V KO 80/16
Izba Karna2016-11-30
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy jeden z pracowników sądu jest powiązany służbowo z pracownikiem sekretariatu, który był stroną w innej, cywilnej sprawie dotyczącej tego samego dokumentu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że powiązanie służbowe sędziów z pracownikiem sekretariatu, wynikające jedynie z charakteru świadczonej pracy, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Klauzula „dobra wymiaru sprawiedliwości” wymaga istnienia realnych wątpliwości co do bezstronności lub obiektywizmu sądu, a nie jedynie potencjalnych obaw wynikających z odbioru społecznego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej umorzenia dochodzenia o czyn z art. 276 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosku było powiązanie służbowe sędziów II Wydziału Karnego z pracownikiem sekretariatu, który był stroną w innej, cywilnej sprawie dotyczącej usunięcia dokumentu z akt. Sąd Rejonowy uznał, że taka sytuacja może wzbudzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w G. o przekazanie sprawy sygn. akt II Kp (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 80/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie z zażalenia Z. M. na postanowienie Prokuratora Rejonowego w G. z dnia 10 czerwca 2016 r o umorzeniu dochodzenia po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 listopada 2016 r. wniosku Sądu Rejonowego w G. o przekazanie sprawy sygn. akt II Kp (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. Sąd Rejonowy w G., wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w trybie art. 37 k.p.k. sprawy wszczętej na skutek zażalenia złożonego przez Z.M. na postanowienie Prokuratora Rejonowego w G. z dnia 10 czerwca 2016 r. o umorzeniu dochodzenia o czyn z art. 276 k.k. W uzasadnieniu postanowienia sąd ten wskazał, że czyn, który jest przedmiotem postepowania, dotyczy usunięcia z akt sprawy III Nsm (…) dokumentu w postaci wniosku o uregulowanie kontaktów z małoletnią J. M.. Dokument ten został dołączony do odpowiedzi na wniosek o ustalenie miejsca pobytu małoletniej do sprawy III Nsm (…), a w oparciu, o który nastąpiło wszczęcie postępowania w sprawie o ustalenie kontaktów z małoletnią J. M., z wniosku Z. M. przy udziale uczestnika M. D., prowadzonej pod sygn. akt III Nsm (…) przez Sąd
2 Rejonowy w G.. Wskazano, że starszy sekretarz sądowy M. D. jest wieloletnim pracownikiem sekretariatu II Wydziału Karnego sądu właściwego do rozpoznania wniesionego zażalenia, i o ile z ww. pracownikiem, sędziów tego wydziału łączy jedynie stosunek służbowy, to jednak okoliczność ta w odbiorze społecznym może wzbudzać wątpliwość, co do bezstronności sędziów, a nadto wpływać na ocenę ich obiektywizmu i swobody orzekania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zupełnie wadliwie właściwy sąd ocenia okoliczności tej sprawy w aspekcie tych, które mogą skutkować przekazaniem sprawy w trybie wskazanym w art. 37 k.p.k. Stanowiący podstawę wystąpienia przepis art. 37 k.p.k. zakłada w swej istocie nadzwyczajność przypadku warunkującego odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez miejscowo właściwy sąd, nakazując przy tym upatrywanie podstaw takiego rozstrzygnięcia w klauzuli „dobra wymiaru sprawiedliwości”. Rzecz jednak w tym, że w tym postępowaniu będącym przedmiotem rozpoznania sprawy stroną nie jest urzędnik sądowy, o którym mowa we wniosku. Kwestia stanowiąca przedmiot rozpoznania sprawy dotyczy wyłącznie oceny zasadności postanowienia prokuratora o umorzeniu dochodzenia o czyn z art. 276 k.k. weryfikowanej w kontekście złożonego przez Z. M. zażalenia. Powiązanie przedmiotu sprawy podlegającej rozpoznaniu w II Wydziale Karnym Sądu Rejonowego w G. z pracownikiem sekretariatu tegoż sądu jest tak dalece znikome, że wręcz można go ująć, jako abstrakcyjne. Okoliczności prezentowane we wniosku nie potwierdzają, aby dojść mogło do naruszenia wartości, do której odwołuje się art. 37 k.p.k. w postaci „ dobra wymiaru sprawiedliwości”. Po wtóre, podstawą odstępstwa od zasady właściwości sądu i przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. nie może być wskazywane przez występujący z wnioskiem sąd wyłącznie służbowe powiązanie sędziów orzekających w sprawach karnych z pracownikiem sekretariatu, wynikające jedynie z charakteru świadczonej pracy czy sprawowanego urzędu. Gdyby tego rodzaju powiązania wykroczyły poza sferę relacji czysto zawodowych mogłyby stanowić podstawę do złożenia przez sędziów stosownych oświadczeń i w rezultacie skutkować ich wyłączeniem od rozpoznania takiej sprawy, co zresztą miało miejsce
3 w postępowaniach z udziałem M. D. toczących się na gruncie procedury cywilnej, ale i w toczącym się postępowaniu karnym (k.4-7). Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II KO 24/18 2018-06-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeśli zarzucony czyn miał miejsce w siedzibie sądu, a świadkami są jego pracownicy?
- V KO 48/17 2017-07-25Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innego sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na bliskie relacje zawodowe między komornikiem a sędziami sądu właściwego miejscowo?
- V KO 14/21 2021-04-29Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowania sędziego i pracownika sekretariatu sądu, zachodzi uzasadniona wątpliwość co do bezstronności i niezawisłości sądu, uzasadniająca przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnem…
- II KO 39/23 2023-05-16Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest pracownikiem sądu, a jego brat prokuratorem w jednostce nadrzędnej?
- III KO 14/20 2020-03-05Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na relacje zawodowe i towarzyskie oskarżonego oraz pokrzywdzonego z sędziami sądu właściwego miejscowo?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 276 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy