V KO 56/22

Sygn. akt V KO 56/22 POSTANOWIENIE Dnia 31 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie N. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 sierpnia 2022 r. wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od orzekania w sprawie sygn. akt V KO 56/22 p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt V KO 56/22. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego N. S., w której podniesiony został m.in. zarzut związany z nieprawidłową obsadą sądu II instancji z uwagi na udział w wydaniu orzeczenia sędziego nominowanego na to stanowisko przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.3). Po przydzieleniu spraw do referatu sędziego Sadu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego, sędzia ten w dniu 1 czerwca 2022 r. złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy w trybie art. 42 §1 k.p.k. w zw. z art. 41 §1 k.p.k. Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2022 r. wniosek ten został przydzielony w podziale spraw sędziemu Antoniemu Bojańczykowi (sprawa sygn. akt V KO 56/22), który w dniu 9 czerwca 2022 r. (data prezentaty) również złożył wniosek o wyłączenie od udziału w w/w sprawie argumentując, że u jego podstaw „ległe 2 rozterki, które stały się udziałem SSN Pawła Kołodziejskiego. Wiążą się one z możliwością powstania wątpliwości co do bezstronności orzekania w układzie procesowym, w którym sędzia Sądu Najwyższego rozpoznający kasację znajduje się w położeniu ustrojowym zbliżonym do tego, w którym jest sędzia sądu powszechnego, którego dotyczą zastrzeżenia wyartykułowane w podstawie argumentacyjnej wskazanego powyżej zarzutu kasacyjnego (V KK 660/21)”. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt V KO 60/22, Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od orzekania w sprawie V KO 56/22. Zarządzeniem z dnia 14 lipca 2022 r. sprawa V KO 56/22 została przydzielona do referatu sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego. Sędzia Igor Zgoliński w dniu 18 lipca 2022 r. złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy w trybie art. 41 § 1 k.p.k. odwołując się do tożsamej argumentacji, która dotyczyła wskazanych powyżej sędziów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że orzekanie przez sędziego, także w przedmiocie wniosku o wyłączenie od rozpoznania danej sprawy, złożonego przez innego sędziego, gdy sędzia orzekający znajduje się w zbliżonej, a tym bardziej identycznej sytuacji wynikającej z trybu i sposobu powołania na urząd sędziego, co sędzia wnioskujący o wyłączenie niewątpliwie wytwarza sytuację, w której może powstać, przynajmniej w odbiorze zewnętrznym, przekonanie o braku warunków do rozpoznania wniosku o wyłączenie w sposób obiektywny. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Kwestią wyłączenia sędziego w opisanej wyżej sytuacji, tj. w układzie, gdy o zarzucie nienależytej obsady sądu spowodowanej wadliwością postępowania nominacyjnego prowadzonego przed Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną stosownie do przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) orzekać miałby sędzia Sądu Najwyższego powołany na urząd w procedurze nominacyjnej ukształtowanej tą samą ustawą, Sąd Najwyższy zajmował się m.in. w sprawach II KO 12/22 – postanowienie z dnia 17 marca 2022 r. i IV KO 32/22 – 3 postanowienie z dnia 28 kwietnia 2022 r. Nie dostrzegając potrzeby powtarzania trafnych wywodów zawartych w tych orzeczeniach wskazać należy, że udział wyznaczonego sędziego w rozpoznaniu kasacji, czy też wniosku o wyłączenie sędziego, w zaistniałym i opisanym układzie procesowym, stanowiłby w istocie naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua, a ponadto mógłby realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa (zob. także: uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22). W powyższym stanie rzeczy, podzielając wątpliwości podnoszone przez wyznaczonego sędziego, należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie V KO 56/22. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [as]