V KO 70/23

Izba Karna2023-11-16

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wznowienia postępowania powinno być ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., czy też przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w świetle wyroków Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu, stosując przepisy § 17 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. Sąd uznał, że mimo wyroków Trybunału Konstytucyjnego stwierdzających niekonstytucyjność niektórych przepisów tego rozporządzenia (dotyczących m.in. stawek za obronę w postępowaniu zwyczajnym), przepis § 17 ust. 4 pkt 2, na podstawie którego przyznano wynagrodzenie, nie został uznany za niekonstytucyjny.
Stan faktyczny
Adwokat z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wznowienia postępowania w sprawie karnej. Następnie zwrócił się do Sądu Najwyższego o zasądzenie od Skarbu Państwa wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną. Adwokat argumentował, że wynagrodzenie powinno być ustalone według stawek z rozporządzenia z 2015 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę 442,80 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 70/23 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2023 r. wniosku adwokata M. S. - obrońcy z urzędu skazanego D. G., o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej temu skazanemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt V KO 70/23. p o s t a n o w i ł: na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w zw. z § 2 pkt 1 i § 17 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokat M.S. – Kancelaria Adwokacka w W., kwotę 442 zł i 80 gr. (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23% podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II AKa 195/20. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt V KO 70/23, ustanowił dla D. G. obrońcę z urzędu w osobie adwokat M. S., Kancelaria Adwokacka w W., i zlecił Jej zbadanie akt sprawy zakończonej prawomocnym V KO 70/23 2 wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi, sygn. II AKa 195/20, pod kątem istnienia przesłanek do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, a następnie – o ile przesłanki istnieją – w terminie do dnia 31 października 2023 r., opracowanie stosownego wniosku, ewentualnie powiadomienie Sądu Najwyższego o niestwierdzeniu podstaw do wznowienia postępowania (k. 19 – 19v.). W dniu 6 listopada 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo adwokat M. S., zawierające opinię o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II AKa 195/20. W tym piśmie adwokat M. S. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu D. G. z urzędu, powiększonych o podatek VAT, oświadczając że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Nadto podniosła, że to wynagrodzenie powinno zostać ustalone w oparciu o stawki przewidziane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, a to z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21 (k. 29 – 35v.). Sąd Najwyższy zważył co następuje. Sąd Najwyższy w pełni akceptuje wyrażony w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21, pogląd w zakresie równego traktowania obrońców z urzędu, jak i obrońców z wyboru. Jednakże, należy podkreślić, że zgodnie z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego za niekonstytucyjne uznano wyłącznie § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, tymczasem w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy przyznał wynagrodzenie oparciu o § 17 ust. 4 pkt 2 tegoż rozporządzenia, który nie został do tej pory uznany za niekonstytucyjny. Wobec utraty mocy obowiązującej § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zamiast tych przepisów podstawę zasądzania wynagrodzenia obrońcy z urzędu w sprawie objętej śledztwem oraz za obronę przed sądem rejonowym w V KO 70/23 3 postępowaniu zwyczajnym lub wojskowym sądem garnizonowym, stanowią odpowiednio:§ 11 ust 1 pkt 2 oraz § 11 ust 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Ubocznie należy zauważyć, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt SK 83/19, za niezgodny z Konstytucją RP uznano też § 16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu Kierując się powyższym rozstrzygnięto jak na wstępie. [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 29 ust. 1§ 2 pkt 1§ 17 ust. 4§ 17 ust. 1§ 17 ust. 2§ 11 ust 1§ 11 ust 2§ 16 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy