna jest zmiana forum, na jakim powinno odbyć się rozpoznanie zażalenia. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego we Włocławku. [J.J.] [a.ł]
V KO 27/25 3
Powiązane orzeczenia
- IV KO 82/19 2019-08-12Czy w sytuacji, gdy oskarżenie dotyczy sędziego sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art.…
- II KO 103/22 2022-11-14Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy w sprawie występują sędziowie tego sądu?
- II KO 188/25 2025-11-26Czy w sytuacji, gdy stroną postępowania jest sędzia lub prokurator z tego samego okręgu, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- III KO 10/23 2023-01-31Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstwa ukrywania dokumentów sądowych i wydawania orzeczeń na podstawie rzekomo sfałszowanych dokumentów, a stroną postępowania jest pracownik sądu lub osob…
- V KO 3/19 2019-02-05Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego lub długoletniego pracownika sądu, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sąd…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 45 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy