V KO 5/20

Izba Karna2020-02-05

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na przesłance dobra wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać uwzględniony, gdy przedmiotem sprawy jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie rzekomych przestępstw popełnionych przez sędziów i prokuratorów sądu miejscowo właściwego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za takim rozwiązaniem. Wskazano, że okoliczności sprawy, w której przedmiotem jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie sędziów i prokuratorów sądu miejscowo właściwego, mogą budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do obiektywizmu orzekania. Zastosowanie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione potrzebą zapewnienia przekonania o bezstronności i niezawisłości sądów.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Z. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczy zażalenia pokrzywdzonej na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów i prokuratorów okręgu Z. Sąd Okręgowy wskazał, że już wcześniej sprawa z zawiadomienia tej samej osoby została przekazana innemu sądowi. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności sprawy mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu orzekania przez Sąd Okręgowy w Z.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Okręgowego w Z. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 5/20 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie U. C. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2020 r., wniosku Sądu Okręgowego w Z. zawartego w postanowieniu z dnia 7 stycznia 2020 r., sygn. akt II Kp (...) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Okręgowego w Z. o sygn. akt II Kp (…) do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Z. zwrócił się, na podstawie art. 37 k.p.k., do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt II Kp […] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku Sąd Okręgowy wskazał, że w dniu 18 grudnia 2019 r. do Sądu Okręgowego w Z. wpłynęło, przekazane przez Sąd Rejonowy w Z. , zażalenie pokrzywdzonej U. C. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt PR Ds.(…), o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zaistniałego w okresie od września 2011 r. do listopada 2018 r. w Z. i innych miastach woj. (…) przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów i prokuratorów okręgu [...], poprzez wzięcie udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu popełnianie przestępstw polegających na wydawaniu rozstrzygnięć niezgodnych z prawem, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. i art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., wobec 2 stwierdzenia w czynie braku znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.). Jednocześnie Sąd wskazał, że już raz wniosek tego Sądu, również dotyczący sprawy z zawiadomienia U. C. , został uwzględniony przez Sąd Najwyższy (postanowieniem z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt V KO 14/19) i sprawa pokrzywdzonej została przekazana do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w W. . Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Okręgowego w Z. zasługuje na uwzględnienie, albowiem przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że „dobro wymiaru sprawiedliwości" uzasadnia odstępstwo od zasad właściwości miejscowej sądu i pozwala stosownie do treści art. 37 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi wówczas, kiedy w sprawie zaistnieją tego rodzaju okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania sądu miejscowo właściwego, lub tylko powodować w odbiorze społecznym - nawet mylne - przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18). Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy musi być wykładany restryktywnie. Za „dobro wymiaru sprawiedliwości" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV KO 27/18). Na gruncie niniejszej sprawy zaistniały podstawy do zastosowania instytucji właściwości delegacyjnej z art. 37 k.p.k. Przedmiotem sprawy zawisłej przed Sądem Okręgowym w Z. pod sygn. akt II Kp (…) jest zażalenie pokrzywdzonej U. C. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 19 czerwca 2019 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynów z art. 231 § 1 k.k. i art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., których mieli dopuścić się sędziowie Sądu Okręgowego w Z. i podległych mu sądów rejonowych oraz prokuratorzy Prokuratury Okręgowej w Z. i prokuratur rejonowych jej podrzędnych. W odbiorze społecznym może zatem powstać, choćby nawet nieuzasadniona, wątpliwość co do 3 tego, czy decyzje procesowe Sądu Okręgowego w Z. rozpoznającego zażalenie są podejmowane w warunkach pełnego obiektywizmu, tak jak tego wymaga art. 4 k.p.k. Ten zatem jedynie wzgląd na konieczność wykluczenia potencjalnego, nawet zupełnie nieuzasadnionego przekonania o braku warunków do obiektywnego osądzenia sprawy, przesądził o uwzględnieniu wniosku. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga by sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Zapewni to możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo. Sprzyjać będzie niewątpliwie ugruntowaniu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (tak: postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., V KO 66/10). Z powyżej wskazanych względów Sąd Najwyższy zastosował instytucję właściwości delegacyjnej określoną w art. 37 k.p.k. i zdecydował o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w L..

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 258 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 4 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy