V KO 75/22

Izba Karna2022-10-19

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia oskarżonego, utrudniający mu udział w postępowaniu przed sądem miejscowo właściwym, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Stan zdrowia oskarżonego, który utrudnia mu efektywny udział w postępowaniu przed sądem miejscowo właściwym, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeśli przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana, gdy występują szczególne względy, takie jak konieczność zapewnienia oskarżonemu możliwości czynnego udziału w procesie pomimo jego stanu zdrowia, zwłaszcza gdy sąd właściwy miejscowo jest odległy od miejsca zamieszkania oskarżonego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Wejherowie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej A.C. (oskarżonego o oszustwo z art. 286 § 1 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu. Jako przyczynę wskazano stan zdrowia oskarżonego, który utrudnia mu udział w rozprawach przed sądem miejscowo właściwym, znajdującym się blisko 400 km od jego miejsca zamieszkania. Sąd Rejonowy uznał, że przekazanie sprawy innemu sądowi, bliżej miejsca zamieszkania oskarżonego, będzie sprzyjać sprawniejszemu rozpoznaniu sprawy i zapewni oskarżonemu możliwość czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w Wejherowie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wołominie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 75/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie A. C. oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 19 października 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 1460/19, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Wejherowie, sygn. akt II K 1460/19, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wołominie UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Wejherowie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 1460/19, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy A.C. oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał na okoliczności utrudniające rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy, wynikające ze stanu zdrowia oskarżonego. Sąd wskazał, że postulat możliwie szybkiego rozpoznania sprawy, z zachowaniem prawa oskarżonego do czynnego 2 uczestnictwa w rozprawie, przemawiania za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Wejherowie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wystąpienie tego rodzaju sytuacji może wynikać ze stanu zdrowia oskarżonego, umożliwiającego mu efektywny udział w postępowaniu prowadzonym przed sądem właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy i możliwości prowadzenia tego postępowania z udziałem oskarżonego przed innym sądem - zarówno wówczas, gdy ustalony i potwierdzony zły stan zdrowia oskarżonego w ogóle wyklucza możliwość jego uczestnictwa w procesie przed sądem miejscowo właściwym, odległym od miejsca zamieszkania oskarżonego, jak i wtedy, gdy ocena stanu zdrowia nie jest aż tak kategoryczna, ale kondycja zdrowotna oskarżonego znacznie utrudnia jego obecność na rozprawie w tym sądzie, ze względu na narażanie zdrowia i życia na poważne niebezpieczeństwo (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt II KO 32/22). Konkludując wskazać należy, że gdy postępowanie przed sądem właściwym napotyka tego rodzaju przeszkody, a jednocześnie istnieją podstawy do twierdzenia, że przed innym równorzędnym sądem proces mógłby przebiegać sprawnie, skorzystanie z wyjątkowej instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. musi być uznane za zasadne. Sytuacja taka zachodzi w sprawie objętej wnioskiem. Jak wynika z opinii sądowo-lekarskiej z dnia 21 lutego 2022 r., wydanej przez biegłych z Uniwersytetu [x] Zakładu Ekspertyz Sądowo-Lekarskich i Kryminalistycznych, mimo braku bezwzględnych przeciwskazań do uczestnictwa w postępowaniu, z uwagi na stan zdrowia oskarżonego należy rozważyć uczestnictwo oskarżonego w czynnościach procesowych w Sądzie znajdującym się możliwie blisko jego miejsca zamieszkania. Niewątpliwe więc zachowaniu odpowiedniego stanu zdrowia oskarżonego, a tym 3 samym sprawniejszemu rozpoznaniu sprawy będzie sprzyjać rozpoznanie sprawy przez Sąd położony najbliżej miejsca pobytu i zamieszkania oskarżonego, nie zaś rozpoznawanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Wejherowie, położony blisko 400 km od tych miejsc. W tych warunkach należało uznać, że sąd występujący z wnioskiem o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k., która ma charakter nadzwyczajny, wykazał w sposób należyty, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga w tej sprawie zmiany właściwości miejscowej. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy